ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਰ੍ਚਨ੍ਤ੍ਯੋ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਬੈਠ ਗਏ ਤੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਤਾਸਾਮਰ੍ਥਾਯ ਸ਼ਕੁਨਿਰ੍ਜਾਬਾਲਿਃ ਸऋਤਧ੍ਵਜਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਜਾਬਾਲੀ ਤੇ ਰਤਧਵਜ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਾਲੇ ਜਗਾਮ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਤ੍ ਸਮਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਤੁ ਸ਼ਾਕਲਮ੍
ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਕਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸਮਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸਾਰ੍ਘਪਾਤ੍ਰੋ ਵਿਨਿਰ੍ਯਯੌ
ਉਹ ਸਮਝ ਕੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਭੇਟ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਸ ਚੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸੁਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ ਸ਼ਕੁਨਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤृਜੋਰ੍ਚਿਤਃ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ।
ਰਾਜਨ੍ ਨष੍ਟऽਬਲਾਸ੍ਮਾਕਂ ਨਨ੍ਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪਿਆਰੀ ਗੁਆਚ ਗਈ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਮਾਰ੍ਗਸ੍ਵ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਲਈ ਉਠ, ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ—ਤੈਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨष੍ਟਾ ਕृਤਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯਾਪਿ ਕਸ੍ਯਾਹਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਗੁਆਚ ਗਈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂ?
ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਬਾਣੈਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਃ ਸਹਸ੍ਰਧਾ
ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ।
ਨ ਚ ਜਾਨਾਮਿ ਸਾ ਕੁਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਮਾਰ੍ਗਿਤੁਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜਾਭ੍ਯਾਂ ਸ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰਾਯ ਚਾਰ੍ਪਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਥ ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ।
ਬਦਰ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਪਸਾਂ ਨਿਧਿਮ੍
ਬਦਰੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵੇਖਿਆ।
ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਾਯਾਸਪਰਮਂ ਪ੍ਰਥਮੇ ਵਯਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ, ਉੱਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ 'ਚ ਸੀ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨ੍ ਯੌਵਨੇ ਘੋਰਮਾਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸਿ ਸੁਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਤਪਸਵੀਏ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਤੂੰ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਸੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਕੋ ਭਵਾਨ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸੁਹृਤ੍ਤਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਆਪਣਾ ਪਰਚਾ ਦੋ, ਦੋਸਤੀ ਨਾਲ।'
ਸ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜਾਸ੍ਮਿ ਵਿਭੋ ਤਪਸ੍ਵਿਨ੍ ਸ਼ਾਕਲੇ ਪੁਰੇ
ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਮਾਨਯੋਗ ਤਪਸਵੀ, ਸ਼ਾਕਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਸ ਚਾਸ੍ਮੈ ਪੂਰ੍ਵਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਿਤਵਾਨ੍ ਨृਪਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ-ਚਰਿਤਰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਆਗਚ੍ਛ ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗੀਂ ਵਿਚੇਤੁਂ ਭ੍ਰਾਤृਜੋ ऽਸਿ ਮੇ
ਆਉ, ਮੈਂ ਤਨਵਾਂਗੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈਂ।
ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਰਥਂ ਤੂਰ੍ਣਂ ਤਾਪਸਾਭ੍ਯਾਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਰਥ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਰਾਜਨ੍ਨੇਹ੍ਯੋਹਿ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਆਓ ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਾ ਮਯੈਵ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਾ
'ਸਪਤਗੋਦਾਵਰ ਤੀਰਥ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।'
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸਮੇष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤਥਾਪਰਾਃ
'ਉਥੇ ਸਾਡੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਿਲਣ ਆਉਣਗੀਆਂ।'
ਸ਼ਕੁਨਿਂ ਪੁਰਤਝ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੰਦਰਦੁਮਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਰ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਕਾ ਗਤਾਃ
ਸਪਤਗੋਦਾਵਰ ਤੀਰਥ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਵਿਚਚਾਰੋਦਯਗਿਰਿਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੀ ਸੁਤਾਂ ਨਿਜਾਮ੍
ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ।
ਕਿਂ ਬਾਲਾ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਕਪੇ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮਾਂ
'ਬੱਚੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ? ਬਾਂਦਰ, ਸੱਚ ਦੱਸ ਮੈਨੂੰ।'
ਦृष੍ਟਾ ਦੇਵਵਤੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਯਾ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮੇ
'ਮੈਂ ਦੇਵਵਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਛੱਡ ਆਇਆ।'
ਸ਼੍ਰਕਣ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਮਯਾ ਸਤ੍ਯਂ ਤਵੋਦਿਤਮ੍
'ਸ਼੍ਰਕੰਠ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਨ ਹਿ ਦੇਵਵਤੀ ਖ੍ਯਾਤਾ ਤਦਾਚ੍ਛ ਵ੍ਰਜਾਵਹੇ
'ਉਥੇ ਦੇਵਵਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ; ਚਲ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਖਾ ਦਿਆਂ।'
ਪृष੍ਠਤੋ ऽਸ੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਨਦੀਮਨ੍ਵੇਵ ਕੌਸ਼ਿਕੀਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ, ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲੇ।