ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਥਿਣ੍ਡਿਲਸ਼ਾਯੀ ਤੁ ਪਠਨ੍ ਸਾਰਸ੍ਵਤਂ ਸ੍ਤਵਮ੍
ਉਥੇ ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਸਵਤ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਜਗਾਮ ਦਾਨਵੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਹਰਿਮ੍
ਦਾਨਵ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਗਿਆ।
ਯੌ ਪੁਰਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਹ ਕ੍ਰੋਡਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸੂਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।
ਪੂਜਯਨ੍ ਭਗਵਤ੍ਪਾਦੌ ਮਹਾਭਾਗਵਤੋ ਮੁਨੇ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਗਤ, ਹੇ ਮুনি, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਯਤ੍ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਤ੍ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਚ ਵਿਮੁਕ੍ਤਪਾਪਾ ਮਨੁਜਾ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਉਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ, ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼ਣਾਦੀਂਸ੍ਤੁ ਚਤੁਰਸ੍ਤਾਨ੍ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਚਾਰ ਕਥਾਵਾਂ ਦੱਸ, ਜੋ ਗਜਿੰਦਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਨਾਸ਼ੋ ਭਵਤਿ ਯੈਰੁਕ੍ਤੈਃ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤੈਃ ਸ੍ਮृਤੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ, ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰਸ੍ਵਤਂ ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯੌ ਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨੌ ਸ੍ਤਵੌ
ਫਿਰ ਸਾਰਸਵਤ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਤਃ ਪਰ੍ਵਤਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਮੇਰੋਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਦ੍ਯੁਤੇਃ
ਸੁਮੇਰੂ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਥਿਤਃ ਸਾਗਰਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਰ੍षਿਗਣਸੇਵਿਤਃ
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਉੱਠਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਕਿਨ੍ਨਰੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਪਨ੍ਨਗੈਃ
ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਵृਕਦ੍ਵੀਪਿਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵृਗਾਤ੍ਰੋ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਵੋਲ਼ੀਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਚੂਤਨੀਪਕਦਮ੍ਬੈਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਚਮ੍ਪਕੈਃ
ਆਮ, ਨੀਪ, ਕਦੰਬ, ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ।
ਤਥਾਨ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਃ
ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ੋਭਿਤੋ ਰੁਚਿਰਪ੍ਰਖ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਸਾਨੁਭਿਃ
ਤਿੰਨ ਚੌੜੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਜੀਵਞ੍ਜੀਵਕਸਂਘੁष੍ਟੈਸ਼੍ਚਕੋਰਸ਼ਿਖਿਨਾਦਿਤੈਃ
ਜੀਉਂਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਕੋਰਾਂ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ।
ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਗਨ੍ਧਾਧਿਵਾਸਿਤਮ੍
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਮ੍ਬੁਦਸਂਕਾਸ਼ਂ ਤੁषਾਰਚਯਸਂਨਿਭਮ੍
ਫਿੱਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ।
ਤृਤੀਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਂ ਪ੍ਰਕृष੍ਟਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਤੀਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।
ਨਾਤਪ੍ਤਤਪਸੋ ਲੋਕੇ ਯੇ ਚ ਪਾਪਕृਤੋ ਜਨਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਸਖਤ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰਣ੍ਡਵਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਰਾਜਹਂਸੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਝੀਲ ਕਾਰੰਡਵ ਬਤਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਰਾਜਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕਮਲੈਃ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕਾਞ੍ਚਨੈਃ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਮ੍
ਉਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਿਲੀਆਂ ਨੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗੁਲ੍ਮੈਃ ਕੀਚਕਵੇਣੂਨਾਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਕੀਂਕਾਂ ਤੇ ਵੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਸੀਦ੍ ਗ੍ਰਾਹੋ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਰਿਪੁਰਾਕੇਕਰੇਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਗਰਮੱਛ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਥੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਸੀ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਗਾਹ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਮਦਸ੍ਰਾਵੀ ਜਲਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਪਾਦਚਾਰੀਵ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਮਗਰਮੱਛ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਲ ਤਰਸਦਾ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਗਜੋ ਹ੍ਯਞ੍ਜਨਸਂਕਾਸ਼ੋ ਮਦਾਚ੍ਚਲਿਤਲੋਚਨਃ
ਹਾਥੀ ਕਾਜਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਮਸਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਰਜ਼ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਲੀਲਃ ਪਙ੍ਕਜਵਨੇ ਯੂਥਮਧ੍ਯਗਤਸ਼੍ਚਰਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਨਾਂ ਕਰੇਣੂਨਾਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀਨਾਂ ਚ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਾਦਾ ਹਥਣੀਆਂ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਚੀਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,
ਵਾਰੁਣੈਃ ਸਂਯਤਃ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਨਿष੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਗਤਿਃ ਕृਤਃ
ਉਹ ਹਾਥੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਰੁਕ ਗਈ।
ਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਯ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਰੋਸਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਵਾਨ੍
ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ-ਡੁੱਲਦਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੱਜ ਕੇ ਚੀਕਦਾ ਸੀ।