ਹਂਸਯੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਕੋਸ਼੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਮਹਾਕੋਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨ੍ਘ੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਮਹਾਸ਼ੈਰਿਂ ਕਨ੍ਥਾਯਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਵਿੰਧਿਆ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਮਹਾਸ਼ੈਰੀਨ; ਕੰਠਾ ਵਿੱਚ ਮਧੁਸੂਦਨ।
ਲੌਹਦਣ੍ਡੇ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਕੋਸਲਾਯਾਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਲੌਹਦੰਡ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼; ਕੋਸਲ ਵਿੱਚ ਮਨੋਹਰ।
ਭੂਧਰਂ ਦੇਵਕਾਨਦ੍ਯਾਂ ਮਹੋਦਾਯਾਂ ਕੁਸ਼ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਦੇਵਕਾਨਦਿਆ ਵਿੱਚ ਭੂਧਰ; ਮਹੋਦਾ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਪ੍ਰਿਯ।
ਸੁਨੇਤ੍ਰਂ ਸੈਨ੍ਧਵਾਰਣ੍ਯੇ ਸ਼ੂਰਂ ਸ਼ੂਰਪੁਰੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸੁਨੇਤਰ ਸਿੰਧੂ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ; ਸ਼ੂਰ ਸ਼ੂਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣਂ ਚ ਭੀਮਾਯਾਂ ਭੀਮਂ ਸ਼ਾਲਵਨੇ ਵਿਦੁਃ
ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਭੀਮਾ ਵਿੱਚ; ਭੀਮਾ ਸ਼ਾਲਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਮਹੇਸ਼ਂ ਮਹਿਲਾਸ਼ੈਲੇ ਕਾਮਰੂਪੇ ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਮ੍
ਮਹੇਸ਼ ਮਹਿਲਾਸ਼ੈਲ ਉੱਤੇ; ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਾ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਿਂਹਲਦ੍ਵੀਪੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾਹ੍ਵੇ ਕੁਨ੍ਦਮਾਲਿਨਮ੍
ਉਪੇਂਦਰ ਸਿੰਹਲਦਵੀਪ ਉੱਤੇ; ਕੁੰਦਮਾਲਿਨ, ਸ਼ਕ੍ਰਾਹਵ ਨਾਮ ਨਾਲ।
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਥਾਨ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਤਿਵਾਸਸਮ੍
ਕਾਲਾਗਿਨਿਰੁਦ੍ਰ ਉਥੇ ਹੀ; ਅਤੇ ਹੋਰ, ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸਸ।
ਮਹਾਤਲੇ ਗੁਰੋ ਖ੍ਯਾਤਂ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਛਾਗਲੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮਹਾਤਲ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਗੁਰੂ, ਦੇਵੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਚਾਗਲੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰਿਖ੍ਯਾਤਂ ਮੁਸਲਾਕृष੍ਟਦਾਨਵਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਗਦਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਧਰਾਤਲੇ ਕੋਕਨਦਂ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਂ ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਨਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ; ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਚੱਕਰ ਫੇਰਨ ਵਾਲਾ।
ਮਹਰ੍ਲ੍ਲੋਕੇ ਤਥਾਗਸ੍ਤ੍ਯਂ ਕਪਿਲਂ ਚ ਜਨੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤਿਆ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਪਿਲਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਚ ਸਪ੍ਤਮੇ ਵੈ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੱਤਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯਂ ਨਿਰਾਲਮ੍ਬੇ ਨਿਰਾਕਾਸ਼ੇ ਤਪੋਮਯਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਿਪੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਖ੍ਯਾਤਂ ਗਰੁਡਵਾਹਨਮ੍
ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਵਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ਾਕੇ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍ ਪੁष੍ਕਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਜਲਸ੍ਥਲਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਚਰੇषੁ ਸ੍ਤਾਵਰੇषੁ ਚ
ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ, ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ।
ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਦਾਨੀਹ ਮਹੌਜਸਾਨਿ ਸਂਕੀਰ੍ਤਨੀਯਨ੍ਯਘਨਾਸ਼ਨਾਨਿ
ਇੱਥੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਯਸ਼ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਾਦ੍ਯਪਵਰ੍ਗਮੇਵ ਲਭਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਮਨੁਜਾਃ ਸਸਾਧ੍ਯਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਸਾਧਿਆ, ਇੱਥੇ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਮਹਾਸੁਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਹਿ ਹਿਤਾਯ ਵਿਪ੍ਰ
ਉਠ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ ਦੇ ਯਜਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਵਿਲਾਸਲੀਲਾਗਮਨੋ ਗਿਰੀਨ੍ਦ੍ਰਾਤ੍ ਸ ਚਾਭ੍ਯਗਚ੍ਛਤ੍ ਕੁਰੁਜਾਙ੍ਗਲਂ ਹਿ
ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਚਲਿਆ ਤੇ ਕੁਰੂ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾ ਦਿਵਿ ऋਕ੍ਸ਼ਮਣ੍ਡਲੋ ਬਭੌ ਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਤਗਤਿਰ੍ਮਹਰ੍षੇ
ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਦੀ ਚਕ੍ਰਵਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਉਲਟ ਗਈ ਸੀ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰਦਗ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਸਂਧਕ੍ਸ਼੍ਯਯਤਿ ਵਾਸੁਦੇਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦਾ?
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਰਪਿ ਸਂਪ੍ਰਪਾਦਿਤਾਨ੍ ਨੈਵ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਿਭੋਰ੍ਭਯੇਨ
ਭਾਵੇਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੋਸ਼ਨਸਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਉਸਨੇ ਉਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਿਮਾਸੁਰੀਯਾਨ੍ ਸੁਹੁਤਾਨਪੀਹ ਭਾਗਾਨ੍ ਨ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਾਸ਼੍ਚ
ਇੱਥੇ ਅਸੁਰਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਗ ਉਹ ਭਾਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ?
ਦਿਸ਼ਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤਮਸਾ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ ਦੋषੇਣ ਕਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ ਗੁਰੋ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ? ਦੱਸੋ ਮੈਨੂੰ, ਅੱਜ, ਹੇ ਗੁਰੂ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ?
ਅਥ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਚ ਬਲਿਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਬਲੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਹੁਤਾਸ਼ਨਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੁਤਾਨਪੀਹ ਨੂਨਂ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤਿ ਵਾਸੁਦੇਵਃ
ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।