ਆਰਾਧਨਾਯ ਦੇਵਾਭ੍ਯਾਂ ਹਰੀਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਵਦਸ੍ਵ ਤਾਨ੍
ਦੱਸੋ, ਹਰੀ ਤੇ ਈਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।
ਆਰਾਧਨਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਸ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ
ਸ਼ਰਵ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ,
ਤਦਾ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਭੋਗਿਭੋਗੇ ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਸੱਪ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਾਤਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵੀ ਇਕ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ ਸੁੱਤੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਮਨੁਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਹਰ ਕੰਮ ਨੂਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਸ਼ਯਨਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਲਈ ਸੁਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵੋਪਵੀਤਕਂ ਚੈਵ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਜਨੇਊ ਪਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ,
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਸਮਾਨਯੇਤ੍
ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਉਹਨੂੰ ਸੁੱਤਣ ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਕਦਮ੍ਬਾਨਾਂ ਸੁਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਕੁਸੁਮੈਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤੇ
ਕਦੰਬ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ,
ਸੌਵਰ੍ਣਪਙ੍ਕਜਕृਤੇ ਸੁਖਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋਪਧਾਨਕੇ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਲ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਤੇ ਨਰਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ ਗਦੀ ਨਾਲ,
ਵੈਯਾਘ੍ਰੇ ਚ ਜਟਾਭਾਰਂ ਸਮੁਦ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਾਨ੍ਯਚਰ੍ਮਣਾ
ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਗੁੱਝੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਛੋਣਾ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ,
ਤਤੋ ऽਮਰਾਣਾਂ ਰਜਨੀ ਭਵਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਰਾਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਲ੍ਪੇ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨਾਯਕਸ਼੍ਚੁਰ੍ਥ੍ਯਾ ਤੁ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਮਪਿ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍
ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਵੀ।
ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀ ਤਥਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਕਮਲਾਲਯਾ
ਅਠਵੀਂ ਨੂੰ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਅਤੇ ਨੌਵੀਂ ਨੂੰ ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਕृष੍ਣਾਯਾਂ ਸਾਧ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਵਪਨ੍ਤਿ ਚ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਧਿਆ ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਪਤ੍ਸੁ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੇषੁ ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲਃ ਸਮਾਯਯੌ
ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਸੁੱਤਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਮੀਂਹਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਯਸਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਪਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ऋਤੌ ਗਰ੍ਭਭਰਾਲਸਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਕਾਂ ਵੀ ਸੁੱਤਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਸਾ ਸ਼ੁਭਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਯਨੋਦਿਤਾ
ਉਹ ਦੂਜੀ ਤਾਰੀਖ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸ਼ੂਨ੍ਯ ਸ਼ਯਨ ਦੇ ਜਾਗਣ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਪਰ੍ਯਙ੍ਕਸ੍ਥਂ ਸਮਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਮੁਨੇ
ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਹੇ ਮੁਨੀ,
ਸੁਰਭੀਣੀ ਨਿਵੇਦ੍ਯੇਤ੍ਥਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯੋ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾਸ੍ਤ੍ਵਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸ਼ਯਨਂ ਸਦੈਵ ਅਸ੍ਮਾਕਮੇਵੇਹ ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਵਿਛੋਣਾ ਇਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਲੀ ਨਾ ਰਹੇ।
ਸਤ੍ਯੇਨ ਤੇਨਾਮਿਤਵੀਰ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਨਾਸ਼ੋ ਮਮ ਨਾਸ੍ਤੁ ਦੇਵ
ਹੇ ਅਪਾਰ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੱਚ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਨਕ੍ਤਾਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਦੇਵਰ੍षੇ ਤੈਲਕ੍ਸ਼ਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮਟ੍
ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲ ਤੇ ਖਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਧਰਃ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਮੇ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
‘ਲੱਖਮੀ ਦੇ ਧਾਰੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ’ ਇਹ ਉਚਾਰ ਕੇ ਭੋਗ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ ਚਵृਸ਼੍ਚਿਕਰਾਸ਼ਿਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਬਿਛੂਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿਚ ਦਿਸਦਾ ਰਹੇ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ—
ਤੁਲਾਸ੍ਥੇਰ੍ऽਕੇ ਹਰਿਃ ਕਾਮਃ ਸ਼ਿਵਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਬੁਧ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਸੂਰਜ ਤੁਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਵ ਜਾਗਦੇ ਹਨ।
ਸਸ਼ਯ੍ਯਾਸ੍ਤਰਣੋਪੇਤਾ ਯਥਾ ਵਿਭਵਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਛੋਣੇ ਤੇ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ—
ਯਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚੀਰ੍ਣੇ ਵਿਯੋਗਸ੍ਤੁ ਨ ਭਵੇਦਿਹ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਕਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿੱਛੋੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯੁਕ੍ਤਾ ਮृਗਸ਼ਿਰੇਣੈਵ ਸਾ ਤੁ ਕਾਲਾष੍ਟਮੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜਦ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।