ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸੁਕੇਸ਼ਿਰਭਵਤ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਦਾਦਜੇਯਤ੍ਵਮਪਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਵਧ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜੈਯਤਾ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰੇਮੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧੂ ਸਦਾ ਧਰ੍ਮਪਥਿ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਾਂਸ੍ਤੁ ਦਦृਸ਼ੋ ऋषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖੇ।
ਕਥਯਨ੍ਤੁ ਭਵਨ੍ਤੋ ਮੇ ਨ ਚੌਵਾਜ੍ਞਾਪਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਕੇਨ ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਸਤ੍ਸੁ ਕੇਨਾਸੌ ਸੁਖਮੇਧਤੇ
ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਵਿਮृਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੇਯੋਰ੍ऽਥਮਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ਧਿ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵੇਦ੍ ਵੀਰ ਇਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚਾਵ੍ਯਯਮ੍
ਹੇ ਵੀਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਚੰਗਾ ਫਲ ਦੇਵੇ—
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਸਤ੍ਸੁ ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਸ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਆਦਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨ ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਜਿਸ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਵੇਦਵੇਤ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਰਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਆਪਣੀ ਪਾਠ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵੇਦਨਂ ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਹਰਭਕ੍ਤਿਰੁਦਾਹृਤਾ
ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਹਰਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਸ੍ਥਿਰਾ
ਆਤਮ-ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਰਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਧਰ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਪੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਣਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ऽਯਂ ਭਵਾਨ੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਤਿਰੇਵ ਚ
ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਭਵਾਨੀ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਹੀ ਹੈ।
ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਿਲ੍ਪਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਃ ਕਿਂਪੁਰੁषਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸਭ ਕਲਾ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਕਿੰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਕਾਮਚਾਰਿਤਵਂ ਧਰ੍ਮੋ ऽਯਂ ਪੈਤृਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਵੇਦਿਤ੍ਵਮਾਰ੍ਥੋ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਅਰਥ ਦਾ ਧਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਮਨਾਯਾਸਂ ਦਯਾਹਿਂਸਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਦਮਃ
ਕੰਜੂਸੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਦਇਆ, ਅਹਿੰਸਾ, ਮਾਫ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ—
ਸ਼ਙ੍ਕਰੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਦੇਵ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ऽਯਂ ਮਾਨਵਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸ਼ੰਕਰ, ਭਾਸਕਰ ਤੇ ਦੇਵੀ ਵਿਚ ਇਹ ਮਾਨਵ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਸ਼ੌਣ੍ਡੀਰ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮੋ ऽਯਂ ਗੁਹ੍ਯਕੇष੍ਵਿਤਿ
ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਵਿਚ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਂ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕੇ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਧਰ੍ਮੋ ऽਯਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਆਤਮ-ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਭਗਤੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਸ਼ਾਚਾਨਾਮਯਂ ਧਰ੍ਮਃ ਸਦਾ ਚਾਮਿषਗृਧ੍ਨੁਤਾ
ਪਿਸਾਚਾਂ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮ ਹੈ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਸ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਨਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕਥਿਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਗਤਿਪ੍ਰਦਾਃ
ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਤੇ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੱਸੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਮਾਨਵਾ ਧਰ੍ਮਾਸ੍ਤਾਨ੍ ਭੂਯੋ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਦੱਸੋ।
ਯੇ ਵਸਨ੍ਤਿ ਮਹੀਪृष੍ਠੇ ਨਰਾ ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—
ਜਲੋਪਰਿ ਮਹੀਯਂ ਹਿ ਨੌਰਿਵਾਸ੍ਤੇ ਸਰਿਜ੍ਜਲੇ
ਜਲ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ, ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਕਾਰਮਤ੍ਯੁਚ੍ਚਂ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਤ੍ਮ
ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਰਗਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਦ੍ਵੀਪਸਂਜ੍ਞਾਨਿ ਕृਤਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਹ ਥਾਂ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਜੋ ਯੋਜਨਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਾਂ।