ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਗਤਾ ਭੂਮੌ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਗृਹਦੂਰਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ (ਬੱਚੇ ਨੂੰ) ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾ ਚਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਸ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਕਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਸੁਤਮ੍
ਪਰ ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਫੜਨ ਆਈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਫੜ ਸਕੀ।
ਕਥਯਾਮਾਸਾ ਯਦ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਦ੍ਵਿਜਾਤ੍ਮਜਹੀਰਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਰਾਭਸਸ਼ਿਸ਼ੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਭਾਰ੍ਯਾਯੈ ਵਿਨਿਵੇਦਿਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਦਧ੍ਨਾ ਸਂਯੋਜਿਤੋ ऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣੇਕ੍ਸ਼ੁਰਸੇਨ ਚ
ਉਹਨੂੰ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਚ ਕृਤਨਾਮਾਨੌ ਨਿਸ਼ਾਕਰਦਿਵਾਕਰੌ
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਰੱਖੇ: ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਅਤੇ ਦਿਵਾਕਰ।
ਤਯੋਸ਼੍ਚਕਾਰ ਵਿਪ੍ਰੋ ऽਸੌ ਵ੍ਰਤਬਨ੍ਧਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਵ੍ਰਤਬੰਧ ਦੀ ਰਸਮ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਕਰਵਾਈ।
ਨਿਸ਼ਾਕਰੋ ਜਡਤਯਾ ਨ ਪਪਾਠੇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਆਪਣੀ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਪਰ੍ਯਨਿਨ੍ਦਂਸ੍ਤਥਾ ਯੇ ਚ ਜਨਾ ਮਲਯਵਾਸਿਨਃ
ਮਲਯਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹਾਸ਼ਿਲਾਂ ਚੋਪਰਿ ਵੈ ਪਿਧਾਨਮਵਰੋਪਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਿਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਤਸ੍ਯ ਮਾਤਾਗਮਤ੍ ਕੂਪਂ ਤਮਨ੍ਧਂ ਸ਼ਿਲਯਾਚਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੂਏਂ ਉੱਤੇ ਆਈ।
ਤਸ੍ਯ ਮਾਤਾਗਮਤ੍ ਕੂਪਂ ਤਮਨ੍ਧਂ ਸ਼ਿਲਯਾਚਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੂਏਂ ਉੱਤੇ ਆਈ।
ਉਚ੍ਚੈਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕੇਨੇਯਂ ਕੂਪੋਪਰਿ ਸ਼ਿਲਾ ਕृਤਾ
ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ, 'ਇਹ ਕੂਏਂ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਕੌਣ ਰੱਖ ਗਿਆ?'
ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਮੇ ਕੂਪੋਪਰਿ ਸ਼ਿਲਾ ਤ੍ਵਿਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਹ ਪੱਥਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਕੂਏਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਸੀ।'
ਸੋ ऽਪ੍ਯਾਹ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨਿਸ਼ਾਕਰੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਨਿਸ਼ਾਕਰੇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾਹੋ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤਨਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਨਾਮ ਦਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਸਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਂਸੁਭ੍ਰਃ ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਾਨ੍ਤਯੋ ऽਸ਼੍ਰਿਪਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗ ਪਏ।
ਸਾ ਸ੍ਵਾਨੁਰੂਪਂ ਤਨਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸੁਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਬੱਚਾ ਵੇਖਿਆ।
ਕਥਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਸ੍ਵਸੁਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਵੀ।
ਨੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਯਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਹਤ੍ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਚਾਉ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਦ੍ਭੁਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਤਥਾ
ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਮਯਾ ਜਡਤ੍ਵਮਨਘ ਤਥਾਨ੍ਧਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋਇਆ।
ਵृषਾਕਪੇਸ਼੍ਚ ਤਨਯੋ ਮਾਲਾਗਰ੍ਭਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਲਾ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਂ ਤਾਤ ਸੇਤਿਹਾਸਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਤਥਾ
ਪਿਆਰੇ, ਮੁਕਤੀ ਵਾਲਾ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਜਾਤੋ ਮਦਾਨ੍ਧਸ੍ਤੇਨਾਹਂ ਦੁष੍ਕਰ੍ਮਾਭਿਰਤੋ ऽਭਵਮ੍
ਮੈਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਅੰਨਾ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਵਿਵੇਕੋ ਨਾਸ਼ਮਗਮਤ੍ ਮੂਰ੍ਖਭਾਵਮੁਪਾਗਤਃ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੋਝੀ ਨਾ ਆਈ, ਮੈਂ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਪਰਦਾਰਪਰਾਰ੍ਥੇषੁ ਮਤਿਰ੍ਮੇ ਚ ਸਦਾਭਵਤ੍
ਮੇਰਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ।
ਮृਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯੁਦ੍ਬ੍ਨ੍ਧਨੇਨਾਹਂ ਨਰਕਂ ਰੌਰਵਂ ਗਤਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਰਣ੍ਯੇ ਮृਗਹਾ ਪਾਪਃ ਸਂਜਾਤੋ ऽਹਂ ਮृਗਾਧਿਪਃ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਿਰਨ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਹਿਰਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਰਾਧਿਪੇਨ ਵਿਭੁਨਾ ਨੀਤਸ਼੍ਚ ਨਗਰਂ ਨਿਜਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਗਿਆ।