शङ्करः त्रिशूलधारी भगवतीं स्मयमानः समीपमागच्छत्। तदा गिरिसुता तेन प्रकारेण सम्बोधिताऽभवत्, सा च विस्मयकरं दृश्यं दृष्ट्वा तत्र समुपस्थितवती। ततः प्रमुदिता सा पार्वती स्वपुत्रं समालिङ्गयत्। हे देवि, सः अपि तव पुत्रः सन्, नेतृत्वविना एव तिष्ठति। सः सुराणां चान्येषां च सहस्रशः विघ्नान् करिष्यति। एवमुक्त्वा शङ्करः तम् पुत्ररूपेण देव्यै दत्तवान्। तथैव कोपयुक्ताः मातृगणाः विघ्नकर्तारश्च तत्र आसन्। देवी च स्वपुत्रं दृष्ट्वा परमं हर्षं प्राप। या देवी पूर्वं शुम्भनिशुम्भमहासुरौ निहत्य विजयं प्राप्तवती, सा एव एषा। गिरिसुतायाः कथा स्वर्गं यशः च ददाति, पापं नाशयति, शक्तिपूर्णा च भवति। सा देवी त्रयः पुत्रान् अलभत, येषां बलं सहस्रनेत्रात् अपि अधिकम्। तृतीयः नाम्ना नामुचिः, अतुलबलसम्पन्नः आसीत्। हरिः, वज्रं गृहित्वा तम् हन्तुम् इच्छन्, सूर्यस्य रथं प्रविश्य तत्र तम् नाशयितुं न शक्तवान्। हे नारद, सः अस्त्रशस्त्रैः अवध्यत्वं वररूपेण प्राप्तवान्। सूर्यरथं परित्यज्य, सः अधस्तात् पातालं गतवान्। तत्र दानवराजः तम् दृष्ट्वा गृहीत्वा इदं वचनम् उवाच— "एष फेनः माम् स्पृशतु" इति दानवः उभाभ्यां हस्ताभ्यां तम् आलिङ्ग्य उक्तवान्। तदा शक्रः वज्रेण प्रहृतवान्, यद्यपि सः प्रभुः अन्तर्निहितः आसीत्। तेन निहते, ब्रह्महत्या हरिम् अपस्पृशत्। ततो द्वौ शूरौ भ्रातरौ शुम्भनिशुम्भौ कोपाविष्टौ अभवताम्। तदा अपि सर्वे देवा सह सहस्रनेत्रेण युद्धाय निर्गच्छन्। ते शक्रस्य ऐरावतं यमस्य महिषं च बलात् गृहीत्वा नयन्ति स्म। दानवाः पद्मशंखादीनि धनानि अपि अपहृत्य अगच्छन्। ततः ते भूमौ आगत्य महासुरं दृष्टवन्तः। सः उवाच— "अहं दैत्यः प्रभो, महिषस्य मन्त्रिणः अस्मि। चण्डमुण्डनामनी द्वौ मन्त्रिणौ वीर्यसम्पन्नौ आस्ताम्। अस्माकं प्रभुः दानवराजः महिषः। किं ते पराक्रमः, किं बलम्? तद् वद। एषः मम अनुजः निशुम्भः शत्रुसैन्यविनाशकः। अन्ये सर्वे वीराः संगम्य विजिताः। तावत् वयं द्वौ स्वसैन्यपरिवृतौ तान् हनिष्यामः।" चण्डमुण्डौ द्वौ दानवौ जलात् समुत्थाय समुपस्थितौ। तौ सौम्यवचनानि ऊचतुः— "कः भवतः नेता?" इति। द्वितीयः निशुम्भकः अनुजः। अहं तां कन्यां त्रैलोक्यरत्नरूपां विवाहयिष्यामि। यः प्रभुः, स एव रत्नस्य योग्यः; तस्मात् सा शुम्भाय दीयताम्। पुनः कौशिकी सौन्दर्ययुक्ता तथैव जाताभूत्। सः दूतं विन्ध्यवासिन्यै देव्यै प्रेषयामास। निशुम्भशुम्भौ च कोपपूर्णौ इदं वचनं ऊचतुः।