ਸਾ ਚਾਵਸ੍ਥਾਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਰਾਤੁਮੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ—ਕੋਈ ਪ੍ਰਭੂ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਏ।
ਦਦृਸੇ ਚਾਸ਼੍ਰਮਵਰਂ ਮਤ੍ਤਕੋਕਿਲਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਸਤ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੀ ਸਾ ਸਂਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ।
ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਾਸ੍ਯਾਂ ਚਲਨ੍ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਪਰਿਮ੍ਲਾਨਾਮਿਵਾਬ੍ਜਿਨੀਮ੍
ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਕੇਯਮਿਤ੍ਯੇਵ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸ੍ਥਿਤਾਭਵਤ੍
ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਉਠੀ ਤੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਤੁਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯੋ ऽਯਂ ਕਥਯਾਮਾਸਤੁਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸਮਾਸੀਨੇ ਕਥਾਭਿਸ੍ਤੇ ਨਾਨਾਰੂਪਾਭਿਰਾਦਰਾਤ੍
ਉਹ ਬੈਠ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਸ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਣ੍ਯਵਲੋਕਯਨ੍
ਉਹ ਸੱਚ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵ੍ਯਜਾਨਾਚ੍ਚ ਤਪੋਨਿਧਿਃ
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਗਿਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਮਗਮਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੇ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਨਰਸਾਰ੍ਦੂਲ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰ੍ਮਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਮੈਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਉਦ੍ਬ੍ਦ੍ਧਃ ਕਪਿਨਾ ਰਾਜਨ੍ ਵਿषਯਾਨਤੇ ਤਵੈਵ ਹਿ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਂਦਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਕੁਨਿਰ੍ਨਾਮ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ ਹ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਿਪਾਰਗਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਆਦਿਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ਕੁਨਿਂ ਤਾਪਸਾਨ੍ਵਯੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬਨ੍ਧਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਸਮਂ ਹਿ ਪਰਮਰ੍षਿਣਾ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ਼ਿਖਰੇ ਉਦ੍ਬਦ੍ਧਮृषਿਪੁਤ੍ਰਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਸ੍ਵਜਟਾਸਂਯਤਂ ਵਟੇ
ਉਸ ਨੇ ਵਟ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਜਟਾ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਲਾਘਵਾਦृषਿਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਰਕ੍ਸ਼ਂਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦਮਾਰ੍ਗਣੈਃ
ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।
ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸ਼ਤੇ ਕਾਲੇ ਗਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਰੈਃ
ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਲੰਘ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ੍ਵਪਿਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਾਬਾਲਿਃ ਸਂਯਤੋ ऽਪਿ ਸਨ੍
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਾਬਾਲੀ ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਸਂਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯਾਘ੍ਰਾਯ ਸੁਤਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੂੰਘਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਧਨੁਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਬਾਣਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕੁਨਿਰ੍ਬਲੀ
ਫਿਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ।
ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਸਂਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਦृਢਂ ਕਪਿਵਰੇਮ ਹਿ
ਉਹ ਵਧੀਆ ਬਾਂਦਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ।
ਤਦਾਵਤੀਰ੍ਣਃ ਸ਼ਕੁਨਿਃ ਸਹਿਤਃ ਪਰਮਰ੍षਿਣਾ
ਫਿਰ ਪੰਛੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਉਤਰੇ।
ਲਾਘਵਾਦਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰੈਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਸ ਤ੍ਰਿਧਾ
ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੰਦ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਟਾਹਣੀ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਰਸੋਪਾਨਮਾਰ੍ਗੇਣ ਅਵਤੀਰ੍ਣੋ ऽਥ ਪਾਦਪਾਤ੍
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੇ।
ਜਾਬਾਲਿਨਾ ਭਾਰਵਹੇਨ ਸਂਯੁਤਃ ਸਮਾਜਗਾਮਾਥ ਨਦੀਂ ਸ ਸੂਰ੍ਯਜਾਮ੍
ਜਾਬਾਲੀ, ਜੋ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸਮਾਗਤੇ ਹਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਂ ਯੋਗਿਨਾਂ ਵਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਰਾ, ਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ,
ਬਹੁਨਿਰਮਾਲਲ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ऋਤਧ੍ਵਜੇ
ਜਦ ṛਤਧਵਜ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸੰਗਤ ਹੋਈ।
ਸ੍ਨਾਪਯੇਤਾਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਪੂਜਯੇਤਾਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਵਾਉਣ ਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।