ਏਵਂ ਪੁਰਾ ਤਯਾ ਤੈਨ੍ਵ੍ਯਾ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਃ ਸ ਭੂਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਤੈਨਵੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਰਜਸ੍ਕਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਦਣ੍ਡਂ ਤਸ੍ਯਾ ਯਦ੍ ਵृਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਅਰਜਸਕਾ ਨੇ ਦੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਤਦਾ ਤਯਾ ਤੁ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗ੍ਯਾ ਸੁਰਥਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤੇਃ
ਉਸ ਪਤਲੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਰਾਜਾ ਸੁਰਥਾ ਨੂੰ—
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਾਨ੍ ਮਨ੍ਦਚੇਤਸੇ
ਕਿਉਂਕਿ, ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਔਰਤ ਹੋਣ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਕਰਕੇ—
ਵਿਵਾਹਰਹਿਤਾ ਨੈਵ ਸੁਖਂ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਭਰ੍ਤृਤਃ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਤੂੰ ਪਤੀ ਤੋਂ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀ।
ਅਪਕृष੍ਟੇ ਨਪਰਪਤੌ ਸਾਪਿ ਮੋਹਮੁਪਾਗਤਾ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਭਟਕਣ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ।
ਅਪਕृष੍ਟੇ ਨਪਰਪਤੌ ਸਾਪਿ ਮੋਹਮੁਪਾਗਤਾ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਭਟਕਣ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ।
ਸਾ ਸਿਚ੍ਯਮਾਨਾ ਸੁਤਰਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇਣਾਪ੍ਯਥਾਮ੍ਭਸਾ
ਉਹ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੱਜ ਰਹੀ ਸੀ—
ਤਾਂ ਮृਤਾਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਖ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ, ਸਮਝ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਈ, ਜਲਦੀ ਚਲੀ ਗਈਆਂ।
ਸਾ ਚ ਤਾਸ੍ਵਪਿ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਗਤਾਸੁ ਵਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਤੇ ਉਹ, ਜਦ ਸਭ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਨਾਪਤਿਂ ਤਥਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸਖੀਜਨਮ੍
ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੀ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ।
ਤਾਂ ਵੇਗਾਤ੍ ਕਾਞ੍ਚਨਾਕ੍ਸ਼ੀ ਤੁ ਮਹਾਨਦ੍ਯਾਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਰਾਜਨ।
ਤਯਾਪਿ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਭਾਵ੍ਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਥ ਵਿਸ਼ਾਂ ਪਤੇ
ਉਹ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ,
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਾਯਾ ਏषਾਵਸ੍ਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਮਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਾਗਤਾਸੀਹ ਨਿਰ੍ਮਨੁष੍ਯਮृਗੇ ਵਨੇ
ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ, ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ?
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰ੍षਿਃ ਕੋਪਮਗਮਦਸ਼ਪਚ੍ਛਿਲ੍ਪਿਨਾਂ ਵਪਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਯੋਜਿਤਾ ਨੈਵ ਪਤਿਨਾ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਖਾਮृਗੋ ऽਸ੍ਤੁ ਸਃ
ਉਹ ਪਤੀ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਡਾਲੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਿਰਨ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਉਪਾਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਵਿਮਾਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍
ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਵੈਲ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਉਵਾਚਾਗਮ੍ਯਤਾਂ ਸੁਭ੍ਰੂਂ ਸੁਦਤੀਂ ਪਤਿਲਾਲਸਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਆ ਜਾਵੇ।'
ਤਤ੍ਰੋਪਾਸ੍ਯ ਮਹੇਸ਼ਾਨਂ ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ, ਮਹਾਨ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ,
ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੀ ਕਨ੍ਦਰਮਾਲਿਨਃ
ਦੈਤ Kandaramālin ਦੀ ਧੀ ਇੱਥੇ ਆਵੇਗੀ।
ਤਥਾਪਰਾ ਵੇਦਵਤੀ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਦੁਹਿਤਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਇੱਕ, ਵੇਦਵਤੀ, ਪਰਜਨਿਆ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧੀ।
ਹਾਟਕਾਖ੍ਯੇ ਮਹਾਦੇਵ ਤਦਾ ਸਂਯੋਗਮੇष੍ਯਸਿ
ਹਾਟਕ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਤੂੰ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰਂ ਤੀਰ੍ਥਮਗਮਤ੍ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਗੋਦਾਵਰੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ।
ਸਮਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ੁਚਿਪਰਾ ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨਾਭਵਤ੍
ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਰਹੀ।
ਸ਼੍ਲੋਕਮੇਕਂ ਮਹਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਂਕਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ।
ਇਦਂ ਹਿ ਦੁਃਖਂ ਮृਗਸ਼ਾਵਨੇਤ੍ਰ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਮਾਰ੍ਜਯੇਦ੍ ਯਃ ਸ੍ਵਪਰਾਕ੍ਰਮੇਣ
ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਹਿਰਣ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਇਹ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰੇ,
ਨਦੀਂ ਪਯੋष੍ਣੀਂ ਮੁਨਿਵृਨ੍ਦਵਨ੍ਦ੍ਯਾਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨੇਵ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਾਮ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ,
ਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸੁਰਥਂ ਵੀਰਂ ਮਹਾਨ੍ ਕਾਲਃ ਸਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਸੂਰਥਾ, ਵਿਰੋਧੀ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਨ੍ਯਪਤਨ੍ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰਾਦ੍ ਭੂਪृष੍ਠਂ ਵਿਧਿਚੋਦਿਤਃ
ਉਹ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਡਿੱਗ ਗਿਆ।