ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਪਤਿਪ੍ਰਾਣਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸਂਬਭੂਵ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਉਪਮਨ੍ਯੁਰਿਤਿ ਸਮृਤਃ
ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਪਮਨਯੂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਪੋषਯਾਮਾਸ ਵਦਤੀ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮੇਤਤ੍ ਸੁਦੁਰ੍ਗਤਾ
ਉਹ ਮਹਿਲਾ, ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਦੁੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਸਂਭਾਵਨਾਮਪ੍ਯਕਰੋਚ੍ਛਾਲਿਪਿष੍ਟਰਸੇ ऽਪਿ ਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਵਜੋਂ, ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੌਦਨਂ ਚ ਬੁਭੁਜੇ ਸੁਸ੍ਵਾਦੁ ਪ੍ਰਾਣਪੁष੍ਟਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਚਾਵਲ ਖਾਧੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਆਦਲੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ऽਹ੍ਨਿ ਨਾਦਤ੍ਤੇ ਪਿष੍ਟਵਾਰਿ ਤਤ੍
ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਆਟੇ ਦੀ ਪਿਠੀ ਨਹੀਂ ਲਈ।
ਤਂ ਮਾਤਾ ਰੁਦਤੀ ਪ੍ਰਾਹ ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਵਿਰੁਪਾਕ੍ਸ਼ੇ ਕੁਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਭੋਜਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਦਾਰਾਧਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ऽਮृਤਪਾਯਿਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਭੋਜਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਖਾਣਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਆਸਾਨ ਹੈ।
ਕੋ ऽਯਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਤ੍ਵਯਾਰਾਧ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਇਹ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ?
ਯੋ ऽਯਂ ਵਿਰੁਪਾਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਇਹ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ — ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤੇਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨੀਤਾ ਸ੍ਵਵਸ਼ਂ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਹਰ੍ਤੁਮੈਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਵਧਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਥੌ ਹਿਮਾਚਲਪ੍ਰਸ੍ਥਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ਼੍ਲੁਕ੍ਸ਼੍ਣਭੂਤਲਮ੍
ਉਹ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਪਠਾਰ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਰਾਧਯਾਮਾਸ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਗृਣਂਸ੍ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯੋਗਿਜ੍ਞੇਯਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਲਕੜੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤੈਜਸਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਦਿਵ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਵਿਖੇੜਾ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਸਿੱਧਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਕਾਲਚਕ੍ਰਨਿਭਂ ਚਕ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋ ਵਿष੍ਣੁਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਚੱਕਰ ਕਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਹੈ...'
ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰਃ षਣ੍ਣਾਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਯੁਗੋ ਜਵੀ
'ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਕੜੀਆਂ, ਛੇ ਨਾਭੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।'
ਸ਼ਿष੍ਟਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਾਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ऋਥਵਸ਼੍ਚ षਟ੍
'ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।'
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ ਚਾਪ੍ਯਥੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯ ਏਵ ਚ
ਉਥੇ ਇੰਦਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਚੈਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾਃ ਫਾਲ੍ਗੁਨਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਾਸਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਾਃ
ਚੈਤ੍ਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਮੋਘ ਏषੋ ऽਮਰਰਾਜਡਪੂਜਿਤੋ ਧृਤੋ ਮਯਾ ਨੇਤ੍ਰਗਤਸ੍ਤਪੋਬਲਾਤ੍
ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅੱਖ ਵਿਚ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਕਥਂ ਸ਼ਂਭੋ ਵਿਜਾਨੀਯਾਮਮੋਘੋ ਮੋਘ ਏਵ ਵਾ
ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਸਫਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜਿਜ੍ਞਾਸਾਰ੍ਥਂ ਤਵੈਵੇਹ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛ ਭੋਃ
ਤੇਰੀ ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੁੱਟਾਂਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ ਜੀ।
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਸ੍ਵੇਤਿ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦੇ।
ਮੁਮੋਚ ਤੇਜੋਜਿਜ੍ਞਾਸੁਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵੇਗਵਾਨ੍
ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤ੍ਰਿਧਾ ਚਕਾਰ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਂ ਯਜ੍ਞੇਸ਼ਂ ਯਜ੍ਞਯਾਜਕਮ੍
ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਯੱਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।