ਫਲੋਪਗਾਨਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸਂਭੂਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਫਲ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।
ਹਰਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਾਤਾਨਿ ਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਹਰ ਦੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।
ਪੁष੍ਯਾਰ੍ਥਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਦ੍ਰਿਂ ਸ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ऽਵ੍ਯਯਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ خاطر, ਅਟੱਲ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਨਙ੍ਗੇਤਿ ਮਹਾਧਨੁਰ੍ਦ੍ਧਰੋ ਦੇਵੈਸ੍ਤੁ ਗੀਤਃ ਸੁਰਪੂਰ੍ਵਪੂਜਿਤਃ
ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਤੇ ਸੁਰਾਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂਧਨੁਸ਼ ਅਨੰਗ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੈਵਂ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਨ੍ਦਰ੍ਵ ਇਹ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੱਥੇ ਬੈਠੋ।'
ਵਸਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਮਹਾਚਿਨ੍ਤਾਂ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਵਸੰਤ ਵੀ, ਮਹਾ ਮੁਨੀ ਜੀ, ਤੁਰੰਤ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਸਨ੍ਤਮਾਹ ਭਗਵਾਨੇਹ੍ਯੇਹਿ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮਿਤਿ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵਸੰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇੱਥੇ ਆ, ਤੇ ਠਹਿਰ।'
ਆਦਾਯ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸੁਵਰ੍ਣਾਙ੍ਗੀਮੂਰ੍ਵੋਰ੍ਬਾਲਾਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਨ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਅਮਨ੍ਯਤ ਤਦਾਨਙ੍ਗਃ ਕਿਮਿਯਂ ਸਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਤਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਨੰਗ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਰਤੀ ਹੈ?'
ਸੁਨਾਸਾਵਂਸ਼ਾਧਰੋष੍ਠਮਾਲੋਕਨਪਰਾਯਣਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਹੋਠ ਲਕੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਤੱਕਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰਾਜੇਤੇ ऽਸ੍ਯਃ ਕੁਚੌ ਪੀਨੌ ਸਜ੍ਜਨਾਵਿ ਸਂਹਤੌ
ਉਸ ਦੇ ਗੋਲ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਛਾਤੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ, ਇੰਝ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਮਿਲ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਣ।
ਉਦਰਂ ਰਾਜਤੇ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਰੋਮਾਵਲਿਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਰਾਜਤੇ ਭृਙ੍ਗਮਾਲੇਵ ਪੁਲਿਨਾਤ੍ ਕਮਲਾਕਰਮ੍
ਉਹ ਇੰਝ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਭੰਭੀਰਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੋਖਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਰੋਦਮਥਨੇ ਨਦ੍ਧੂਂ ਭੂਜਙ੍ਗੇਨੇਵ ਮਨ੍ਦਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵੇਲੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸੱਪ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਵਿਭਾਤਿ ਸਾ ਸੁਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗੀ ਪਦ੍ਮਕਿਢ੍ਜਲ੍ਕਸਨ੍ਨਿਭਾ
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਭਾਤੋ ऽਸ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਪਾਦਾਵਲਕ੍ਤਕਸਮਤ੍ਵਿषੌ
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਲੱਕ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਕਾਮਾਤੁਰੋ ऽਸੌ ਸਂਜਾਤਃ ਕਿਮੁਤਾਨ੍ਯੋ ਜਨੋ ਮੁਨੇ
ਉਹ ਇੰਝ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੈ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ?
ਕਿਂਸ੍ਵਿਤ੍ ਕਾਮਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਕੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ?
ਰਵਿਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਤਾਪਾਰ੍ਤਿਭੀਤਾ ਸ਼ਰਣਮਾਗਤਾ
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਥੌ ਮੁਨਿਰਿਵ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ਸ ਤੁ ਮਾਧਵਃ
ਮਾਧਵ ਇੱਥੇ ਮੁਨੀ ਵਾਂਗ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ੍ਮਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਵ੍ਰਤਃ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਨੀਯਤਾਂ ਸੁਰਲੋਕਾਯ ਦੀਯਤਾਂ ਵਾਸਵਾਯ ਚ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਓ; ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।
ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਯ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਾਰਾਜਾਯ ਕਾਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਤੋ ऽਭृਦ੍ ਵਿਸ੍ਮਯਃ ਪਰਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਆਦਿ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਪਾਤਾਲੇषੁ ਤਥਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯੈ ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵष੍ਟਾਸੁ ਜਗਾਮ ਚ
ਉਹ ਪਾਤਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਠ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੌ ਨਾਮ ਦਾਨਵਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨਾਂ ਦਾ ਦਾਨਵ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋਇਆ।
ਮਖਾਨਿ ਭੁਵਿ ਰਾਜਾਨੋ ਯਜਨ੍ਤੇ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਸ਼ੁਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਥਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਰਤਾਃ
ਵੈਸ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਤ ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾਭਵਾਨ੍ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਜਗਾਮ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚੈਵਾਕੁਲੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਤੇ ਗੁੱਸਲ ਕਰਨ ਗਿਆ, ਤੇ ਅਕੁਲੀਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਵੀ ਗਿਆ।