ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਗੁਣਦ੍ਵੇषੀ ਸ ਸ਼੍ਵਾਨ ਇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਤੋਂ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮਾਹੁਃ ਕੁਕ੍ਕੁਟਂ ਦੇਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨ੍ਨਂ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਵੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਪਦਿ ਸ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਪਤਿਤਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਿਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਕृਦਪਵਿਦ੍ਧਃ ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਗਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇ ਨਗ੍ਨਾਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ ਤੇषਾਮਨ੍ਨਂ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨੰਗੇ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰਣਾਗਤਂ ਯਸ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਸ ਚਾਣ੍ਡਾਲੋ ऽਧਮੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਡਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡਾਸ਼ੀ ਯਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਂ ਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਖੱਡ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਉਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦਰ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਕੰਜੂਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੁ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੋਚ੍ਛੇਦਃ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋ ਹਿ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਲਈ ਕਟਾਈ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਮृਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵਬਨ੍ਧੂਨਾਮਿਤ੍ਯਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਭृਗੁਃ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮੇ ऽਹ੍ਨਿ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਵਾ ਸਪ੍ਤਮੇ ਵਾਸ੍ਥਿਸਂਚਯਮ੍
ਤੀਜੇ, ਚੌਥੇ ਜਾਂ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਹੱਡੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੋਦਕੈਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧੈਸ੍ਤੁ ਸਪਿਣ੍ਡਜੈਃ
ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਬਾਲੇ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿ ਸਂਨ੍ਯਾਸੇ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਮृਤੇ ਤਥਾ
ਬੱਚੇ, ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਂ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਰਾਵੇ ਤਦੇਵੋਕ੍ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਕਾਲੇਨ ਚੇਤਰੇ
ਗਰਭ ਗਿਰ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹੀ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਜਨਮ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
षਡ੍ਰਾਤ੍ਰਂ ਚੈਵ ਵੈਸ਼੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹ੍ਨਿਕਮ੍
ਵੈਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦਾ।
ਸ੍ਵਾਃ ਸ੍ਵਾਃ ਕਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਰ੍ਣਾ ਯਥਾਕ੍ਰਾਮਮ੍
ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ।
ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਤੇ ਆਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਨਰੈਃ
ਜੋ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਣਨਂ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯੇਨਾਸ੍ਯ ਸੁਪ੍ਰੀਤਾਃ ਪਿਤਰੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ
ਜਿਸ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ।
ਤਤ੍ਤਦ੍ ਗੁਣਵਤੇ ਦੇਯਂ ਤਦੇਵਾਕ੍ਸ਼ਯਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਜੇ ਅਟੱਲ ਫਲ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਤੋ ਧਨਮਾਹਾਰ੍ਯਂ ਯष੍ਟਵ੍ਯਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਧਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਕਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਮਸ਼ਙ੍ਕੇਨ ਯਨ੍ਨ ਗੋਪ੍ਯਂ ਮਹਾਜਨੇ
ਉਹੀ ਕੰਮ ਨਿਸ਼ੰਕ ਹੋ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਲੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਪਰਤ੍ਰੇਹ ਚ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇੱਥੇ ਵੀ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਂ ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੋ ऽਵਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਂ ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੋ ऽਵਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਭੂਮੌ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਪਿਤृਦੇਵਾਤਿਥਿਕ੍ਰਿਯਾ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ—
ਵਨ੍ਯਸ੍ਨੇਹਨਿषੇਵਿਤ੍ਵਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਵਿਧਿਸ੍ਤ੍ਵਯਮ੍
ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ-ਫੂਲ ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ—ਇਹੀ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ।
ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤ੍ਵਮਾਵਾਸੇ ਨੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਸਤਿਸ਼੍ਚਿਰਮ੍
ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਰਹਿਣਾ—
ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਾਵਬੋਧੇਚ੍ਛਾ ਤਥਾ ਚਾਤ੍ਮਾਵਬੋਧਨਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ।