ਵृਦ੍ਧੋ ऽਥ ਬਾਲੋ ऽਥ ਯੁਵਾਥ ਯੋषਿਤ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਤਦੋਨ੍ਮਾਦਧਰਾ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ, ਬੱਚਾ, ਜਵਾਨ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਸਭ ਨੂੰ ਉਹ ਪਾਗਲਪਨ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਵਾਗ੍ਰਤੋ ਹਾਸ੍ਯਵਚੋ ऽਭਿਰਕ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਯੋਗਯੁਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ੍ਯੁਃ
ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਾਸੇ ਤੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਜੋ ਜੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹੋਣਗੇ।
ਮਮ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ ਵਰਦੋ ਨਰਾਣਾਂ ਭਵਿष੍ਯਸੇ ਪੂਜ੍ਯਤਮੋ ऽਭਿਗਚ੍ਛ
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਾਲਞ੍ਜਰਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਤਃ ਸੁਪੁਣ੍ਯੋ ਦੇਸ਼ੋ ਹਿਮਾਦ੍ਰੇਰਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਥਃ
ਕਾਲੰਜਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੋ ਦੇਵੋ ऽਪਿ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਗਿਰਿਮਭ੍ਯਗਚ੍ਛਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਵੀ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਰ੍ਤ੍ਤੁਕਾਮਂ ਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁਵਚਦ੍ਧਰਃ
ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਹਰਾ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਵਿਵੇਸ਼ ऋषਯੋ ਯਤ੍ਰ ਸਪਤ੍ਨੀਕਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾ ਮੇ ਪ੍ਰਤਿਦੀਯਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਿੱਖਾ ਦਿਓ।'
ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਰਿਚਕ੍ਰਾਮ ਨਾਰਦਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਫੇਰਿਆ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਮਗਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਾ ਹੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਜਿੱਥੇ-ਤਿੱਥੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ।
ਏਤਾਭ੍ਯਾਂ ਭਰ੍ਤृਪੂਜਾਸੁ ਤਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾਸੁ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਕਾਮਾਰ੍ਤ੍ਤਾ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਥੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨੇ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਭਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਡਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਥਾ ਮਤ੍ਤਂ ਕਰਿਣ੍ਯ ਇਵ ਕੁਞ੍ਜਰਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਦ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਵਿਤਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ਸਰ੍ਵੇ ਲਿਙ੍ਗੇ ऽਸ੍ਯ ਪਤਤਾਂ ਭੁਵਿ
ਸਭ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ!'
ਅਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਜਗਾਮਾਥ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਵਾਲਾ ਨੀਲ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਸਾਤਲਂ ਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼ੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਡਂ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਤੋ ऽਭਿਨਤ੍
ਉਹ ਚਲਦੇ-ਚਲਦੇ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਪਰੋਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਤਾਲਭੁਵਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਙ੍ਗਮਾਜਙ੍ਗਮੈਰ੍ਵृਤਾਃ
ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਜਗਾਮ ਮਾਧਵਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਂ ਨਾਮ ਸਾਗਰਮ੍
ਉਹ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ, ਖੀਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਦੇਵ ਭੁਵਨਾਃ ਕਿਮਰ੍ਥ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾ ਵਿਭੋ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੱਸੋ, ਸੰਸਾਰ ਕਿਉਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ?'
ਪਾਤਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਰਾਰ੍ਤਾ ਸਂਚਚਾਲ ਵਸੁਂਧਰਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਗਈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮ ਦੇਵੇਸ਼ ਏਵਮਾਹ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
'ਉਥੇ ਚਲੋ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ,' ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਖਦੇ ਰਹੇ।
ਆਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ਤਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਯਤ੍ਰ ਲਿਙ੍ਗਂ ਭਵਸ੍ਯ ਤਤ੍
ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਭਵ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸੀ।
ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਥ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਤਰਿਤੋ ਵਿਭੁਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਨੈਵਾਨ੍ਤਮਲਭਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਪੁਨਰਾਗਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਰ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਲੇਭੇ ऽਨ੍ਤਂ ਨ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਚਕਰਧਾਰੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਪਰ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।
ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੌ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਜੀਮੂਤਵਾਹਨ ਕਵੇ ਸ਼ਰ੍ਵ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕ ਸ਼ਙ੍ਕਰ
ਹੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਵਾਹਕ, ਹੇ ਕਵੀ, ਹੇ ਸ਼ਰਵ, ਹੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ,
ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਕ੍ਸ਼ਯਕਰ ਕਾਲਰੂਪ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਹੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਭਵਾਨਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਗਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਅਨੰਤ ਹੋ, ਭਗਵਾਨ ਹੋ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਰੂਪੀ ਤਾਵਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।