ततः तस्य वीर्यवन्तौ भ्रातरौ सुम्भनिशुम्भौ क्रोधेन संकुलितौ अभवताम्। देवाः अपि सहस्रनेत्रेण सहिता युद्धाय प्रस्थिताः। तदैव तैः शक्रस्य ऐरावतं गजं यमस्य महिषं च बलात् गृहीत्वा नीतम्। दानवैः पद्मशङ्खादीनि रत्नानि अपि अपहृतानि। ततः ते पृथिव्याः उपरि आगत्य महदसुरं दृष्टवन्तः। स तान् उवाच— "अहं दैत्यः, भगवन्, महिषासुरस्य मन्त्रिणः।" द्वौ मन्त्रिणौ चण्डमुण्डाख्यौ वीर्यवन्तौ तेजस्विनौ च आसताम्। अस्माकं स्वामी दानवो महिषो नाम। किं तव वीर्यं, किं तव बलम्? एतत् आख्यातुम् अर्हसि। अयं च निशुम्भः मम अनुजः रिपुसैन्यविनाशकः। वयं अन्ये च सर्वे महाबलिनः सङ्गम्य जयिताः। तावत् वयं द्वौ स्वसैन्यपरिवृतौ तान् हनिष्यावः। तदा चण्डमुण्डौ द्वौ दानवौ जलात् उदभूताम्। तौ मृदुवचनानि ऊचतुः— "कोऽयं भवतः नायकः?" द्वितीयः निशुम्भकः अनुजोऽस्ति। अहं तां त्रैलोक्यरत्नां कन्यां विवाहयिष्यामि। यः स्वामी, स एव रत्नार्हः; अतः सा सुम्भाय दीयताम्। पुनः कौशिकी रूपसम्पन्ना तत्रैव जाताऽभवत्। स तां विन्ध्यवासिनीं देवीं दानवम् प्रेषयामास। निशुम्भसुम्भौ क्रोधसंयुक्तौ एवं वचः प्राहतुः। अहं तत्र गत्वा अद्य तस्या एतद् उक्तवान्। स त्वां उवाच, महाभागे— "अहं त्रैलोक्यस्वामी।" मम गृहे नित्यं बहूनि रत्नानि सन्ति। अतः मां वा अनुजं निशुम्भं वा वृणुष्व। सत्यम्— सुम्भः त्रैलोक्येश्वरः रत्नार्हः। यः मां युद्धे जयति, स एव मम पतिः भविष्यति। कथं सा त्वां न जयेत्? उत्तिष्ठ, तेजस्विनि। कामं गत्वा सुम्भाय एतद् निवेदय। सा ज्वलन्ती वह्निसमूहवत् यथोचितं करिष्यति। सुम्भः दूरस्थं दैत्यं धूम्रलोचनं सम्बोध्य आज्ञापयामास— "तां निर्दोषां दासीकुरु शीघ्रं आनय।" स एव वध्यः, यदि पितामहः अपि स्यात्, न सन्देहः। षड्भिः महाबलैः परिवृतः सः विन्ध्यपर्वतम् उपागमत्। यदि सा न आगच्छति बलात्, अहं केशेषु आकृष्य आनयिष्यामि। किं तत्र निर्बला स्त्री कर्तुं शक्नुयात्? यथेष्टं कुरु। सः वेगेन गदां गृहित्वा प्रचक्रमे। सः स्वसैन्येन सह कौशिक्याः तेजसा दारुतुल्यः वह्निना भस्मीकृतः। तं दानवं तस्य च सैन्यं भस्मीकृतं दृष्ट्वा कौशिक्याः शक्त्या, ततः सुम्भः महाबलिनौ चण्डमुण्डौ महादानवौ आज्ञापयामास। तयोः सैन्यं अतुलं गजाश्वरथसमाकुलम् आसीत्।