ਹਰਯੋ ਰਥਵਾਹਾਸ਼੍ਚ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਲਈ ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥਵਾਨ ਹਨ।
ਕਿਨ੍ਨਰਾ ਭੁਜਗਾਰੂਢਾ ਹਯਾਰੂਢੌ ਤਥਾਸ਼੍ਵਿਨੌ
ਕਿਨਨਰ ਸੱਪਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ।
ਸੁਕਾਰੂਢਾਸ਼੍ਚ ਕਵਯੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਪਦਾਤਿਨਃ
ਕਵੀ ਤੋਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਪੈਦਲ ਹਨ।
ਸਂਨਹ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ਹृष੍ਟਾ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸੁਮਹੌਜਸਃ
ਹਥਿਆਰ ਬੰਨ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।
ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਵਾਹਨਾਨ੍ਯੇਵਂ ਯਥਾਵਦ੍ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੁਣ, ਤੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਯਥਾਵਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੈਂ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣੈਃ ਸਹਸ੍ਰਾਰਸ੍ ਤ੍ਰਨਲ੍ਵਪਰਿਮਾਣਵਾਨ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਰ ਦੇ।
ਉਹ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤਥਾष੍ਟਾਭਿਃ ਸ਼੍ਵੇਤਰੁਕ੍ਮਮਯਃ ਸੁਭਃ
ਅੱਠਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ।
ਜਮ੍ਭਸ੍ਯ ਤੁ ਰਥੋ ਦ੍ਵਿਯੋ ਹਯੈਃ ਕਾਞ੍ਜਨਸਨ੍ਨਿਭੈਃ
ਜੰਭਾ ਦਾ ਰਥ ਦਿਵਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਘੋੜੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਦਿਖਦੇ ਸਨ।
ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਵਿਮਾਨੋ ऽਭੂਦਯਃ ਸ਼ਙ੍ਕੋਰ੍ਮृਗਾਧਿਪਃ
ਸ਼ੰਬਰ ਦਾ ਵਿਮਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਅਯਸ਼ੰਕੁ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਸੀ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦੈਵਤਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਅਭਿਦ੍ਰਵਿਤੁਮੁਦ੍ਯਤੌ
ਦੈਵੀ ਫੌਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੌੜੀਆਂ।
ਰਜਸਾ ਸਂਵृਤੋ ਲੋਕੀ ਪਿਙ੍ਗਵਰ੍ਣੇਨ ਨਾਰਦ
ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੰਸਾਰ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾਰਦ ਜੀ।
ਸ੍ਵਾਨੇਵਾਨਯੇ ਨਿਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵੈ ਪਰਾਨਨ੍ਯੇ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਸੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਗਜੋ ਮਤ੍ਤਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸਾਦੀ ਸਾਦਿਨਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਨੇ ਦੂਜੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯਘ੍ਨਨ੍ਨਨ੍ਯੋਨ੍ਯਜਯਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਨਦੀ ਘੋਰਾ ਸ਼ਮਯਨ੍ਤੀ ਰਣਾਦ੍ਰਜਃ
ਲੜਾਈ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ, ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਦਰਿਆ ਵਗਣ ਲੱਗੀ।
ਗਜਕੁਮ੍ਭਮਾਹਕੂਰ੍ਮਾ ਸ਼ਰਮੀਨਾ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕਛੂਆਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਤੀਰ ਮੱਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ।
ਅਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ੈਵਲਸਂਕੀਰ੍ਣਾ ਪਤਾਕਾਫੇਨਮਾਲਿਨਨੀ
ਉਹ ਦਰਿਆ ਅੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੇ ਝਾਗ ਨਾਲ ਮਾਲਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਨਵਾਯਸਕਾਦਮ੍ਬਾ ਗੋਮਾਯੁਸ਼੍ਵਾਪਦਾਕੁਲਾ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਬਗਲੇ, ਗਿੱਟ, ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਰਥਪ੍ਲਵੈਃ ਸਂਤਰਨ੍ਤਃ ਸ਼ੂਰਾਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਗਾਹਿਰੇ
ਵੀਰ ਉਸ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਲ ਉੱਤੇ ਵਾਂਗ ਵਰਤ ਕੇ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸਮੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤੋ ਵੇਗੇਨ ਯੋਧਾ ਜਯਧਨੇਪ੍ਸਵਃ
ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸੁਸਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਯੂਥਾਸ੍ਤ੍ਵਭਿਰੇਮਿਰੇ ਚ
ਰਾਕਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਪਿਸਾਚਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਉਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਵਸਾਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਚ ਵਨਿਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤ੍ਯਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਥੋ ਵਯਾਂਸਿ
ਉਹ ਮਾਸ ਲੁੱਟਦੇ, ਉੱਡਦੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗੂੰਜਦੇ, ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਪ੍ਤਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਪ੍ਰਤਿਮਂ ਬਭੂਵ
ਹੋਰ ਲੋਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਲੜਾਈ ਸਮਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਯੁਦ੍ਧਂ ਬਭੌ ਪ੍ਰਾਣਪਣੇਪਵਿਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੇ ऽਤਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਗਤੋ ਦੁਰੋਦਰਃ
ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਬਾਜੀ ਲਗਾ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਜੋੜੇ-ਜੋੜੇ ਯੋਧੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕਠਨਾਈ ਤੋਂ ਪੇਟ ਪਤਲੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਮਤ੍ਤੇਭष੍ਟष੍ਟਸ੍ਥਿਤਮੁਗ੍ਰਤੇਜਸਂ ਸਮੇਯਿਵਾਨ੍ ਦੇਵਪਤਿਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਮੱਤੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਨਾਮਾ ਤੁਰਗਾष੍ਟਯੁਕ੍ਤਂ ਰਥਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਮੁਦ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤ੍ਰਃ
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨਾਮ ਦਾ, ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਾਯੁਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਚ ਸ਼ਮ੍ਬਰੋ ऽਥ ਮਯੋ ਹੁਤਾਸ਼ਂ ਯੁਯੁਧੇ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰ
ਫਿਰ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਮਯਾ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਸੁਰਾਨ੍ ਹੁਤਾਸ਼ਾਰ੍ਕਵਸੂਰਕੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਦੇਵਤਾ—ਅਗਨਿ, ਸੂਰਜ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ—ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਇਕ ਹੋ ਕੇ ਲੜੇ।
ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਨਾਰਾਚਗਣਾਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ ਅਗਚ੍ਛ ਹੇ ਤਿष੍ਠਸਿ ਕਿਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਃ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ, ਤੇ ਚੀਕਦੇ, 'ਜਾ! ਰੁਕ! ਕਿਉਂ ਖੜਾ ਹੈ?'