ਮਨ੍ਮੁष੍ਟਿਪਿष੍ਟਸ਼ਿਥਿਲਾਙ੍ਗਮੁਪਾਤ੍ਤਭਸ੍ਮ ਸਂਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸੁਰਜਨੋ ਭਯਕਾਤਰਾਕ੍ਸ਼ਃ
ਦੇਵਤਾ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਮੇਰੀ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ ਤੇ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗਦਾਂ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰੋਪਰਿ ਜਾਤਕੋਪੋ ਮੁਮੋਚ ਸ਼ੈਲੇ ਕੁਲਿਸ਼ਂ ਯਥੇਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਵਜਰ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ।
ਚਕ੍ਰੇਣ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਸੁਦੁਰ੍ਗਤਸ੍ਯ ਮਨੋਰਥਂ ਪੂਰ੍ਵਕृਤੇਨ ਕਰ੍ਮ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਮੰਦਭਾਗੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਦਗ੍ਧਸ਼ੈਲਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਸਂਦृਸ਼੍ਯੇਤਾਪ੍ਯਪਰਃ ਕਾਲਨੇਮਿ
ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਲਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਕਾਲਨੇਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਾਤਯਾਮਾਸ ਪਕ੍ਵਂ ਤਾਲਫਲਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜ ਕੇ, ਉਹ ਨਿੱਘਾ ਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਤਾਲ ਦਾ ਫਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਥੌ ਮੇਰੁਰਿਵਾਕਮ੍ਪ੍ਯਃ ਕਬਨ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਧਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਕਬੰਧ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਬਿਨਾ ਹਿਲੇ-ਡੁਲੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਯਥਾਮ੍ਬਰਾਦ੍ ਬਾਹੁਸ਼ਿਰਃ ਪ੍ਰਣष੍ਟਬਲਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕੁਲਿਸ਼ੇਨ ਭੂਮ੍ਯਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਲਕਚਰ੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸਂਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਨ੍ ਬਾਣਮृਤੇ ऽਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਹਥਿਆਰ, ਕਵਚ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋਏ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਭੱਜ ਗਏ, ਸਿਰਫ ਬਾਣਾ ਛੱਡ ਕੇ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾ ਯੁਦ੍ਧਲਾਲਸਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਾਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸੁਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਯੁਧ੍ਯਧ੍ਵਂ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਲੜੋ!'
ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਦਾਨਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜੇ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਦਾਮਾਦਾਯ ਦੇਜਸ੍ਵੀ ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਮਭਿਦ੍ਰੁਤਃ
ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਨਿਜਘਾਨ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯੋਧਯਾਮਾਸ ਬਲਾਵਾਨ੍ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਵਰੂਛਿਨੀਮ੍
ਤਾਕਤਵਾਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ।
ਵਿਪਾਕੋ ਵਿਕ੍ਸ਼ਰਃ ਸੈਨ੍ਯਂ ਤੇ ऽਪਿ ਦੇਵਾਨੁਪਾਦ੍ਰਵਨ੍
ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਖਰਾਬੀ ਆ ਗਈ; ਤੇਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਤੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ ਦੇਵੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਵਿਮੁਖ੍ਯਾਭਵਨ੍
ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹੱਲੇ ਹੋ ਗਏ।
ਪृष੍ਠਤਸ਼੍ਚਾਦ੍ਰਵਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਜਿਗੀषਵਃ
ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮੁਪਾਗਤਾਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਭੋਕ੍ਤਾ ਬਲਿਰ੍ਜਾਤਃ ਸਪੁਤ੍ਰਭ੍ਰਾਤृਬਾਨ੍ਧਵਃ
ਬਲੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਦਾ ਭੋਗੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਰੁਣੋ ऽਭੂਨ੍ਮਯਃ ਸੋਮੋ ਰਾਹੁਰ੍ਹ੍ਲੋਦੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਵਰੁਣ ਮਾਇਆ ਬਣ ਗਿਆ, ਸੋਮ ਰਾਹੂ ਬਣ ਗਿਆ, ਹਲਾਦ ਹੁਤਾਸ਼ਨ ਬਣ ਗਿਆ।
ਯੇ ऽਨ੍ਯੇ ऽਪ੍ਯਧਿਕृਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇषੁ ਜਾਤਾਃ ਸੁਰਾਰਯਃ
ਜੋ ਹੋਰ ਨਿਯੁਕਤ ਦੇਵਤੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਬਣੇ।
ਦੇਵਾਸੁਰੋ ऽਭੂਤ੍ ਸਂਗ੍ਰਾਮੋ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ऽਪ੍ਯਭੂਦ੍ ਬਲਿਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਰੋ ਨੂੰ ਵੀ ਬਲੀ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਦਸ਼ਲੋਕਾਧਿਪੋ ਬਲਿਃ
ਬਲੀ, ਦਸ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਭੂਰ, ਭੁਵਹ ਤੇ ਸਵਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੋਪਾਸਨ੍ਤ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਉਥੇ ਗੰਧਰਵ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਆਏ।
ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦ੍ਯਾਨਿ ਯਕ੍ਸ਼ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਦਯਃ
ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਾਜਾ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਸ੍ਮਾਰ ਮਨਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਂ ਸ੍ਵਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਆਪਣੇ ਪਰਦਾਦਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸਮਭ੍ਯਾਗਾਤ੍ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਃ ਪਾਤਾਲਾਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਵਨ੍ਦੇ ਚਰਣਾਵੁਭੌ
ਉਹ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪਰਿष੍ਯਵਜ੍ਯ ਵਿਵੇਸ਼ ਪਰਮਾਸਨੇ
ਉਹ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਹृਤਂ ਵੀਰ੍ਯਬਲਾਨ੍ਮਯਾ
ਦੇਵਤੇ ਹਾਰ ਗਏ, ਤੇ ਸ਼ਕਰੋ ਦਾ ਰਾਜ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ।