ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸृਜਤੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਰਾਜਸਂ ਰੂਪਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਰਾਜਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ऽਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਇਸ ਅਜੋਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ।
ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਃ ਕਪਰ੍ਦ੍ਦੀ ਚ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍
ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਜਟਾ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਮਾਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
ਯੇਨਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਵ੍ ਉਭੌ ਦੇਵੌ ਤਾਵੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਙ੍ਕਰੌ
ਜਿਸ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਕੋ ਭਵਾਨਿਹ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕੇਨ ਸृष੍ਟੋ ऽਸਿ ਮਾਂ ਵਦ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਭਵਤੋ ਜਨਕਃ ਕੋ ऽਤ੍ਰ ਜਨਨੀ ਵਾ ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਦੱਸ।
ਪਰਿਵਾਦੋ ऽਭਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਥੇ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ; ਤੇਰੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ।
ਧਾਰਯਨ੍ਨਤੁਲਾਂ ਵੀਣਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਕਿਲਕਿਲਾਧ੍ਵਨਿਮ੍
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਰਾਜੂ ਤੇ ਵੀਣਾ ਫੜ ਕੇ, ਝਣਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਥਾਵਧੋਮੁਖੋ ਦੀਨੋ ਗ੍ਰਹਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਉਹ ਥੱਲੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਐਸਾ ਖੜਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਧਕਾਰਿਤਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਮੋ ऽਥ ਮੁਖੋ ऽਬ੍ਰੋਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਪੰਜਵੇਂ ਮੂੰਹ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੰਧ ਹੋਏ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਦਿਗ੍ਵਾਸਾ ਵृषਭਾਰੂਢੋ ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਯਕਰੋ ਭਵਾਨ੍
ਤੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬਲਦ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧੁਕਾਮਸ੍ਤ੍ਵਨਿਸ਼ਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਗਵਾਨਜਃ
ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਚ ਰਕ੍ਤਂ ਕਨਕਾਵਦਾਤਂ ਨੀਲਂ ਤਥਾ ਪਿਙ੍ਗਜਟਂ ਚ ਸ਼ੁਭ੍ਰਮ੍
ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਨੀਲਾ, ਪੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਜਲਾ।
ਸਮਾਹਤਸ੍ਯਾਥ ਜਲਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਬੁਦਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਤੇषੁ ਪਰਾਕ੍ਰਮੋ ऽਸ੍ਤਿ
ਜਦ ਪਾਣੀ ਹਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੁਲਬਲੇ ਬਣਦੇ ਹਨ—ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਨਖਾਗ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪਰੁषਵਾਦਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਖ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ, ਕਠੋਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਤਤੇ ਨ ਕਦਾਚਿਚ੍ਚ ਤਚ੍ਛਙ੍ਕਰਕਰਾਚ੍ਛਿਰਃ
ਉਹ ਸਿਰ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।
ਸृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁषੋ ਧੀਮਾਨ੍ ਕਵਚੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਸ਼ਰੀ
ਇੱਕ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਵਚ ਪਹਿਨਿਆ, ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੋ ਮਹਾਤੂਣੀ ਆਦਿਤ੍ਯਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਤੂਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ।
ਭਵਾਨ੍ ਪਾਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਪਾਪਿष੍ਠਂ ਕੋ ਜਿਘਾਂਸਤਿ
ਤੂੰ ਪਾਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ—ਕੌਣ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਰਪਾਯੁਕ੍ਤੋ ਜਗਾਮਾਥ ਰੁਦ੍ਰੋ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਫਿਰ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰੁਦਰ ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਯਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸ੍ਤਨ੍ਦਨੇ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਾ
ਜਿਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ, ਨਦੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ, ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਭਗਵਨ੍ ਮਹਾਕਾਪਾਲਿਕੋ ऽਸ੍ਮਿ ਭੋਃ
ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਕਪਾਲਿਕ ਹਾਂ, ਭਾਈ।
ਸਵ੍ਯਂ ਭੁਜਂ ਤਾਡਯਸ੍ਵ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਆਪਣੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਮਾਰੋ।
ਸਵ੍ਯਂ ਨਾਰਾਯਣਭੁਜਂ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਵੇਗਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਰਾਯਣ ਦੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਏਕਾ ਗਗਨਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਾ ਤਾਰਾਭਿਮਮ੍ਡਿਤਾ
ਇਕ ਨੇ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਖੜੀ ਹੋਈ।
ਅਤ੍ਰਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਂਸ਼ਤਃ
ਉਥੋਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਿਸ਼ੁਃ ਸਮਭਵਤ੍ ਸਂਨਦ੍ਧਕਵਚੋ ਯੁਵਾ
ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਆਇਆ, ਜੋ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਇਤ੍ਥਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਕਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਤਯਾਮਿ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਚ੍ਛਿਰਸ੍ ਤਾਲਫਲਂ ਯਥੈਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਾਲ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਕੱਟਾਂ?
ਨਿਪਾਤਯੈਨਂ ਨਰ ਦੁष੍ਟਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਜਂ ਸੂਰ੍ਯਸ਼ਤਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਾੜੀ ਬਾਤ ਸੌ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਥੱਲੇ ਸੁੱਟੋ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਤੂਣਾਨਿ ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਯਾਣਿ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਵੀਰਃ ਸ ਮਤਿਂ ਚਕਾਰ
ਵੀਰ ਨੇ ਅਖੂਤ ਤੀਰ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।