ਦ੍ਵਿਤਯੇ ਤਾਪਸਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਰਥੈਃ ਪਰਮਵੇਗਿਭਿਃ
ਦੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ 'ਚ।
ਘृਤਾਚ੍ਯਪਿ ਨਦੀਂ ਸ੍ਨਾਤਂ ਸੁਪਣ੍ਯਮਾਜਗਾਮ ਹ
ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਨੇ ਦਰਿਆ 'ਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਆ ਪਹੁੰਚੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਪਿਤਰਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਜਟਾਸ੍ਵੇਵ ਬਲਾਦ੍ਯੋਨ ਬਦ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਪਾਦਪੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਸ਼ਰਂ ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਯਾਵਦੇਨਂ ਨਿਹਨ੍ਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸ਼ਰੇਣੈਕੇਨ ਵਾਨਰਮ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਕੋ ਤੀਰ ਨਾਲ ਇਸ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਮਹਰ੍षਿਃ ਸ਼ਕੁਨਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਤੁਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚੋ ਮਹਤ੍
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਤੇ ਭਾਰੀ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਵਧਬਨ੍ਧੌ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਵਸ਼੍ਯੌ ਨृਪਤਿਨਨ੍ਦਨ
ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਵਾਨਰਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਆ ਵਾਨਰ, ਆ; ਸਾਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਮਾਜ੍ਞਾ ਦੀਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ਼ਾਧਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਹਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਆਪਣਾ ਹੁਕਮ ਦਿਓ; ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਯੋਦ੍ਬਦ੍ਧੋ ਜਟਾਸੁ ਵਟਪਾਦਪੇ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦਨੇਨ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ਼ਾਖਿਨਃ
ਫਿਰ, ਇਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦਸ਼ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵੈ ਵਹਤੋ ऽਗਮਨ੍
ਦਸ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਟਹਿਣੀ ਚੁੱਕੀ ਰੱਖੀ, ਪਰ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸ ऋषੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਕਪਿਰ੍ਜਾਬਾਲਿਨੋ ਜਟਾਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਨੇ ਜਾਬਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਜਟਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਰਦੋਭੂਦृਤਧ੍ਜਃ
ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰਤਧਵਜ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਬਣ ਗਏ।
ऋਤਧ੍ਵਜਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਵਰਮਯਾਚਤ
ਰਤਧਵਜ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਮੰਗਿਆ:
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਭਵਾਨ੍ਵਰਂ ਮਹ੍ਯਂ ਯਦਿ ਦਾਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਤਿ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ,
ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਦਾਯਾਃ ਪਿਤਰਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵष੍ਟਾਰਂ ਤਪੋਧਨ
ਤਪਸਵੀ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਸੁਬਹੂਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਮਯਾ ਯਾਨਿ ਕृਤਾਨਿ ਹਿ
ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऋਥਧ੍ਵਜਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਾਪਸ੍ਯਾਨ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ ਰਤਧਵਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸਂਹृष੍ਟਃ ਸ ਤਦਾ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਬਾਂਦਰ-ਹਾਥੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰਮਾਸ਼ਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਰ੍ऽਚ੍ਯ ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਨੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਾਮਨ੍ਵੇਵ ਮਹਾਵੇਗਃ ਸ ਕਪਿਃ ਪ੍ਲਵਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਦਰ, ਜੋ ਉੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਾ।
ਸਾਪਿ ਤਂ ਬਲਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਮ੍
ਉਹ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਾਂਦਰ-ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੁਰੰਤ—
ਤਤੋ ऽਨੁ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਖ੍ਯਾਤੇ ਕੋਲਾਹਲੇ ਕਪਿਃ
ਫਿਰ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਸ਼ੋਰ ਵਾਲੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ—
ਏਵਂ ਰਮਨ੍ਤੌ ਸੁਚਿਰਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਮਘ੍ਯਾਹ੍ਨਮਯੇ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰਂ ਜਲਮ੍
ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੱਤ-ਵਾਹੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਸਾਰਥਯਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪੀਤੋਦਕਾਪ੍ਲੁਤਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਥ-ਚਾਲਕਾਂ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਡੁੱਬ ਗਏ ਸਨ।
ਸ਼ਾਢ੍ਵਲਾਢ੍ਯੇषੁ ਦੇਸ਼ੇषੁ ਮੁਹੁਰ੍ਤ੍ਤਾਦੇਵ ਵਾਜਿਨਃ
ਹਰੀ-ਭਰੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ, ਘੋੜੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ—
ਤੁਰਙ੍ਗਖੁਰਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾ ਯੋषਿਤਾਂ ਵਰਾਃ
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ—