ਨਿਸ਼ਾਚਰਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਤਾਮਚਿਨ੍ਤਯਤ ਯੋਗਵਿਤ੍
ਯੋਗ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਦੀ ਵਾਧੂ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਾਸੁ ਸਂਸਕ੍ਤਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਤਾਨ੍
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਮਹਾਂਸ਼ੁਨਖਰਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਵਿਘਾਤਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਸੂਰਜ, ਜਿਸਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨਖ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਚ੍ਯੁਤਿਰ੍ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਘਾਤਕृਤ੍
ਆਪਣੇ ਫਰਜ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਣਾ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਨੁਭੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਰਂ ਤਦ੍ ਦृष੍ਟਂ ਚ ਯਥੈਚ੍ਛਯਾ
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਚਾਹਿਆ, ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਨਿਪਪਾਤਾਮ੍ਬਰਾਦ੍ ਭ੍ਰष੍ਟਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪੁਣ੍ਯ ਇਵ ਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਿ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਨਮੋ ਭਵਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਇਦਮੁਚ੍ਚੈਰੁਦੀਰਯਤ੍
ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: 'ਭਵਾ ਨੂੰ, ਸ਼ਰਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!'
ਹਾ ਦੇਤਿ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰਭਕ੍ਤਃ ਪਤਤ੍ਯਸੌ
ਸਾਰੇ ਚੀਕ ਮਾਰ ਉੱਠੇ, 'ਹਾਏ!'—ਕਿ ਹਰਾ ਦਾ ਭਗਤ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਂਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਕੇਨਾਸੌ ਪਾਤ੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: 'ਇਹਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਪਾਤਿਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਰਂ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਤਦ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਿਆ—
ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰੇਣ ਨਿਪਪਾਤ ਤਤੋ ऽਮਬਰਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਨਿਪਤਿਤੋ ਯਨ੍ਤ੍ਰਮੁਕ੍ਤੋ ਯਥੋਪਲਃ
ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਪੱਥਰ।
ਨਿਪਪਾਤਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸ ਵृਤਃ ਕਿਨ੍ਨਰਚਾਰਣੈਃ
ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਰ੍ਦ੍ਧਪਕ੍ਵਂ ਯਥਾ ਤਾਲਾਤ੍ ਫਲਂ ਕਪਿਭਿਰਾਵृਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਅੱਧ ਪੱਕਾ ਤਾਲ ਦਾ ਫਲ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਨਿਪਤਸ੍ਵ ਹਰਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯਦਿ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ऽਭਿਵਾਞ੍ਛਸਿ
'ਜੇ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈ।'
ਕਿਂ ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਹਰੇਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਦਧ੍ਵਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਮੇ
'ਹਰੀ ਦਾ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ!'
ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਭਾਵਿ ਤਚ੍ਛਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਚ
ਹੁਣ ਇਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਹਰੇਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪੁਰੀ
ਇਹ ਹਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਵਰਣਾਯਾਸ੍ਤਥੈਵਾਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਨਿਪਪਾਤ ਹ
ਵਰੁਣਾ ਤੇ ਅਸੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਥਾਂ ਉਤਰੇਆ ਸੀ।
ਵਰਣਾਯਾਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਨ੍ਯਮਜ੍ਜਤ ਯਥੇਚ੍ਛਯਾ
ਵਰੁਣਾ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਲੁਲਂਸ੍ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰਵਹ੍ਨ੍ਯਾਰ੍ਤ੍ਤੋ ਭ੍ਰਮਤੇ ऽਲਾਤਚਕ੍ਰਵਤ੍
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਾਗਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ऽਪ੍ਸਰਸਸ੍ਤਥਾ
ਨਾਗ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ,
ਤਾਵਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਂ ਗਤਾ ਵੇਦਯਿਤੁਂ ਮੁਨੇ
ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਗਏ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ।
ਰਮ੍ਯਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਵਾਸਂ ਮਨ੍ਦਰਂ ਰਵਿਕਾਰਣਾਤ੍
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਵਸੇਬਾ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ, ਸੂਰਜ ਕਰਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰਾਰ੍ਥਾਯ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਮੁਪਾਨਯਤ੍
ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਲਈ, ਉਹ ਮੰਦਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਲੈ ਆਇਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਨਾਮਾਸ੍ਯ ਲੋਲੇਤਿ ਰਥਮਾਰੋਪਯਤ੍ ਪੁਨਃ
ਉਸਦਾ ਨਾਂ 'ਲੋਲਾ' ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਸਬਾਨ੍ਧਵਂ ਸਨਗਰਂ ਪੁਨਰਾਰੋਪਯਦ੍ ਦਿਵਿ
ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਮੇਤ, ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵਂ ਦੇਵਂ ਵੈਰਾਜਂ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਗਤਃ
ਕੇਸ਼ਵ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵੈਰਾਜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਦਿਵਾਕਰੋ ਭੂਮਿਤਲੇ ਭਵੇਨ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਨ ਚ ਸਂਪ੍ਰਦਗ੍ਧਃ
ਭਵ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੂਰਜ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੜਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ ਚਾਪਿ ਨਿਸ਼ਾਚਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਵਾਰੋਪਿਤਃ ਖੇ ਸਪੁਰਃ ਸਬਨ੍ਧੁਃ
ਅਤੇ ਸਵੈਭੂ ਨੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।