अहं अद्य तत्र गत्वा तया सह संवादम् अकुर्वम्। तत्र उक्तवान्—"त्वं महाभाग्यवती, अहं त्रैलोक्यस्य स्वामी। मम प्रासादे सर्वदा नानाविधाः रत्नानि सन्ति। अतः त्वं मां वा मम अनुजं निशुम्भं वा वृणु। सत्यं हि, शुम्भः त्रैलोक्यस्य स्वामी रत्नस्य पात्रं च।" तया उक्तम्—"यो मां युद्धे जयति, स महान् असुरः मम पतिः भविष्यति।" तस्याः जयः कथं न स्यात्? उत्थाय, हे दीप्तिमन्, इच्छया सम्प्रेषय, शुम्भं प्रति निवेदय। सा अग्निपुञ्जवत् दीप्तिमती यथेष्टं करिष्यति। ततः शुम्भः दूरस्थं असुरं धूम्रलोचनं सम्बोधितवान्—"सा दोषरहितापि दासी क्रियताम्, शीघ्रं आनय। यदि सः पूर्वजः अपि स्यात्, संदेहं विना हन्तव्यः।" षड् बलवान् असुरैः परिवृतः सः विन्ध्याचलम् अभिगच्छत्। यदि सा बलात् न आगच्छेत्, तदा केशेषु आकृष्य आनयिष्यामि। किं शक्तिहीनया स्त्रिया कर्तुम्? यथेष्टं कुरु। सः बलवत् गदां गृहित्वा शीघ्रं अग्रे धावितवान्। तस्य सैन्यं दारु अग्निना इव कौशिक्या भस्मीकृतम्। असुरं तस्य सैन्यं च कौशिक्या भस्मीकृतं दृष्ट्वा, शुम्भः महाबलिनौ चण्डं मुण्डं च आज्ञापयत्। तयोः सैन्यं अद्वितीयं, गजाश्वरथैः किञ्चित् व्याप्तम्। शत्रुसैन्यं शतकोटिसंख्यं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, सा केचन हस्तेन, केचन वक्त्रेण लीलया ताडितवती। पर्वतगुहावासिनः सिंहेन तानि हतानि। स्वस्य सैन्यं ताडितं दृष्ट्वा, तयोः ओष्ठौ कोपात् कम्पितौ। तौ उग्रौ पतन्तौ दृष्ट्वा, कोपपूर्णौ, शुभा योगिनी कालिका उग्रवदना उत्पन्ना। तस्या अंगानि कृशानि, शरीरं रक्तलेपनं, राजशिरःमालिकां धारयन्ती। सा अतिरुष्टा, शत्रुगजाश्वरथान् तीव्रं ताडितवती। अम्बिका गजं तस्य सारथिना सह तस्याः वक्त्रे क्षिप्तवती। वीरं गृह्य अम्बिका तस्याः वक्त्रे क्षिप्तवती, चर्वितवती च। अन्यं पदेन पद्य, मृत्यवे प्रेषितवती। एतद् दृष्ट्वा, रूरुः भयात् पलायितः, किन्तु चण्डी तं दृष्टवती। सः छिन्नमूलवृक्षवत् भूमौ पतितः। तस्या कवचं विदार्य, कर्णात् पादान्तं क्षिप्तवती। केवलं एकः न बद्धः, तं गृह्य भूमौ क्षिप्तवती। तस्या स्वरूपं अर्धं श्यामं अर्धं गौरं आसीत्। तस्मिन्नेव काले, सा चण्डमार्याख्यातां प्रसिद्धिं प्राप्तवती। "अहं स्वयं तान् हनिष्यामि, त्वं तान् आनय," इति उक्तवती। भयभीतौ तौ दक्षिणदिशं शरणं गत्वा पलायितौ। सा शीघ्रगं गर्दभं आरोह्य, गरुडवत् वेगेन ययौ।