ਪਾਦੇਨ ਵृਤ੍ਰਂ ਤਰਸਾ ਕੁਜਮ੍ਭਂ ਨਿਪਾਤਯਾਮਾਸ ਬਲਂ ਚ ਮੁष੍ਟ੍ਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕੁਜੰਭ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮੁਸ਼ਟ ਨਾਲ ਬਲਾ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਤਤੋ ऽਨ੍ਧਕਃ ਸਤ੍ਵਰਿਤੋ ऽਭ੍ਯੁਪੇਯਾਦ੍ ਰਣਾਯ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਜਲਨਾਯਕੇਨ
ਫਿਰ ਅੰਧਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਲ ਦੇ ਨਾਯਕ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਪਾਸ਼ਮਾਵਿਧ੍ਯ ਗਦਾਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸ ਚ ਜਲੇਸ਼੍ਵਰਾਯ
ਉਸ ਨੇ ਪਾਸ਼ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਜਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ।
ਵਿਵੇਸ਼ ਵੇਗਾਤ੍ ਪਯਸਾਂ ਨਿਧਾਨਂ ਤਤੋ ऽਨ੍ਧਕੋ ਦੇਵਬਲਂ ਮਮਰ੍ਦ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਅੰਧਕ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
ਤਮਭ੍ਯਯਾਦ੍ ਦਾਨਵਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਮਯੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰੁਦਗ੍ਰਵੀਰ੍ਯਃ
ਫਿਰ ਦਾਨਵ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਯਂ ਸ਼ਮ੍ਬਰਮੇਤ੍ਯ ਕਣ੍ਠੇ ਸਂਤਾਡ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਬਲਾਨ੍ਮਹਰ੍षੇ
ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਵੱਜਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਮਯਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਚ ਸ਼ਮ੍ਵਰੋ ऽਪਿ ਕਣ੍ਠਾਵਲਗ੍ਨੇ ਜ੍ਵਲਨੇ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇ
ਮਾਇਆ ਜਲਦੀ ਜਲਿਆ, ਤੇ ਸ਼ੰਬਰ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਗਲ੍ਹ ਵਿਚ ਵੱਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭੜਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਂਹਾਭਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਪਿਨੇ ਯਥੈਵ ਮਤ੍ਤੋ ਗਜਃ ਕ੍ਰਨ੍ਦਤਿ ਵੇਦਨਾਰ੍ਤ੍ਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਲੋਂ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਚੀਕਦਾ ਹੈ,
ਆਃ ਕਿਂ ਕਿਮੇਤਨ੍ਨਨੁ ਕੇਨ ਯੁਦ੍ਧੇ ਜਿਤੋ ਮਯਃ ਸ਼ਮ੍ਬਰਦਾਨਵਸ਼੍ਚ
ਅਹ! ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਕੌਣ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਤੇ ਦਾਨਵ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਗਿਆ?
ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਚਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ऽਨ੍ਯੈਰ੍ਹੁਤਾਸ਼ਨੋ ਵਾਰਯਿਤੁਂ ਰਣਾਗ੍ਰੇ
ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ! ਲੜਾਈ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੋਏ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵੇਗਾਤ੍ ਪਰਿਘਂ ਹੁਤਾਸ਼ਂ ਸਮਾਦ੍ਰਵਤ੍ ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਗਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਠਾਈ ਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਚੀਕਦਾ, 'ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!'
ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਨਿष੍ਪਿਪੇष ਤਤੋ ऽਨ੍ਧਕਃ ਪਾਵਕਮਾਸਸਾਦ
ਉਸ ਨੇ ਗਦਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਖਾੜ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੱਜੀ, ਫਿਰ ਅੰਧਕ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਸਮਾਹਤੋ ऽਗ੍ਨਿਃ ਪਰਿਮੁਚ੍ਯ ਸ਼ਮ੍ਬਰਂ ਤਥਾਨ੍ਧਕਂ ਸ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ऽਭ੍ਯਧਾਵਤ੍
ਵੱਜ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਧਕ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
ਸ ਤਾਡਿਤੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਦਿਤਿਜੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਭਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਰਣਾਜਿਰਾਦ੍ਵਿ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਲੋਂ ਵੱਜ ਕੇ, ਅੱਗ ਡਰ ਕੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਯਾਨ੍ ਯਾਞ੍ਸ਼ਰੇਣ ਸ੍ਪृਸ਼ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਕृਤਵਾਨ੍ ਰਣਾਜਿਰਾਤ੍
ਜੋ ਵੀਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਭੱਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਦਨੁਪੁਙ੍ਗਵੈਸ੍ਤੁ ਤਦਾਨ੍ਧਕੋ ਭੂਮਿਮੁਪਾਜਗਾਮ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅੰਧਕਾ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਆਇਆ।
ਸਹਾਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਪਰਿਚਾਰਣਾਯ ਪਾਤਾਲਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸਮਾਵਸਨ੍ਤ
ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਏ, ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ।
ਪਾਤਿਤੋ ਭੁਵਿ ਸੂਰ੍ਯੋਣ ਤਤ੍ਕਦਾ ਕੁਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰ ਚ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਹੋਇਆ?
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਪਾਤਿਤੋ ਭੂਮ੍ਯਾਮਾਕਾਸ਼ਾਦ੍ ਭਾਸ੍ਕਰੇਣ ਹਿ
ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਸੁੱਟਿਆ?
ਯਥੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਯਂਭੂਰ੍ਮਾਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਾਂ ਮਯਾਨਘ
ਜਿਵੇਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸੁਕੇਸ਼ਿਰਭਵਤ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਦਾਦਜੇਯਤ੍ਵਮਪਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਵਧ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜੈਯਤਾ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰੇਮੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧੂ ਸਦਾ ਧਰ੍ਮਪਥਿ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਾਂਸ੍ਤੁ ਦਦृਸ਼ੋ ऋषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖੇ।
ਕਥਯਨ੍ਤੁ ਭਵਨ੍ਤੋ ਮੇ ਨ ਚੌਵਾਜ੍ਞਾਪਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਕੇਨ ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਸਤ੍ਸੁ ਕੇਨਾਸੌ ਸੁਖਮੇਧਤੇ
ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਵਿਮृਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੇਯੋਰ੍ऽਥਮਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ਧਿ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵੇਦ੍ ਵੀਰ ਇਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚਾਵ੍ਯਯਮ੍
ਹੇ ਵੀਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਚੰਗਾ ਫਲ ਦੇਵੇ—
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਸਤ੍ਸੁ ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਸ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਆਦਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨ ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਜਿਸ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਦੱਸੋ।