ਪਦ੍ਮਾਃ ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਨਿਲਯਾਨਿ ਵਾਯਸਾ ਰੁਰੁਰ੍ਵਿषਾਣਂ ਕਲੁषਂ ਜਲਾਸ਼ਯਃ
ਕਮਲ ਸੁਗੰਧ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਿਰਣ ਦੇ ਸਿੰਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਗੰਦੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਹृष੍ਟਾਨ੍ਯਪਿ ਗੋਕੁਲਾਨਿ ਸਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਂਤੋषਮਨੁਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ
ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਸੰਤੋਖ ਦੇ ਰਾਹੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਸਤਾਂ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਿ ਦਿਸ਼ਾਂ ਮੁਖੈਃ ਸਮਂ ਵੈਮਲ੍ਯਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ਸ਼ਙ੍ਕਕਾਨ੍ਤਯਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਚੰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸੁੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤੀਮਾਦਾਯ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਨ੍ਦਰਂ ਸਮੁਪਾਯਯੌ
ਸਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਰਰਾਮ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਸਤ੍ਯਾ ਸਹ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਤਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਯष੍ਟੁਮਾਰਭਤ ਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਦਕ੍ਖ, ਜੋ ਸਿਰਮੌਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਕਸ਼੍ਯਪਾਨ੍ ਸਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸਦਸ੍ਯਾਨ੍ ਸਮਚੀਕਰਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਸਹਾਨਸੂਯਯਾਤ੍ਰਿਂ ਚ ਸਹ ਧृਤ੍ਯਾ ਚ ਕੌਸ਼ਿਕਮ੍
ਉਹ ਅਨਸੂਯਾ, ਅਤ੍ਰੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਯਾ ਸਹਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨृषਿਮਙ੍ਗੀਰਸਂ ਤਥਾ
ਚੰਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨਾਨ੍ ਵੇਦਵੇਦਾਡ੍ਗਪਾਰਗਾਨ੍
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।
ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਯਜ੍ਞਵਾਟਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਤ੍ਵਮਾਦਿਸ਼ਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਭृਗੁਂ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਂਸ੍ਕਾਰੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ।
ਧਨਾਨਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯੇ ਚ ਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸਸ਼ਙ੍ਕਰਾਂ ਸਤੀਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਖੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਨ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਯਤ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਸਤੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਯਜਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਰਿष੍ਠੋ ऽਪਿ ਆਦ੍ਯੋ ऽਪਿ ਨ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਕਪਾਲੀਲਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵੇਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ੇਣ ਨ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਕਪਾਲੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੱਖ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦੇਵਤਾਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ਕਪਾਲੀ ਭਗਵਾਞ੍ਜਾਤਃ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਕਿਸ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਪਾਲੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਐਸਾ ਹੋਇਆ?
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਾਦਿਪੁਰਾਣੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਵ੍ਯਕ੍ਤਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾ
ਇਹ ਆਦਿ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਨष੍ਟਟਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਣष੍ਟਪਵਨਾਨਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਥਕ ਗਏ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਮਿਟ ਗਈ।
ਨਿਮਗ੍ਨੁਪਰ੍ਵਤਤਰੁ ਤਮੋਭੂਤਂ ਸੁਦੁਰ੍ਦਸਮ੍
ਜਦੋਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਰੁੱਖ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸृਜਤੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਰਾਜਸਂ ਰੂਪਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਰਾਜਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ऽਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਇਸ ਅਜੋਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ।
ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਃ ਕਪਰ੍ਦ੍ਦੀ ਚ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍
ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਜਟਾ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਮਾਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
ਯੇਨਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਵ੍ ਉਭੌ ਦੇਵੌ ਤਾਵੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਙ੍ਕਰੌ
ਜਿਸ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਕੋ ਭਵਾਨਿਹ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕੇਨ ਸृष੍ਟੋ ऽਸਿ ਮਾਂ ਵਦ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਭਵਤੋ ਜਨਕਃ ਕੋ ऽਤ੍ਰ ਜਨਨੀ ਵਾ ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਦੱਸ।
ਪਰਿਵਾਦੋ ऽਭਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਥੇ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ; ਤੇਰੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ।
ਧਾਰਯਨ੍ਨਤੁਲਾਂ ਵੀਣਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਕਿਲਕਿਲਾਧ੍ਵਨਿਮ੍
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਰਾਜੂ ਤੇ ਵੀਣਾ ਫੜ ਕੇ, ਝਣਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਥਾਵਧੋਮੁਖੋ ਦੀਨੋ ਗ੍ਰਹਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਉਹ ਥੱਲੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਐਸਾ ਖੜਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਧਕਾਰਿਤਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਮੋ ऽਥ ਮੁਖੋ ऽਬ੍ਰੋਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਪੰਜਵੇਂ ਮੂੰਹ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੰਧ ਹੋਏ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।