ਭਵਨ੍ਤਿ ਸੁਰੁषਾਣਾਂ ਵੈ ਤਾਨ੍ ਵਿਬੋਧ ਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਇਹ ਸਭ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਭਵਨ੍ਤਿ ਦਾਵਨਪਤੇ ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਨਰਾਃ
ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਕਮਲ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਸਾਮਾਨ੍ਯਸੁਖਿਨੋ ਨਰਾਃ ਪਦ੍ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਕਮਲ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ੍ਯਾਯਾਨ੍ਯਾਯਵ੍ਯਯੋਪੇਤਾ ਮਹਾਨੀਲਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਨਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤੇਯਾਨृਤਕਥਾਯੁਕ੍ਤਾ ਨਰਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼੍ਰਿਤਾ ਬਲੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਤੇषਾਂ ਦਾਨਵ ਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਦਾਵਨਪਤੇ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਸਾਧੁਸਂਮਤਾ
ਹੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕ ਐਸੀ ਕਸਮ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ।
ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਭਵਤਸ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ऽਪਿ ਬਲਾਧਿਕਃ
ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਤੋੜ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਯੁਧਿ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਦੇਵਰਾਜੋ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ
ਇਹ ਕਿ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਪਰਮਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਬਲਾਧਿਕਮ੍
ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਹੌਸਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਦਾਨਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੋਃ ਕੁਲੇ
ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਵਿਸ਼ੇषਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ ਦੈਤੇਯਃ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਦਾਨਵੈਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਦਾ ਬਲਿਮ੍
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ—
ਤਸ੍ਯਾਂ ਚਾਥ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਯਾਂ ਵਿਧਵਾ ਇਵ ਯੋषਿਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਧਵਾ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਪ੍ਰਭਾ ਮਤਿਃ ਸ਼੍ਰਮਾ ਭੂਤਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾ ਨੀਤਿਰ੍ਦਯਾ ਤਥਾ
ਚਮਕ, ਅਕਲ, ਮਿਹਨਤ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕismet, ਗਿਆਨ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਤੇ ਦਇਆ—
ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਬਲਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਵ੍ਯਸ਼੍ਰਾਮ੍ਯਨ੍ਤ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣ ਬਲੀ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਯਜ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਵੀ ਮृਦੁਰੇਵ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ ਦਾਤਾ ਵਿਭਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਜਨਾਭਿਗੋਪ੍ਤਾ
ਉਹ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਪੱਸਵੀ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਦੋਜ੍ਜ੍ਵਲੋ ਧਰ੍ਮਰਤੋ ऽਥ ਦਾਨ੍ਤਃ ਕਾਮੋਪਭੋਕ੍ਤਾ ਮਨੁਜੋ ऽਪਿ ਜਾਤਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਜਗਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਂ ਸਹ ਦੇਵੈਃ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ
ਸਚੀਪਤੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ऋषਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਮਾਸੀਨਂ ਪਿਤਰਂ ਸ੍ਵਂ ਚ ਕਸ਼੍ਯਪਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਕਸ਼੍ਯਪਂ ਚੈਵ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕਸ਼ਯਪ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤਪ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਥੇ ਵੇਖੇ।
ਪਿਤਾਮਹ ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਬਲਿਨਾ ਬਲਿਨਾ ਮਮ
ਪਿਤਾਮਹੋ, ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਬਲੀ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਮਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜੀ, ਮੈਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ?'
ਦਿਤ੍ਯੁਦਰਾਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਗਰ੍ਭਃ ਕृਤ੍ਤੋ ਵੈ ਬਹੁਧਾ ਬਲਾਤ੍
ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਬਲ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ਕਈ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕृਨ੍ਤਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਗਰ੍ਭੋ ਯਦਸ਼ੌਚਾ ਹਿ ਸਾ ਭਵਤ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ ਇਸ ਲਈ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਗਤਸ੍ਤਤੋ ਵਿਨਿਹਤੋ ਦਾਸੋ ऽਪਿ ਕੁਲਿਸ਼ੇਨ ਭੋ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਪਾਪ੍ਮਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭੋ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਤੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਵੱਡੇ, ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਾਂ?
ਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਲਈ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ।
ਤਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਸ਼ਰਣਂ ਸ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਆਸਰੇ ਚਲਾ ਜਾ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਕਰੇਗਾ।
ਤਮੂਚੁਰ੍ਦੇਵਤਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਸ੍ਵਲ੍ਪਕਾਲੇ ਮਹੋਦਯਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚੜ੍ਹਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।'