धन्यः सः तस्य पुण्यस्थलस्य उत्पत्तिं वक्तुं प्रार्थितः। यत्र खलु, दिव्यान् पितॄन् वयं यथाविधि यत्र प्रयाणसमये पूजयेम। सः अपि तस्य पुण्यदिनस्य कथां उक्तवान्, यः कुरुक्षेत्रात् उत्पन्नः। कृषिकर्मारम्भे संवरणः नक्षत्रात् जातः। सः बाल्य एव धर्मनिष्ठः सदा च मम भक्तः आसीत्। तं च तं महात्मानं सर्ववेदाङ्गैः वेदान् उपादिशत्। सर्वाणि कर्माणि वसिष्ठाय, तपसां निधये, समर्प्य सः वैभ्राजं गतः, ततः पश्चात् उन्मादावस्थाम् आपन्नः। सुगन्धेन तृप्तिम् अलभमानः सः सर्वदिशं वनं विचचार। तत्र नीलोत्पलैः, रक्तोत्पलैः, श्वेतोत्पलैः, दिव्यैः च उत्पलैः सहितः, संवरणः तेषु मध्ये सर्वासां स्त्रीणां श्रेस्थां कन्यां अपश्यत्। सा च तं दृष्ट्वा कामबाणेन विह्वला अभवत्। राजा तु अस्थिरासनः अश्वात् भूमौ पतितः। उपेत्य तं जलैः क्षिप्रम् अपिषिच्य, सः चेतनां पुनः प्राप्तवान्। तैः मधुरैः वाक्यैः समाश्वास्य, इव वारिणा सान्त्वितः, सः देववत् इच्छया मेरुशिखरं जगाम। ततः प्रभृति सः न दिवा भोजयामास, न रात्रौ शयानः। तपसां निधिना दुःखदग्धः राजा पीडितः। सः तेजस्विनं देवमन्वविशत्, रथस्थं तं सवितारम् अपश्यत्। सः सविनयम् अभिवाद्य, सूर्येण सह रथं प्रविवेश। तत्र प्रसिद्धा वरुणी द्वितीय इव सूर्यः विराजमानाऽऽसीत्। पृष्टः सः सूर्याय आगमनकारणं निवेदितवान्। संवरणस्य कन्यार्थं आगतः, तां तस्मै दातव्या इति उक्तवान्। तदा द्विजश्रेष्ठः राजा संवरणस्य कृते स्वगृहं प्राप्तः, तत्र देवाः। सा च तं राजपुत्रं स्मृत्वा, अञ्जलिं कृत्वा, देवी वरुण्यै उवाच। 'अहम् तं वनमध्ये राजपुत्रं दृष्टवती—सः अमृतपुत्रवत्, लक्षणैः तं परिचिनोमि। तस्य सिंहकटी, त्रिवलिवलयितमध्यः, कमलदलसदृशकरचरणः, छत्राकारमस्तकः प्रभायुतः। तस्य दीर्घाङ्गुलयः सुबद्धसन्धयः, सुन्दरदन्तः, हस्तपादयोः अपि। सः राजपुत्रः पञ्चसु स्थलेषु रक्तः, चतुर्षु कृष्णः, त्रिषु वक्रः।' तस्य पतिः, सा या देवी, पूर्वं भूमौ तं राजपुत्रं चिन्तितवती। 'अन्यस्य इच्छायां अन्यस्मै दानं न वक्तव्यम्, क्षन्तुम् अर्हसि प्रभो।' इति सा उवाच। सूर्यपुत्र्याः तं कामं विज्ञाय, सः हृष्टः वाक्यम् अवदत्—'स एव संवरणः ऋक्षपुत्रः मम आश्रमं नाम्ना प्राप्तवान्।' वसिष्ठं दृष्ट्वा राजा शिरसा प्रणम्य, ततः तपतीं दृष्टवान्। सः पप्रच्छ—'एषा का स्त्री, द्विजोत्तम?' इति। वरुणी नृपतये प्रत्युवाच—'तव याच्ञया अहम् सूर्यं प्रार्थितवती, सः तां दत्त्वा मम आश्रमं प्रेषितवान्।' इति। एवं उक्तः राजा हृष्टचित्तः विधिवत् तपत्याः पाणिं गृहीत्वा ताम् उपयेमे। सा च शोभनैः प्रासादैः तुष्टाऽऽसीत्, यथा दैत्यकन्या दिव्येन्द्रस्य स्वर्गे तुष्टाऽऽसीत्। सः च जन्मारभ्य संस्कारैः दीक्षितः, घृतपोषितः अग्निवत् पोषितः।