ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾਸਨ੍ਤ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ।
ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰੀਧਾਨੋ ਨਗਰਾਨ੍ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਬਹਿਃ
ਉਹ ਇਕੋ ਕੱਪੜਾ ਪਾ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਸਾ ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਤੁ ਰਮਣੇ ਮਮਾਨ੍ਤਿਕਮੁਪਾਗਤਾ
ਜਦ ਉਹ ਬਾਹਰ ਗਈ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਯਥੈਵ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾਹਮਵਦਂ ਚ ਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਆਖਿਆ।
ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਰਸਿ ਮੇ ਭੀਰੁ ਕੋਕਿਲਾ ਧ੍ਵਨਿਨਾ ਯਥਾ
ਡਰਪੋਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਇਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਥਮੇਵਾਵਯੋਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਰਤਿਯੋਗਮੁਪੇष੍ਯਤਿ
ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ, ਦੱਸ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿਲਾਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਦ੍ਵਾਰਮੁਦ੍ਘਾਟਯਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਨਿਰ੍ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਪਿਆਰੀ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਰਾਤ੍ਰਾਵੁਦ੍ਘਾਟਯਿष੍ਯਾਮ ਤਤੋ ਰਂਸ੍ਯਾਵ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਵਾਂਗੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦੁਦ੍ਘਾਟਯ ਦ੍ਵਾਰਂ ਮਾਂ ਬਨ੍ਧਾਚ੍ਚ ਵਿਮੋਚਯ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ।
ਉਦ੍ਘਾਟਿਤੇ ਤਤੋ ਦ੍ਵਾਰੇ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ऽਹਂ ਬਹਿਃ ਸ਼੍ਰਣਾਤ੍
ਜਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁਲਿਆ, ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਸਾ ਗृਹੀਤਾ ਚ ਨृਪਤੇਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਰਮਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਉਹ ਰਾਣੀ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਨੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਹਸ੍ਤੈਃ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਤੈਰਹਂ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ
ਮੈਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ।
ਵਧ੍ਯਮਾਨੋ ऽਬ੍ਰੁਵਮਹਂ ਮਾ ਮਾ ਹਿਂਸਧ੍ਵਮਾਕੁਲਾਃ
ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਚੀਕ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ, ਓ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ!'
ਦृਢਂ ਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਸਮੁਦ੍ਬ੍ਧ੍ਯ ਘਾਤਯਨ੍ਤ ਤਪੋਧਨ
ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ।
ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਜਾਤੋ ऽਹਂ ਸ਼੍ਵੇਤਗਰ੍ਦਭਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਛੁਟਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਖੋਤਾ ਜੰਮਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਰ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾਸਤ੍ ਤਤੋ ਮਮ
ਉਥੇ ਵੀ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ।
ਏਕਦਾ ਨਵਰਾष੍ਟ੍ਰੀਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਨਵਰਾਸ਼ਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ,
ਤਾਮੁਵਾਚ ਪਤਿਰ੍ਗਚ੍ਛ ਆਰੁਹ੍ਯਂ ਸ਼੍ਵੇਤਗਰ੍ਦਭਮ੍
ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਾ, ਚਿੱਟੇ ਖੋਤੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।'
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਤਨ੍ਵੀ ਮਾਮਧਿਰੁਹ੍ਯ ਚ
ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਪਤਲੀ ਔਰਤ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਤਤੋਰ੍ऽਧਪਥਿ ਸਾ ਤਨ੍ਵੀ ਮਤ੍ਪृष੍ਠਾਦਵਰੁਹ੍ਯ ਵੈ
ਫਿਰ ਰਾਹ ਵਿਚ ਅੱਧੇ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਉਹ ਪਤਲੀ ਔਰਤ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉੱਤਰ ਗਈ।
ਸਾਙ੍ਗੋਪਾਙ੍ਗਾਂ ਰੂਪਵਤੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮਹਮਾਦ੍ਰਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ, ਪੂਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਮੁਪਰਿ ਭੋ ਤਾਤ ਪਤਿਤੋ ऽਹਂ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਃ
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਵੱਡੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਯष੍ਟਿਂ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਮਾਧਾਵਤ੍ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਲੱਕੜੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵਲ ਦੌੜਿਆ।
ਤਤੋ ऽਭਿਦ੍ਰਵਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣ ਖਲੀਨਰਸਨਾ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਲਗਾਮ ਤੇ ਰੱਸਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ,
ਤਤ੍ਰਾਸਕ੍ਤਸ੍ਯ षਡ੍ਰਾਤ੍ਰਾਨ੍ਮਮਾਭੂਜ੍ਜੀਵਿਤਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਤਥਾ ਬਦ੍ਧਃ ਸ਼ਬਰੇਣ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਰ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਤੇਨਾਪ੍ਯਨ੍ਤਃ ਪੁਰਵਰੇ ਯੁਵਤੀਨਾਂ ਸਮੀਪਤਃ
ਉਸਨੇ ਵੀ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ,
ਤਤ੍ਰਾਸਤਸ੍ਤਰੁਣ੍ਯਸ੍ਤਾ ਓਦਨਾਮ੍ਬੁਫਲਾਦਿਭਿਃ
ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਭਾਤ, ਪਾਣੀ, ਫਲ ਆਦਿ ਦੇਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਪੀਨਪਯੋਧਰਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਵਲੀ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਇਕ ਔਰਤ,
ਨਾਮ੍ਨਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੀ ਨਾਮ ਸਮੁਦ੍ਘਾਟ੍ਯਾਥ ਪਞ੍ਜਰਮ੍
ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਪਿੰਜਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ,