ਭਵਾਨ੍ ਯਥਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਤ੍ਤਮੇषੁ ਪਾਸ਼ੇषੁ ਨਾਗਸ੍ਤਿਮਿਤੇषੁ ਬਨ੍ਧਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਹੋ, ਤੇ ਬੰਧਨ ਨਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ,
ਪੁष੍ਪੇषੁ ਜਾਤੀ ਨਗਰੇषੁ ਕਾਞ੍ਚੀ ਨਾਰੀषੁ ਰਮ੍ਭਾ ਸ਼੍ਰਮੀਣਾਂ ਗृਹਸ੍ਥਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਚੀ, ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਭਾ, ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰਵਾਲਾ।
ਫਲੇषੁ ਚੂਤੋ ਮੁਕੁਲੇष੍ਵਸ਼ੋਕਃ ਸਰ੍ਵੌषਧੀਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾ ਚ ਪਥ੍ਯਾ
ਫਲਾਂ ਵਿਚ ਅੰਬ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਲੀਆਂ ਵਿਚ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਕਲੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿਚ ਪਥਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤੇषੁ ਦੁਗ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਯਥੈਵ ਕਾਰ੍ਪਾਸਿਕਂ ਪ੍ਰਾਵਰਣੇषੁ ਯਦ੍ਵਤ੍
ਸਫੈਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਪਾਹ ਚਾਦਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕੇषੁ ਮੁਖ੍ਯਾ ਤ੍ਵਪਿ ਕਾਕਮਾਚੀ ਰਸੇषੁ ਮੁਖ੍ਯਂ ਲਵਣਂ ਯਥੈਵ
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਕਾਕਮਾਚੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਲੂਣ ਸਭ ਤੋਂ ਚੋਟੀ ਦਾ ਹੈ।
ਮਹੀਰੁਹੇष੍ਵੇਵ ਯਥਾ ਵਟਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਹਰੋ ਜ੍ਞਾਨਵਤਾਂ ਵਰਿष੍ਠਃ
ਵੱਡੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਮਹਾਦੇਵ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਰੌਦ੍ਰੇषੁ ਨਿਸ਼ਾਚਰੇਸ਼ ਨृਪਾਤਨਂ ਵੈਤਰਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨਾ
ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿਚ, ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵੈਤਰਣੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪਤਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਨ ਨਿष੍ਕृਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਿ ਕृਤਘ੍ਨਵृਤ੍ਤੇਃ ਸੁਹृਤ੍ਕृਤਂ ਨਾਸ਼ਯਤੋ ऽਬ੍ਦਕੋਟਿਭਿਃ
ਜੋ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਲਈ ਕੋਈ ਮੁਆਫੀ ਨਹੀਂ; ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦਾ।
ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਕਥਯਨ੍ਤੁ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੱਸਣ ਦਿਓ।
ਨਵਭੇਦਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੋਕ੍ਸ਼ਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਨੌ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਗ ਹਨ, ਜੋ ਖੂਬ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵ ਉਤ੍ਤਰਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹਿਰਣ੍ਯੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ
ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਿਰਣਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਹਰਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਸ਼ਚਿਮੇ
ਭਾਰਤ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਚ ਕੁਰੁਰ੍ਵਰ੍षਃ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਾਵृਤਃ
ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਲਾਵृਤਾਦ੍ਯਾ ਯੇ ਚਾष੍ਟੌ ਵਰ੍षਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵੈਵ ਭਾਰਤਮ੍
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਅੱਠ ਭਾਗ ਹਨ।
ਵਿਪਰ੍ਯਯੋ ਨ ਤੇष੍ਵਸ੍ਤਿ ਨੋਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਨਹੀਂ; ਕੋਈ ਉੱਤਮ, ਘੱਟ ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਨਹੀਂ।
ਸਾਗਰਾਨ੍ਤਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਅਗਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਸਭ ਭਾਗ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਨਾਗਦ੍ਵੀਪਃ ਕਟਾਹਸ਼੍ਚ ਸਿਂਹਲੋ ਵਾਰੁਣਸ੍ਤਥਾ
ਨਾਗਦਵੀਪ, ਕਟਾਹ, ਸਿੰਹਲ ਤੇ ਵਾਰੁਣਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕੁਮਾਰਾਖ੍ਯਃ ਪਰਿਖ੍ਯਾਤੋ ਦ੍ਵੀਪੋ ऽਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਃ
ਕੁਮਾਰ ਨਾਮ ਦਾ ਦਵੀਪ ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਆਨ੍ਧ੍ਰਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਮਤੇ ਵੀਰ ਤੁਰੁष੍ਕਾਸ੍ਤ੍ਵਪਿ ਚੋਤ੍ਤਰੇ
ਅੰਧ੍ਰ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਹਨ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇ ਤੁਰੁਸ਼ਕ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਹਨ।
ਇਜ੍ਯਾਯੁਦ੍ਧਵਣਿਜ੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਕृਤਪਾਵਨਾਃ
ਇਹ ਲੋਕ ਪੂਜਾ, ਯੁੱਧ ਤੇ ਵਪਾਰ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਾਤ੍ਰ ਕੁਲਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਵਿੰਧਿਆ ਤੇ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਾ ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਿਣੋ ਰਮ੍ਯਾ ਵਿਪੁਲਾਃ ਸ਼ੁਭਸਾਨਵਃ
ਇਹ ਪਰਬਤ ਚੌੜੇ, ਉੱਚੇ, ਸੋਹਣੇ, ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਵਾਤਨ੍ਧਮੋ ਵੈਦ੍ਯੁਤਸ਼੍ਚ ਮੈਨਾਕਃ ਸਰਸਸ੍ਤਥਾ
ਵਾਤੰਧਮ, ਵਿਦ੍ਯੁਤ, ਮੈਨਾਕ ਅਤੇ ਸਰਸ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਜ੍ਜਾਯਨਃ ਪੁष੍ਪਗਿਰਿਰਰ੍ਬੁਦੋ ਰੈਵਤਸ੍ਤਥਾ
ਉੱਜਾਯਨ, ਪੁਸ਼ਪਗਿਰੀ, ਅਰਬੁਦਾ ਅਤੇ ਰੈਵਤ ਵੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਵਤਃ ਕੋਙ੍ਗਣਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ऽਨ੍ਯੇ ऽਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਸ਼੍ਰੀਪਰਬਤ, ਕੋਂਗਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਪਰਬਤ ਵੀ ਹਨ।
ਤੈਃ ਪੀਯਨ੍ਤੇ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਾਸ੍ਤਾਃ ਸਮ੍ਯਙ੍ ਨਿਸ਼ਾਮਯਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਬਤਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਸ਼ਤਦ੍ਰੁਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਾ ਨੀਲਾ ਵਿਤਸ੍ਤੈਰਾਵਤੀ ਕੁਹੂਃ
ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ, ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ, ਨੀਲਾ, ਵਿਤਸਤਾ, ਇਰਾਵਤੀ ਅਤੇ ਕੁਹੂ।
ਗੋਮਤੀ ਧੂਤਪਾਪਾ ਚ ਬਾਹੁਦਾ ਸਦृषਦ੍ਵਤੀ
ਗੋਮਤੀ, ਧੂਤਪਾਪਾ, ਬਾਹੁਦਾ ਅਤੇ ਸਦ੍ਰਿਸਦਵਤੀ।
ਸਰੂਸ਼੍ਚ ਸਲੌਹਿਤ੍ਯਾ ਹਿਮਵਤ੍ਪਾਦਨਿਃਸृਤਾਃ
ਸਰੂ ਅਤੇ ਲੌਹਿਤਯਾ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।
ਪਰ੍ਣਾਸ਼ਾ ਨਨ੍ਦਿਨੀ ਚੈਵ ਪਾਵਨੀ ਚ ਮਹੀ ਤਥਾ
ਪਰਨਾਸ਼ਾ, ਨੰਦਿਨੀ, ਪਾਵਨੀ ਅਤੇ ਮਹੀ ਵੀ।