ਆਰੁਹ੍ਯ ਬਲਭੀਂ ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਮੁਦੈਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਬਾਹਰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਸੁਰਥਂ ਹਸਤੀ ਪ੍ਰਾਹ ਸਂਰੋਹਤ੍ਪੁਲਕਾ ਸਖੀਮ੍
ਸੁਰਥਾ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਆਖੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਏਵ ਨੂਨਂ ਨਰਦੇਵਸੂਨੁਰ੍ਵृਤੋ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਤਰਂ ਪਤਿਰ੍ਯਃ
ਉਹੀ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਸੀ—
ਸ ਏष ਨੂਨਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਿष੍ਠੋ ऋਤਧ੍ਵਜੋ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰਮਸ੍ਤਿ
ਉਹ ਹੀ ਦੁਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਰਤਧਵਜ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਏषੋ ऽਪਰੋ ऽਸ੍ਯੈਵ ਸੁਤੋ ਜਾਵਾਲਿਰ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਦੂਜਾ, ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਜਾਵਾਲੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸਮਾਸਤਾਗ੍ਰਤਃ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਗੀਤਿਕਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਭਾਵਨ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਕਰ੍ਤਾਰਂ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਂ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ—
ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੁ ਪੁਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਗੇਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृषਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸਂਰੋਹਤ੍ਪੁਲਕੋ ਬਭੌ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਦੀ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ ਚਮਕ ਆ ਗਈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਿਜ੍ਞਾਯ ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਬਭੌ ਮੁਦਿਤਮਾਨਸਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਜੋਗੀਆਂ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀ।
ਸਂਪੂਜਯਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤੇ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਹ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਧੀਅਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸਮਂ ਤਾਭਿਃ ਕृਸਾਙ੍ਗੀਭਿਰਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯਾਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍
ਉਹ ਪਤਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਮਂ ਨृਪਤਿਭਿਰ੍ਹृष੍ਟਃ ਸਂਵਿਵੇਸ਼ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਗੋਦਾਵਰੀਤੀਰ੍ਥੇ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਸਾਪਿ ਤਾਂ ਮਾਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਾਭੂਦ੍ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਹ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਚਮਕ ਉਠੀ।
ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ ਸਵਾष੍ਪਨਯਨਾਂ ਮੁਹੁਸ੍ਤਾਂ ਪਰਿਜਿਘ੍ਰਵੀਤ੍
ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਗਚ੍ਛਨੇਤੁਂ ਗੁਹ੍ਯਕਂ ਤ੍ਵਮਞ੍ਜਨਾਦ੍ਰੌ ਮਹਾਞ੍ਜਨਮ੍
ਤੂੰ ਗੁਹ੍ਯਕ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅੰਜਨ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜਾਨਂ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਨਯ
ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪਰਜਨਯ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆ।
ਗਾਲਵਂ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਇਹਾਨੇਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੂੰ ਗਾਲਵ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵਾਞ੍ਜਨਂ ਸਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਜਗਾਮਾਮਰਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਅੰਜਨ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਅਮਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪਾਤਾਲਮਗਮਤ੍ ਕਪਿਃ
ਸੱਤ ਗੋਦਾਵਰੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਵਾਨਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਾਤਾਲਾਦਭਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹੀਂ ਪਰ੍ਯਚਰਜ੍ਜਵੀ
ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯਾਨਯਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰਂ ਜਲਮ੍
ਉਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਗੋਦਾਵਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜਲ ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆਇਆ।
ਦਦृਸ਼ੇ ਨਨ੍ਦਯਨ੍ਤੀ ਚ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਦੇਵਵਤੀਮਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਨੰਦਯੰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਖੜੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਤੇ ਚਾਪਿ ਨृਪਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਤਪੋਧਨਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇषੂਪਵਿष੍ਟੇषੁ ਤਦਾ ਵਾਨਰੋਪਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਬੈਠ ਗਏ, ਤਦ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਾਨਾਗਤਾਨ੍ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਪੁਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਪृਥੁਲੋਚਨਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਪਥਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
ਨਨ੍ਦਯਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਪਿਤृਕਾ ਵਰਾਨਨਾ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਨੰਦਯੰਤੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਮੇਤ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਤਾਮਾਹ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਧ੍ਵਜੋ ਵਚਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਸਤ੍ਯਧਵਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸਾ ਤਦ੍ਵਚਨਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵ੍ਰੀਡੋਪਹਤਚੇਤਨਾ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਪਰੀਤ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।