शृणु, धर्मज्ञ, कथां पावनां यथाशास्त्रं प्रवक्ष्यामि। रुद्रात् कृष्णोऽश्वत्थवृक्षः समुत्पन्नः, तेन सह वस्त्रदायकः वृषभः अपि जातः। कात्यायन्याः सम्भूतः शमीवृक्षः, लक्ष्म्याः करात् बिल्ववृक्षः प्रादुरासीत्। वासुकेश्च दीर्घे पृष्ठपुच्छे च श्वेतकृष्णदर्भाः समुत्पन्नाः। एवं सर्वेषां समुत्पत्तौ भक्तिः अपि तासु एव जायते। तत्र विष्णुं तासु पूजयेत्, तेन तस्य भागः सम्पूर्णो भवति। शरदृतूपर्यन्तं मुख्यैः औषधिभिः यथायोग्यं पूजनं कार्यम्। रत्नानि, मुक्ताफलानि, प्रवालानि, विविधानि वस्त्राणि च समर्पणीयानि। तिक्तानि समर्पणीयानि, यानि च अखण्डितानि भवन्ति। यदा संवत्सरः सम्पूर्णः गृहे अखण्डितेन सर्वेण गच्छति, तदा तेन एव स्नानं कर्तव्यम् येन वर्षं अखण्डितं स्थितम्। यज्ञे अपि तदेव उक्तं, दाने स्वशक्त्या दातव्यम्, द्विजोत्तम। विविधं धूपं दातव्यम् येन संवत्सरः श्रेष्ठो भवति। अखण्डानि, वर्णवन्ति, चोष्यभोज्यानि च भोज्यानि दातव्यानि। एतेषां मुनिवरं प्रति मन्त्रेणैव विज्ञापयेत्—"मम अखण्डितानि धर्मार्थकाममोक्षहेतु भवन्तु।" तेन सत्येन, हे केशव, धर्मादयः अखण्डिता एव सन्तु। ब्रह्मन्, सर्वेषु अखण्डव्रतं कर्तव्यम्। धर्मार्थकाममोक्षाश्च नित्यं न क्षीयन्ते, अपि तु वर्धन्ते। अधुना अहं शुभां वैष्णवीं कवचां वक्ष्यामि। पूर्वदिशि रक्ष मां, विष्णो, शरणागतः अस्मि। दक्षिणदिशि रक्ष मां, विष्णो, शरणागतः अस्मि। पश्चिमदिशि रक्ष मां, विष्णो, शरणागतः अस्मि। उत्तरदिशि, जगन्नाथ, शरणागतः अस्मि। नमः! ईश, ईशान्यां रक्ष मां, शरणागतः अस्मि। विष्णो, दक्षिणपूर्वदिशि मां धारय रक्ष च, यज्ञवराह! नैऋत्यां दिव्यरूप, नरसिंह, रक्ष मां। वायव्यां रक्ष मां, हयग्रीव, नमोऽस्तु ते। सर्वदा मां रक्ष, अजय, नमोऽस्तु ते, अपराजित। अनन्त, नमोऽस्तु ते; महामोह, नमोऽस्तु ते। एवं कृत्वा रक्ष मां, भगवन्, नमः परमात्मन्। पूर्वं रक्षार्थं, द्विजश्रेष्ठ, ईशेन च कात्यायन्याः कृते। नमरः रक्तबीजश्च, तथा अन्ये देवेषु कंटकाः। नमरः रक्तबीजश्च, तथा अन्ये कुरुषु कंटकाः। एषा विस्तारतः, प्रिय, यथावत् आख्येयम्। या सा कात्यायनी, मुनिवर, सा सदा वरदायिनी दुर्गा एव। राम्भः करम्भश्च द्वौ अतिबलिनौ आसाताम्। तौ दैत्यौ पञ्चनद्यां वर्षाणि बहूनि अप्सु स्थितवन्तौ। करम्भराम्भौ यक्षं मालपटं प्रति गतवन्तौ। पादाभ्यां तम् आदाय यथाकामं ताडितवन्तौ। बलवान् सः, स्वमस्तकं वह्नौ निपीड्य, हुतिं दातुम् इच्छति स्म। एवं कथा शास्त्रानुसारं प्रवृत्ता, धर्मार्थकाममोक्षसमृद्धये, भगवति विष्णौ भक्त्या च पूज्या।