ਸ਼ੂਲਬਾਹੁਂ ਚ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦਨੁਪੁਙ੍ਗਵਃ
ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਸ਼ੂਲਬਾਹੁ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਸ਼ੂਲਂ ਤਥਾ ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਮਮੈਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪृਚ੍ਛਤਃ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਸ਼ੂਲ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ; ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਕਥਯਾਮਾਸ ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਮਨਵੇ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਵਿੱਖ ਮਾਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ।
ਆਰਾਧਯਾਮਾਸ ਵਿਰਞ੍ਚਿਮਾਰਾਤ੍ ਸ ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਟੋ ਵਰਦੋ ਬਭੂਵ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਰੰਚੀ ਦੀ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸ਼ਾਪੈਸ਼੍ਚ ਨਿਰੀਪ੍ਸਿਤਾਰ੍ਥੋ ਜਲੇ ਚ ਵਹ੍ਨੌ ਸ੍ਵਗੁਣੋਪਹਰ੍ਤ੍ਤਾ
ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਤ ਵਸਤੂ ਗੁਆਚ ਗਈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞ ਗਿਆ।
ਆਬਾਧਮਾਨੋ ਵਿਚਚਾਰ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾ ਨਾਸ਼ਯਦੁਗ੍ਰਮੂਰ੍ਤਿਃ
ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧ ਭਗਵਾਞ੍ਜਗਾਮ ਹਿਮਾਲਯਂ ਯਤ੍ਰ ਹਰਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਨਿਜਾਯੁਧਾਨਾਂ ਚ ਵਿਪਰ੍ਯਯਂ ਤੌ ਦੇਵਾਧਿਪੌ ਚਕ੍ਰਤੁਰੁਗ੍ਰਕਰ੍ਮਿਣੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਭਾਰੀ ਤੇ ਤੀਖੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਲਏ।
ਮਤ੍ਵਾਜੇਯੌ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਘੋਰਰੁਪੌ ਭਯਾਸ੍ਤੋਯੇ ਨਿਮ੍ਨਗਾਯਾਂ ਵਿਵੇਸ਼
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਜੈਯ ਸਮਝ ਕੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਦ੍ਵਯੋਃ ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੌ ਤਟਯੋਰ੍ਹਰੀਸ਼ੌ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਮੂਰ੍ਤੀ ਸਹਸਾ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਦੋਵੇਂ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੁਪਾ ਲਿਆ।
ਦਿਸ਼ਸ੍ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਯਕਾਤਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਦੁਰ੍ਗਂ ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਂ ਚ ਤਦਾਰੁਰੋਹ
ਸਭ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਵੇਗਾਦੁਭੌ ਦੁਦੁਵਤੁਃ ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੌ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਗਿਰਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਚਕ੍ਰੀ
ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਚੱਕਰ।
ਪਪਾਤ ਸ਼ੈਲਾਤ੍ ਤਪਨੀਯਵਰ੍ਣੋ ਯਥਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵਿਮਲਾ ਚ ਤਾਰਾ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਡਿੱਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰਾ ਡਿੱਗ ਪਵੇ।
ਯਤ੍ਰਾਘਹਨ੍ਤ੍ਰੀ ਹ੍ਯਭਵਦ੍ ਵਿਤਸ੍ਤਾ ਹਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਾਤਾਚ੍ਛਿਸ਼ਿਰਾਚਲਾਤ੍ਤੁ
ਉਥੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰ ਹਿਮਸ਼ੀਤਲ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿਤਸਤਾ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਉਪੋष੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮਾਗਾਦ੍ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਗਿਰੀਸ਼ਂ ਸ਼ਿਵਵਿष੍ਣੁਗੁਪ੍ਤਮ੍
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੇ।
ਵਿਸ੍ਤੁਤੇ ਹਿਮਵਤ੍ਪਾਦੇ ਭृਗੁਤੁਙ੍ਗਂ ਜਗਾਮ ਸਃ
ਜਿਸ ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ, ਉਥੇ ਉਹ ਉੱਚੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯੇਨ ਪ੍ਰਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤ੍ਰਿਧੈਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਜਿਜ੍ਞਾਸਮਾਨੋ ऽਸ੍ਤ੍ਰਬਲਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਉਥੇ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਰਖਣ ਲਈ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਾਯੁਧਂ ਚਕ੍ਰਂ ਦਤ੍ਤਵਾਂਲ੍ਲੋਕਪੂਜਿਤਮ੍
ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਚੱਕਰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ?
ਚਕ੍ਰਪ੍ਰਦਾਨਸਂਬਦ੍ਧਾਂ ਸ਼ਿਵਮਾਹਾਤ੍ਮਯਵਰ੍ਧਿਨੀਮ੍
ਚੱਕਰ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮੀ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵੀਤਮਨ੍ਯੁਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਪਤਿਪ੍ਰਾਣਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸਂਬਭੂਵ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਉਪਮਨ੍ਯੁਰਿਤਿ ਸਮृਤਃ
ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਪਮਨਯੂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਪੋषਯਾਮਾਸ ਵਦਤੀ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮੇਤਤ੍ ਸੁਦੁਰ੍ਗਤਾ
ਉਹ ਮਹਿਲਾ, ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਦੁੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਸਂਭਾਵਨਾਮਪ੍ਯਕਰੋਚ੍ਛਾਲਿਪਿष੍ਟਰਸੇ ऽਪਿ ਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਵਜੋਂ, ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੌਦਨਂ ਚ ਬੁਭੁਜੇ ਸੁਸ੍ਵਾਦੁ ਪ੍ਰਾਣਪੁष੍ਟਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਚਾਵਲ ਖਾਧੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਆਦਲੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ऽਹ੍ਨਿ ਨਾਦਤ੍ਤੇ ਪਿष੍ਟਵਾਰਿ ਤਤ੍
ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਆਟੇ ਦੀ ਪਿਠੀ ਨਹੀਂ ਲਈ।
ਤਂ ਮਾਤਾ ਰੁਦਤੀ ਪ੍ਰਾਹ ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਵਿਰੁਪਾਕ੍ਸ਼ੇ ਕੁਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਭੋਜਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਦਾਰਾਧਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ऽਮृਤਪਾਯਿਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਭੋਜਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਖਾਣਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਆਸਾਨ ਹੈ।