ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮ ਦੇਵੇਸ਼ ਏਵਮਾਹ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
'ਉਥੇ ਚਲੋ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ,' ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਖਦੇ ਰਹੇ।
ਆਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ਤਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਯਤ੍ਰ ਲਿਙ੍ਗਂ ਭਵਸ੍ਯ ਤਤ੍
ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਭਵ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸੀ।
ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਥ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਤਰਿਤੋ ਵਿਭੁਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਨੈਵਾਨ੍ਤਮਲਭਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਪੁਨਰਾਗਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਰ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਲੇਭੇ ऽਨ੍ਤਂ ਨ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਚਕਰਧਾਰੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਪਰ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।
ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੌ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਜੀਮੂਤਵਾਹਨ ਕਵੇ ਸ਼ਰ੍ਵ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕ ਸ਼ਙ੍ਕਰ
ਹੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਵਾਹਕ, ਹੇ ਕਵੀ, ਹੇ ਸ਼ਰਵ, ਹੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ,
ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਕ੍ਸ਼ਯਕਰ ਕਾਲਰੂਪ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਹੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਭਵਾਨਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਗਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਅਨੰਤ ਹੋ, ਭਗਵਾਨ ਹੋ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਰੂਪੀ ਤਾਵਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਮਾਂ ਸ੍ਤੁਵਾਤੇ ਭृਸ਼ਾਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਕਾਮਤਾਪਿਤਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਜੋ ਮੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਭੂਯ ਅਤੋ ਦੇਵ ਸ੍ਤੁਵਾਵਹੇ
ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੀਏ।
ਤਦੇਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀਯਾਂ ਨਾਨ੍ਯਥੇਤਿ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਇਹ ਸੱਚਮੁਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਜਗ੍ਰਾਹ ਲਿਙ੍ਗਂ ਕਨਕਪਿਙ੍ਗਲਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਖੁਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੀਲਿਆ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਤृਤੀਯਂ ਕਾਲਵਦਨਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਚ ਕਪਾਲਿਨਮ੍
ਤੀਜਾ ਕਾਲਵਦਨ ਸੀ, ਤੇ ਚੌਥਾ ਕਪਾਲੀਨ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਬਭੂਵਾਥ ਗੋਪਾਯਨ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਫਿਰ ਗੋਪਾਯਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ऽਪ੍ਯਭੂਦ੍ਰਾਜਾ ऋषਭਃ ਸੋਮਕੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ਭ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਮਕੇਸ਼ਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੋਭਵਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕ੍ਰਾਥੇਸ਼੍ਵਰੋ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਵੈਸ਼ਯ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਾਥੇਸ਼ਵਰ ਸੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।
ਕਰ੍ਣੋਦਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਜਾਤ੍ਯਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਹ ਕਰਣੋਦਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਪਰ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਚਾਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮ੍ਯਂ ਸ੍ਵਮੇਵ ਭਵਨਂ ਗਤਃ
ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਆਰਾਤ੍ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਗ੍ਰਤੋ ਧਨ੍ਵੀ ਸਂਤਾਪਯਿਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਧਨੁਧਾਰੀ ਦੂਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਮਰਮਾਲੋਕਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿਖਾਗ੍ਰਾਚ੍ਚਰਣਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਮਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਉਤਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਪ੍ਰਾਦਹ੍ਯਤ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪਾਦਾਦਾਰਭ੍ਯ ਕਕ੍ਸ਼ਵਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਵੱਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਉਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਧਨੁਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਜ੍ਜਗਾਮਾਥ ਪਞ੍ਚਧਾ
ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਪੰਜ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਸ ਚਮ੍ਪਕਤਰੁਰ੍ਜਾਤਃ ਸੁਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯੋ ਗੁਣਾਕृਤਿਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਚੰਪਕ ਦਾ ਰੁੱਖ ਉੱਗਿਆ, ਜੋ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਜ੍ਜਾਤਂ ਕੇਸਰਾਰਣ੍ਯਂ ਬਕੁਲਂ ਨਾਮਤੋ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਕੇਸਰਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਕੁਲਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁਨੀ ਜੀ।
ਜਾਤਾ ਸਾ ਪਾਟਲਾ ਰਮ੍ਯਾ ਭृਙ੍ਗਰਾਜਿਵਿਭੂषਿਤਾ
ਉਥੇ ਪਾਟਲਾ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਰੁੱਖ ਉੱਗਿਆ, ਜੋ ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਞ੍ਚਗੁਲ੍ਮਾਭਵਜ੍ਜਾਤੀ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਕਿਰਣੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ
ਪੰਜ ਗੁਲਮਾਂ ਵਾਂਗ ਜਾਤੀ ਦਾ ਪੌਦਾ ਉੱਗਿਆ, ਜੋ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭੁਪੁਟਾ ਮਲ੍ਲੀ ਸਂਜਾਤਾ ਵਿਵਿਧਾ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਤੋਂ, ਮੁਨੀ ਜੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮੱਲੀ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।
ਜਾਤਿਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਦੇਵੇਨ ਸ੍ਵਯਮਾਚਰਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਪੌਦੇ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਤੇ ਉਹ ਜੋ ਦੇਵ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਏ, ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ।