ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਥਮਪਿ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਤਦ੍ਵਦ
ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਯਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਸੁਣ, ਕਿਵੇਂ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬ੍ਰਹਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਵਾਸੁਦੇਵਾਖ੍ਯਮਾਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਪਤ੍ਰਕਮ੍
ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵੋਕ੍ਤਾ ਪਤ੍ਰਕਾ ਤਾਨਿ ਮੇ ਵਦ
ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੱਸ।
ਸ਼੍ਰਤਂ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੇਮ ਤੇਨਾਖ੍ਯਾਤਂ ਚ ਤਨ੍ਮਮ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ।
ਤਵਾਪਿ ਤੇਨ ਗਦਿਤਂ ਵਦ ਮਾਮਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣਾ।
ਸਂਜਾਤਂ ਮੁਨਿਸਾਰ੍ਦੁਲ ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚਾਰਕਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਜੋਗ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਤृਤੀਯਃ ਸਨਕੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਸਨਨ੍ਦਨਃ
ਤੀਜਾ ਨਾਮ ਸਨਕ ਹੈ, ਚੌਥਾ ਸਨੰਦਨ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਖਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਂ ਤਪੋਨਿਧਿਮ੍
ਜਦੋਂ ਪੰਚਸ਼ਿਖਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ—
ਮਾਨਮੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਯੋਗਂ ਕਪਿਲਾਦੀਨਪਾਸਤਃ
ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਹਾਨ ਜੋਗ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਪਿਲ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ—
ਅਪृਚ੍ਛਦ੍ ਯੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤਮੁਵਾਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਜੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਨਾਨ੍ਯਥੇਤਿ ਹਿ
ਇਹ ਸੱਚ ਗੱਲ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਨ ਵਿਸੇषੋ ऽਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਪਿਤਾਮਹ
ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਚੇਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।
ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਸਮਾਯੋਗੇ ਤਥਾਪਿ ਗਦਤਃ ਸ਼੍ਰੁਣੁ
ਫਿਰ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਤੇ ਕਰਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਸੇषਪਾਪਹਰਃ ਸ਼ਿष੍ਯ ਇਤੀਯਂ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਚੇਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਛੇषਂ ਤਤਃ ਪਾਪਂ ਹਰੇਚ੍ਛਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਦ
ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੇਲਾ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਤਥੈਵ ਚੋਗ੍ਰਂ ਭਯਹਾਰਿ ਮਾਨਵਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ ਸਾਧ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਮਯੈਨਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਰੀਤ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਪਾਰੁष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਨਰਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲਾ ਨਰਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਛੇਦਨਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਜਾਤੀਨਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਨਰਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਦੂਜਾ ਨਰਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦਮਰ੍ਥਹੇਤੂਤ੍ਥਂ ਤृਤੀਯਂ ਨਰਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਧਨ ਲਈ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਝਗੜੇ ਤੀਜਾ ਨਰਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭ੍ਰਂਸ਼ਨਂ ਨਿਜਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਨਰਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚੌਥਾ ਨਰਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਿष੍ਟੌਕਾਸ਼ਨਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਤੁ ਨृਪਾਚਨਮ੍
ਮਿੱਠਾ ਖਾਣਾ ਪੰਜਵਾਂ ਨਰਕ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ।
ਯਾਨਯੁਗ੍ਯਸ੍ਯ ਹਰਣਂ षष੍ਠਮੁਕ੍ਤਂ ਨृਪਾਚਨਮ੍
ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਜੁਆੜਾ ਲੈ ਜਾਣਾ ਛੇਵੀਂ ਰਾਜ-ਸਜ਼ਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯੇ ਤ੍ਵਹਿਤਕਾਰਿਤ੍ਵਂ ਸਪ੍ਤਮਂ ਨਿਰਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਰਾਜ ਵਿਚ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੱਤਵਾਂ ਨਰਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਾਲਾਸਂਕੀਰ੍ਣਮੇਵੋਕ੍ਤਮष੍ਟਮਂ ਨਰਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਥੁੱਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨਾ ਅੱਠਵਾਂ ਨਰਕ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਰੋਧਂ ਬਨ੍ਧੁਭਿਸ਼੍ਚੋਕ੍ਤਂ ਨਵਮਂ ਨਰਪਾਚਨਮ੍
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਨੌਵੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਜ਼ਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੇਯਂ ਧਰ੍ਮਨਾਸ਼ਂ ਦਸ਼ਮਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਦਸਵਾਂ ਨਰਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ਮਮੇਵੋਕ੍ਤਂ ਨਰਕਂ ਸਦ੍ਭਿਰੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਗੁਣੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਿਆਰਵਾਂ ਨਰਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਕਾਰਪਰਿਹੀਨਤ੍ਵਮਿਦਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣਾ ਬਾਰਵਾਂ ਨਰਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਭੇਦਃ ਸਂਵਿਦਾਮੇਤਤ੍ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਹਿਮਤੀਆਂ ਵਿਚ ਫੁਟ ਪੈ ਜਾਣਾ ਤੇਰਵਾਂ ਨਰਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।