तदा सा ब्रह्मणः निवासं गत्वा गर्भं धारयन्ती अभवत्। तां दृष्ट्वा ब्रह्मा पप्रच्छ—"किम् तव गर्भः सुष्ठु प्रतिष्ठितः?" तदा सा, उत्तम, गर्भं धारयितुं न शक्ता, अद्य मम मध्ये समर्पितम्। गर्भस्य कालः अनुवर्तते, सः कदापि न पतितः। तत्र एकः महती घोरः स्थली अस्ति, शरवणाख्या, शतयोजनविस्तीर्णा। दशसहस्रवर्षेभ्यः अनन्तरं तत्र बालः जन्मिष्यति। ततः पर्वतस्य कन्या आगत्य सहजं गर्भं त्यक्तवती। मन्त्रबलात् कुटिला अपि जलमयी अभवत्। तत्र अन्ये वासिनः वृक्षाः, पशवः, पक्षिणः च आसन्। ततः बालः, उदयन्तस्य सूर्यस्य दीप्त्या युक्तः, पद्मलोचनः, जातः। तेन अङ्गुष्ठः मुखे स्थाप्य, वर्षघनवत् रुदितवान्। तं शरवणशय्यायाम् स्थितं बालं ते स्वयमेव आगत्य दृष्टवन्तः। "अहम् आद्यः! अहम् आद्यः!"—इत्येवं ते तस्मै पयः याचितवन्तः। सर्वाः कृतिका मातृभावेन तं शिशुं पाययन्त्यः। सः बलिनां श्रेष्ठः जातः, कर्त्तिकेय इति प्रसिद्धः अभवत्। ततः देवाधिपः पप्रच्छ—"गुहस्य तव पुत्रः कियान्?" सः स्वपुत्रं उवाच—"अहम् न जानामि गुहः कः इति।" शरवणशय्यायाम् जातः बालः त्रयाणां बलं अस्ति, त्रिलोकनाथ। कुटिला शीघ्रं मेषमारुह्य तं ददर्श। तेन उक्तम्—"शरवणशय्यायाम् जातः बालः शत्रुपुत्रविनाशाय एव।" तदा जनार्दनः स्वेच्छया कार्यकर्ता तयोः विवादं दृष्टवान्। तयोः उक्तम्—"रुद्रशुक्रयोः पुत्रनिर्णयाय इदम्।" देवाधिपः यदा घोषयति, तदा संशयं विना तत् कार्यं कुर्यात्। ते एकत्रिताः—"नारद! कस्य पुत्रः अयम्?" इति उक्तवन्तः। नारदः रोमाञ्चितः गिरिजां उवाच—"भाग्येन, भाग्येन!" यः यं समीपं गत्वा याचेत्, सः तस्य पुत्रः भविष्यति। मया सह कुटिला, पावकः च बुद्धिमान्, तं शिशुं कृतिकानां गोदाम् शयानं दृष्टवन्तः। योगी चतुर्मूर्तिः अभवत्, बालः सन् षण्मुखः अपि अभवत्। कुटिला समीपं गता, महासेनः अग्निं प्रति गतः। पावकः देवाधिपः परमं हर्षं अनुभूतवान्। तदनन्तरं हरिः आगत्य विधिपूर्वकं वचनं उक्तवान्, विप्र। सः उवाच—"कुटिलायाः पुत्रः कुमारेति प्रसिद्धः भविष्यति।" "मम पुत्रः गूह इति स्मृतः।" "हुताशस्य पुत्रः महासेनः, शरवणस्य पुत्रः शारद्वत इति ख्यातः।" "षड्वदनः, महाबाहुः, षण्मुखः इति गाय्यते।" सः स्मृतवान्, देवैः सह, ते अपि शीघ्रं आगच्छन्। हुताशनं हर्षपूर्णं, कुटिलां, कृतिकाः च दृष्ट्वा, ते बालं अतिभयंकरं षण्मुखं सूर्यसमानदीप्तिं ददृशुः, यस्य तेजः तेषां नेत्राणि दहति इव। "देव! दिव्यं कार्यं त्वया, देवीया, अग्निना च सम्पन्नम्।