ਯਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਣਵਾਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਸਹਾਦ੍ਰਿਭਿਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪਹਾੜ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਯਥਾ ਚ ਨ ਮਮ ਕ੍ਲੇਸ਼ਸ੍ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਐਸਾ ਹੀ ਕਰ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।
ਤਥਾਪਿ ਸਂਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਅਹਂ ਦੇਵ੍ਯੁਦਰੇ ਤਵ
ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ।
ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯੋਗੇਨ ਮਾ ਵਿषਾਦਂ ਕੁਥਾਮ੍ਬਿਕੇ
ਮੈਂ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਵਾਂਗਾ—ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ।
ਤਦਾ ਨਿਸ੍ਤੇਜਸੋ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਸਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੈਤ ਸਭ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਤੇਜਸੋਂऽਸ਼ੇਨ ਵਿਵੇਸ਼ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਤਦੋਦਰੇ ਸ਼ਕ੍ਰਹਿਤਾਯ ਵਿਪ੍ਰ
ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੇਵੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਨਿਸ੍ਤੇਜਸੋ ऽਸੁਰਾ ਜਾਤਾ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਜਗਤ ਦੇ ਮੂਲ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਦੈਤ ਸਭ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਗਏ।
ਬਲਿਰ੍ਦਾਨਵਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਬਲੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਪਰਮਜ੍ਞੋ ऽਸਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਵਿਸ਼ਾਰਦ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਅਤੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਝਿਜਕ ਦੱਸੋ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤੇਜਸੋ ਹਾਨਿਰਿਤਿ ਕਸ੍ਮਾਦਤੀਵ ਚ
ਤੁਹਾਡੀ ਜੋ ਜੋਤ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹਨੀ ਵੱਧ ਕਿਉਂ ਹੋਈ?
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਵ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਯੋਗੀ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਨਾਬੇਰੁਪਰਿ ਭੂਰਾਦਿਲ੍ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਮਿਯਾਦ੍ ਵਸ਼ੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਬੀ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਮੇਰੁਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭਂ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਿਮਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ।
ਤੇषਾਮਾਤੁਃ ਸ ਦਦृਸ਼ੇ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ।
ਦੇਵਮਾਤੁਃ ਸ ਦਦृਸ਼ੇ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਵੇਸ਼ ਦਾਨਵਪਤਿਰਨ੍ਵੇष੍ਟੁਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅੰਦਰ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵਭੀਤਵਰੇਣ੍ਯਂ ਤਂ ਦੇਵਮਾਤੁਰਥੋਦਰੇ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਰਾਊ ਅਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰਾਸੁਰਗਣੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪਕ ਹਨ।
ਦੈਤ੍ਯਤੇਜੋਹਰਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਥੋ ऽਭਵਤ੍ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਯੇਨ ਨਿਸ੍ਤੇਜਸੋ ਦੈਤ੍ਯਾ ਜਾਤਾ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਹੇਤੁਨਾ
ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ! ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਜੋਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ?
ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਂ ਹਰਿਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹਰੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਓਟ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
ਅਵਤੀਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰਦਿਤ੍ਯਾ ਜਠਰੇ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ, ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ।
ਨਾਲਂ ਤਮੋ ਵਿषਹਿਤੁਂ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯਂ ਬਲੇ
ਹੇ ਬਲੀ! ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਮਾਹਾਥ ਬਲਿਰ੍ਭਾਵਿਕਰ੍ਮਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ
ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਬਲੀ ਨੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸਨ੍ਤਿ ਮੇ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਦੈਤ੍ਯਾ ਵਾਸੁਦੇਵਬਲਾਧਿਕਾਃ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੈਂਕੜੇ ਦੈਤ ਹਨ ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਤ੍ਯਾਜਿਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਭਗ੍ਨਦਰ੍ਪਾ ਰਣਾਜਿਰੇ
ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਹਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਗਏ।
ਸ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਰ੍ਬਲਵਾਨ੍ ਮਮ ਸੈਨ੍ਯਪੁਰਸ੍ਸਰਃ
ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤਿ, ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਿਆ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਮਕਰਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵृषਪਰ੍ਵਾ ਨਤੇਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ, ਮਕਰਾਖ਼, ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪರ್ವਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ,
ਯੇषਾਮੇਕੈਕਸ਼ੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਐਸੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।