ਕੋ ऽਯਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਤ੍ਵਯਾਰਾਧ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਇਹ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ?
ਯੋ ऽਯਂ ਵਿਰੁਪਾਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਇਹ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ — ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤੇਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨੀਤਾ ਸ੍ਵਵਸ਼ਂ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਹਰ੍ਤੁਮੈਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਵਧਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਥੌ ਹਿਮਾਚਲਪ੍ਰਸ੍ਥਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ਼੍ਲੁਕ੍ਸ਼੍ਣਭੂਤਲਮ੍
ਉਹ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਪਠਾਰ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਰਾਧਯਾਮਾਸ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਗृਣਂਸ੍ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯੋਗਿਜ੍ਞੇਯਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਲਕੜੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤੈਜਸਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਦਿਵ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਵਿਖੇੜਾ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਸਿੱਧਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਕਾਲਚਕ੍ਰਨਿਭਂ ਚਕ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋ ਵਿष੍ਣੁਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਚੱਕਰ ਕਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਹੈ...'
ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰਃ षਣ੍ਣਾਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਯੁਗੋ ਜਵੀ
'ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਕੜੀਆਂ, ਛੇ ਨਾਭੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।'
ਸ਼ਿष੍ਟਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਾਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ऋਥਵਸ਼੍ਚ षਟ੍
'ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।'
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ ਚਾਪ੍ਯਥੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯ ਏਵ ਚ
ਉਥੇ ਇੰਦਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਚੈਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾਃ ਫਾਲ੍ਗੁਨਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਾਸਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਾਃ
ਚੈਤ੍ਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਮੋਘ ਏषੋ ऽਮਰਰਾਜਡਪੂਜਿਤੋ ਧृਤੋ ਮਯਾ ਨੇਤ੍ਰਗਤਸ੍ਤਪੋਬਲਾਤ੍
ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅੱਖ ਵਿਚ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਕਥਂ ਸ਼ਂਭੋ ਵਿਜਾਨੀਯਾਮਮੋਘੋ ਮੋਘ ਏਵ ਵਾ
ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਸਫਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜਿਜ੍ਞਾਸਾਰ੍ਥਂ ਤਵੈਵੇਹ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛ ਭੋਃ
ਤੇਰੀ ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੁੱਟਾਂਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ ਜੀ।
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਸ੍ਵੇਤਿ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦੇ।
ਮੁਮੋਚ ਤੇਜੋਜਿਜ੍ਞਾਸੁਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵੇਗਵਾਨ੍
ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤ੍ਰਿਧਾ ਚਕਾਰ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਂ ਯਜ੍ਞੇਸ਼ਂ ਯਜ੍ਞਯਾਜਕਮ੍
ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਯੱਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵ੍ਰੀਡੋਪਪ੍ਲੁਤਦੇਹਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤਪਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਨਿਵਾਂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਕृਤ੍ਤੋ ਨ ਸ੍ਵਰਭਾਵੋ ਮੇ ਸੋ ऽਚ੍ਛੇਦ੍ਯੋ ऽਦਾਹ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਭਾਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਅਸਲੀ ਸੁਰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ; ਉਹ ਨਾ ਕੱਟੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਸਾੜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕृਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਨਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਭਲੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਫਲ ਦੇਣਗੇ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ऽਮੀ ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਤੀਜਾ ਰੂਪ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਯਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਦਾਮ੍ਨਿ ਨਿਹਤੇ ਵਿष੍ਣੋ ਨਨ੍ਦਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾਮਨੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਰਗਿਰਿਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਾਨਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਰਗਿਰੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾਮਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਮੁਮੋਚ ਚਕ੍ਰਂ ਵੇਗਾਢ੍ਯਂ ਹਤੋ ऽਸੀਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਸਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਿਆ, 'ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।'
ਸਂਛਿਨ੍ਨਸੀਰ੍षੋ ਨਿਪਪਾਤ ਸ਼ੈਲਾਦ੍ ਵਜ੍ਰਾਹਤਂ ਸ਼ੈਲਸ਼ਿਰੋ ਯਥੈਵ
ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਢਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਚ ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਮਹਾਯੁਧਂ ਜਗਾਮ ਦੇਵੋ ਨਿਲਯਂ ਪਯੋਨਿਧਿਮ੍
ਉਤਮ ਚੱਕਰ, ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਮਾਰਾਧਯ ਚੇਤ੍ ਸਾਧੋ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣੋਚ੍ਛਸਿ ਭੋਜਨਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇਂ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇਗਾ।