शिवः रात्रिं उमया सह यापयित्वा, प्रातःकाले पुनः उत्तस्थौ। स पर्वतेश्वरस्य पूजितः शीघ्रं मन्दरं प्रति जगाम। तत्र, यथाविधि, स प्रेतगणैः सहितः अष्टमूर्तिः महतीं मन्दरपर्वतस्य मध्ये स्थितिं कृतवान्। तदा स भगवान् विश्वकर्माणम् आहूतवान्, "मम कृते गुहां निर्माणय," इति। "सा चतुर्षष्टियोजनविस्तीर्णा सुवर्णमयी भवतु," इति च आज्ञापयत्। "तस्याः शुद्धस्फटिकसोपाना नीलमणिविभूषिता च स्यात्," इति चोक्तवान्। ततः देवानां प्रभुः गृहमेदीन्यैः कर्मभिः यज्ञं अकारयत्। एवं, मुनिवर, त्रिनेत्रस्य महत्कालः अतीतः। कदाचित् क्रीडायै भवः तां 'काली' इति नाम्ना आह्वयत्। तद्वचनं कठोरं विरूपं च, यदुक्तं तद्व्रणं न शमयति। तस्मात्, बुद्धिमान् जनः तादृशं वचनं न त्यजेत्; अद्य त्वं धर्मसत्ययोः विरुद्धं आचरितवती। तथैव, अहम् अपि यत्नं करिष्यामि यथा त्वं मां 'काली' इति वदिष्यसि। तस्याः अनुमतिं लब्ध्वा, त्रिजन्मा सः शीघ्रं स्वर्गं प्रति जगाम। ततः सृष्टिकर्ता विश्वकर्मा तत् गुहां शिल्पिना निर्मितवत्। शुभा जयन्ती अपि चतुर्थ्यां अजिता अभवत्। देवीया अनुमत्यैः धर्मात्मानः तत्र सेवां अकरोत्। तत्र प्रदेशे एकः व्याघ्रः दंष्ट्रानखायुधः आगतः। सः चिन्तयामास, "यदा सा पतिष्यति, तदा अहं ताम् अवश्यं गृह्णीयाम्।" सः तस्याः मुखं निरीक्ष्य, एकचित्तः अभवत्। तदा देवी शतसंवत्सरं तपः कृत्वा, त्रैलोक्यनाथं ब्रह्माणं स्तुत्वा स्थितवती। ब्रह्मा ताम् उवाच, "तव तपसा पापानि दग्धानि; यं वाञ्छसि वरं वृणीष्व। वरदः अहं, तव परं तुष्टिं दास्यामि।" सा उवाच, "मम गणपतौ भक्तिः, जयः धर्मश्च भवतु।" पुनः ब्रह्मा उवाच, "निःशङ्कं वरं वृणीष्व, अंबिके, वरदः अस्मि।" देवी उवाच, "मम वर्णः सुवर्णसदृशः भवतु।" "कृष्णच्छविं त्यक्त्वा, मम शरीरं पद्मकेशरसमं भवेत्।" तस्मिन्नेव समये इन्द्रः गिरिजायै स्वार्थाय वाक्यं अवदत्, "एषा कौशिकी तव निधेः उत्पन्ना, अहं च कौशिकः।" सहस्राक्षः अपि तां गृहीत्वा शीघ्रं विंध्यं प्रति जगाम। सा देवैः पूजिता, नाम्ना विख्याता, विंध्यवासिनीति प्रसिद्धा अभवत्। "त्वं देवद्विषां नाशिनी" इति उक्त्वा, इन्द्रः स्वर्गं प्रति अगच्छत्। सा महेशानं प्रणम्य, विनीतया स्थितवती, मुनिवर। सा सहस्रसंवत्सरं महमोहवशात् तत्र स्थितवती। सप्त सागराः उद्विग्नाः अभवन्, देवाः च भीताः। ते महेशानं प्रणम्य, "किमर्थं जगत् एवं विक्षुब्धम्?" इति पप्रच्छुः। महेशः उवाच, "एतेन कारणेन एतानि लोकानि अतिवेगेन विक्षुब्धानि अभवन्।" ततः, "आगच्छ शक्र, यावत् तद् व्यवस्यामः," इति उक्त्वा। "सः नूनं इन्द्रपीठं सुरेन्द्रात् हरिष्यति," इति देवाः ऊचुः। भीताः सन्तः, तेषां ज्ञानं नष्टम्, नियतकर्मणा प्रेरितम्। ततः सः मन्दरपर्वतं गत्वा तस्य शिखरे स्थितवान्।