ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੈਰ੍ਮਨੁष੍ਯੈਃ ਪੂਜਾਤੁਲ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨ ਕੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਜਲਪਲ੍ਲਵਾਦਿਭਿਰ੍ਨੂਨਂ ਸ ਮੁष੍ਟੋ ਵਿਧਿਤਸ੍ਕਰੇਣ
ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ, ਪਾਣੀ, ਨਵੇਂ ਟਾਹਣਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਯਾ ਗਤਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਤਾਂ ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰੀਣਨਾਯ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ?
ਕਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤਾਨਿ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁष੍ਟਿਪ੍ਰਦਾਨਿ ਵੈ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?
ਤਦਪ੍ਯਸ਼ੇषਂ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਤੇਰਾ ਫਰਜ ਹੈ।
ਬਲੇ ਦਾਨਾਨਿ ਦੀਯਨ੍ਤੇ ਤਾਨੂਚੁਰ੍ਮੁਨਯੋ ऽਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍
ਬਲੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਖੰਡ ਮੰਨੇ ਹਨ।
ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਤਨ੍ਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਉਪਵਾਸੀ ਨਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਵਿਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਨ੍ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮੂਢਾਸ੍ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਰਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਮੂਰਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮਾਹ ਹਰਿਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਾਮਕੀ ਤਨੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਹਨ।'
ਸੋ ऽਪਿ ਦਿਵ੍ਯਾ ਤਨੁਰ੍ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਾਮਰ੍ਚਯੇਨ੍ਨਰਃ
ਉਹ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਾਨਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ਵਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਰਸਗਨ੍ਧਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੁਆਦ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—
ਬਾਣਞ੍ਚ ਚਮ੍ਪਕਾਸ਼ੋਕਂ ਕਰਵੀਰਂ ਚ ਯੂਥਿਕਾ
ਬਾਣ, ਚੰਪਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਕਰਵੀਰ ਤੇ ਯੂਥਿਕਾ ਦੇ ਫੁੱਲ,
ਤਿਲਕਂ ਚ ਜਪਾਕੁਸੁਮਂ ਪੀਤਕਂ ਨਾਗਰਂ ਤ੍ਵਪਿ
ਤਿਲਕ, ਜਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਨਾਗਰ ਵੀ,
ਸੁਰਭੀਣਿ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕੇਤਕੀਮ੍
ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਫੁੱਲ ਵੀ, ਪਰ ਕੇਤਕੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ,
ਤਮਾਲਾਮਲਕੀਪਤ੍ਰਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਕੇਸ਼ਵਪੂਜਨੇ
ਤਮਾਲ ਤੇ ਆਮਲਕਾ ਦੇ ਪੱਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹਨ।
ਨਾਨਾਰੂਪੈਸ਼੍ਚਾਮ੍ਬੁਭਵੈਃ ਕਮਲੇਨ੍ਦੀਵਰਾਦਿਭਿਃ
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ,
ਵਨਸ੍ਪਤੀਨਾਮਰ੍ਚ੍ਯੇਤ ਤਥਾ ਦੂਰ੍ਵਾਗ੍ਰਪਲ੍ਲਵੈਃ
ਵਨਸਪਤੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਧੀ ਘਾਸ ਦੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ,
ਉਸ਼ੀਰਪਦ੍ਮਕਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਤਥਾ ਕਾਲੀਯਕਾਦਿਨਾ
ਉਸ਼ੀਰ, ਪਦਮਕਾ, ਤੇ ਕਾਲੀਯਕਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵੀ,
ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਜਾਤੀਫਲਂ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੇ ਧੂਪਾਨਿ ਸ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਵੈ
ਸ਼ੰਖ, ਜਾਤੀਫਲ ਤੇ ਧੂਪ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਤਿਲਮੁਦ੍ਗਾਦਯੋ ਮਾषਾ ਵ੍ਰੀਹਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ਹਰੇਃ
ਤਿਲ, ਮੂੰਗ, ਮਾਸ ਤੇ ਚਾਵਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਨਸ੍ਵਰ੍ਣਦਾਨਾਨਿ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਮਧੁਘਾਤਿਨਃ
ਕਪੜੇ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਾਤ ਮਧੁਘਾਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।
ਇਨ੍ਧਨਾਦੀਨਿ ਚ ਤਥਾ ਮਾਧਵਪ੍ਰੀਣਨਾਯ ਤੁ
ਇੰਧਨ ਆਦਿ ਵੀ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ।
ਗੋਵਿਨ੍ਦਪ੍ਰੀਣਨਾਰ੍ਥਾਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭੈਃ
ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਾਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਮੇਤਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇष੍ਵਥ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ, ਇਹ ਦਾਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਯਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜਮੁਖ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਮਧੁਸੂਦਨਤੁष੍ਟਯੇ
ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਇਹ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸਾਧੁਭਿਃ ਸਦਾ
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ ਸਦਾ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆषਾਢੇ ਵਾਮਨਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਦਾਤਵ੍ਯਾਨਿ ਤੁ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਆਸ਼ਾਢ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਾਮਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਭਾਵ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਸ਼੍ਰੀਧਰਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਦਾਤਵ੍ਯਾਨਿ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਾ
ਸਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਧਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹृषੀਕੇਸ਼ਪ੍ਰੀਣਨਾਰ੍ਥਂ ਲਵਣਂ ਸਗੁਡੋਦਨਮ੍
ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਲਈ ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਨਮਕੀਨ ਚਾਵਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।