यः राजर्षिः कीर्त्यर्थं अद्वितीयं पौण्ड्रकं याम्यमहिषं निर्माय स्वं भूमिं कृषितुं उद्युक्तः अभवत्, तस्य समीपे अन्यः राजा आगत्य पप्रच्छ—"हे राजन्, किम् इह त्वया कर्तुं संप्रयुक्तम्?" पुनः तेनैव पुनः पृष्टं—"हे राजन्, किम् इह त्वया कर्तुं संप्रयुक्तम्?" तदा सः राजा प्रत्यवदत्—"अहं शुद्धिं, दानं, योगं, ब्रह्मचर्यं च साधयामि।" सहसा अष्टाङ्गयोगं प्राप्त्वा सः हसित्वा तस्मात् प्रदेशात् निर्गतः। राजा तु सर्वतो सप्त क्रोशपर्यन्तं भूमिं कृषित्वा तत्र महद् अष्टाङ्गधर्मं उद्घोषयामास। ततः सः आज्ञापयत्—"भूमिं ददातु; अहं कर्षणं कारयिष्यामि, त्वं क्षेत्रं कृषस्व।" तस्मिन्नेव प्रसारिते हस्ते मम चक्रेण तं शीघ्रं आघातयामि। तदा तस्य राज्ञः वामहस्तः दत्तः छिन्नः अपि, मया एव अभवत्। यदा उक्तम्—"अहं वरदः अस्मि," तदा कुरुषु श्रेष्ठः वरं याचितवान्। स्नातकानां मृतानां च अत्र महाफलप्राप्तिः अभवत्। अन्यानि कर्माणि—होमयज्ञादीनि शुभाशुभानि वा, हे महाबाहो, अत्र महाफलम् अव्ययम् भवतु इति उक्तम्। तेन एवमुक्तः अहं राजानं प्रत्युवाचम्—"तथास्तु," इति च तं अभाषम्। "जीवनान्ते त्वं दृढव्रत, मयि एव लयं प्राप्स्यसि।" तत्र ऋत्विकः सहस्रयज्ञान् यजन्ति। तत्र चन्द्रनामकः यक्षः, वासुकिः नागः, अजावनः राजा, पावकः महादेवः च, तेषां शक्तिमन्तः परिचारकः अन्ये च अनुयायिनः, सर्वेषां चराचराणां मध्ये तीक्ष्णभूतानि स्नानं न अनुमोदयन्ति। पुण्यशालिनी तदा नदी शुभजटाकलापयुक्ता पूर्वदिशं प्रवहति, यत्र जनसमूहः संगच्छति। भूमिः, आपः, अग्निः, वायुः, आकाशः—एवं प्रारंभे विशालजलानि प्रकाशितानि। तत्र बलभुजेन निर्मितं जलं भूमिना संयुतम् अभवत्। यावत् तस्य तीर्थस्य सत्त्वं दृश्यते, तावत् तत्र गच्छ। सा पुण्या तिथिः अव्यया इति स्तूयते। तत्र पितृभ्यः श्रद्धया श्राद्धं समर्पय। ते सर्वे कुरुक्षेत्रे, पृथूदकतीर्थे, समागताः। पुण्या तिथिः पापनाशिनी तव आगता। हे गुरो, देवकार्यं त्वयि निर्भरम्; अतः तत् कुरु। यदि अहं वर्षेशः स्याम्, तर्हि अहं गच्छामि, हे देवाः। तत्र पुरन्दरः प्रसन्नः पितृभ्यः पिण्डं श्रद्धया समर्पयत्। ततः पितरः प्रसन्नाः स्वकन्यां अभाषन्। सा हृष्टा अभवत्, यथेष्टं जीवितवती च। सा त्रीः कन्याः अप्रतिमसौन्दर्ययुक्ताः देवस्त्रीसमानाः अप्यजनयत्। चतुर्थः पुत्रः जातः, सुनाभः नाम्ना प्रसिद्धः। हे मुने, मेनायाः ज्येष्ठा कन्या रागिणी नाम्ना अभवत्। अन्याः, कुटिला नाम्नी, श्वेतमाल्यवस्त्रधारिणी अभवत्। मेनायाः कनिष्ठा काली, सौन्दर्ये अनुपमा अभवत्। ताः शुभाः देव्या तपः कर्तुं प्रवृत्ता, देवाः ताः दृष्टवन्तः।