ਨਿਪਤ੍ਯ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਤਿਵਨ੍ਦ੍ਯ ਹृष੍ਟੋ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਹਰਪ੍ਰਸਾਦਮ੍
ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਦੱਸਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਰ੍ਥਂ ਪਾਪਾਪਹਂ ਪੁਣ੍ਯਵਿਵਰ੍ਧਨਂ ਚ
ਕ੍ਰਉਂਚ ਦੀ ਮੌਤ ਆਸਰੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ خاطر ਹੋਈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਨੇਕੀਆਂ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ ਕੇਨ ਵਦ ਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਃ ਸ਼ਰੇਣ ਦਿਤਿਜੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਦੱਸੋ, ਦਿਤੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕੌਣ ਵਿੱਧਿਆ ਸੀ?
ਸੂਰੋ ऽਸੈਨ੍ਯਦਮਨੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਸੁਹृਤ੍ਸੁ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਧਦੀਨਕृਪਣੇषੁ ਸਮਾਨਭਾਵਃ
ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ, ਤਾਕਤਵਰ, ਦੋਸਤਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ ਤੇ ਦੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਾਤਾਲਕੇਤੁਂ ਨਿਜਘਾਨ ਪृष੍ਠੇ ਬਾਣੇਨ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਧਨਿਭੇਨ ਵੇਗਾਤ੍
ਪਾਤਾਲਕੇਤੂ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਾਲ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਵਿੱਧਿਆ ਗਿਆ।
ਯੇਨਾਸੌ ਪਤ੍ਰਿਣਾ ਦੈਤ੍ਯਂ ਨਿਜਘਾਨ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਃ
ਕਿਸ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਓਸ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ?
ਪਪਾਤਾਲਕੇਤੁਸ੍ਤਪਸੋ ऽਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਂ ਕਰੋਤਿ ਮੌਢ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਸਮਾਧਿਭਙ੍ਗਮ੍
ਪਾਤਾਲਕੇਤੂ ਨੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਈ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਭੰਗ ਕੀਤਾ।
ਆਕਾਸ਼ਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਸ ਦੀਰ੍ਘਮੁष੍ਣਂ ਮੁਮੋਚ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਮਨੁਤ੍ਤਮਂ ਹਿ
ਫਿਰ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਲੰਮਾ, ਗਰਮ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
ਅਸੌ ਤੁਰਙ੍ਗੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਕ੍ਰਮੇਤ ਅਹ੍ਨਾ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੁ ਯੋਜਨਾਨਾਮ੍
ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਘੋੜਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੌੜ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਪਸ੍ਯੇਵ ਤਤੋ ਮਹਰ੍षਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਂ ਸਮੇਤ੍ਯ ਵਿਸ਼ਿਖੈਰ੍ਨृਪਜੋ ਬਿਭੇਦ
ਫਿਰ, ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ।
ਵਾਕ੍ ਕਸ੍ਯਾਦੇਹਿਨੀ ਜਾਤਾ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਹੇ ਦੇਹ ਰਹਿਤ? ਮੇਰੀ ਬੜੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਨਿਸृष੍ਟਵਾਨ੍ ਭੂਵਲਯੇ ਤੁਰਙ੍ਗਂ ऋਤਧ੍ਵਜਸ੍ਯੈਵ ਸੁਤਾਰ੍ਥਮਾਸ਼ੁ
ਉਸ ਨੇ ਰਤਧਵਜ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਘੋੜਾ ਜਲਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਛੱਡਿਆ।
ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੁਵਲਯਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਕੋਰ੍ऽਥੋ ਨृਪਸੁਤਸ੍ਯ ਚ
ਰਾਜਾ ਕੁਵਲਯਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ?
ਲਾਵਣ੍ਯਰਾਸ਼ਿਃ ਸ਼ਸ਼ਿਕਾਨ੍ਤਿਤੁਲ੍ਯਾ ਮਦਾਲਸਾ ਨਾਮ ਮਦਾਲਸੈਵ
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਦੀ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਚਾਂਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਦਾਲਸਾ ਹੈ—ਮਦਾਲਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਪਾਤਾਲਕੇਤੁਸ੍ਤੁ ਜਹਾਰ ਤਨ੍ਵੀਂ ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਥਤਃ ਸੋ ऽਸ਼੍ਵਵਰਃ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਃ
ਪਰ ਪਾਤਾਲਕੇਤੂ ਨੇ ਉਹ ਨਾਜੁਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਹ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟੋ ਯਥਾ ਦੇਵਪਤਿਰ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ਼ਚ੍ਯਾ ਤਥਾ ਰਾਜਸੁਤੋ ਮृਗਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਹਰਣ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਸੁਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ ਕਿਮਚੇष੍ਟਤ ਵੈ ਪੁਨਃ
ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਫਿਰ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਕ੍ਰੋਧਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਹਾ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਥ ਪਾਤਾਲਾਦ੍ ਵਿਚਚਾਰ ਚ ਮੇਦਿਨੀਮ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।
ਦृष੍ਟਾ ਗੌਰੀ ਚ ਗਿਰਿਜਾ ਸਖੀਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾਸ਼ੁਭਾ
ਉਸ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਵਿਚ ਖੜੀ, ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਵੇਖਿਆ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀਂ ਗਿਰਿਰਾਜਸੁਤਾਂ ਵਨੇ
ਜਦ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸੋਹਣੇ ਹਨ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—
ਕਸ੍ਯੇਯਂ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਵਨੇ ਚਰਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀ, ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ?
ਤਨ੍ਮਦੀਯੇਨ ਜੀਵੇਨ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨਿष੍ਫਲੇਨ ਕਿਮ੍
ਜੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੇਫਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਅਤੋ ਧਿਙ੍ ਮਮ ਰੂਪੇਣ ਕਿਂ ਸ੍ਥਿਰੇਣ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਰੂਪ 'ਤੇ ਸ਼ਰਮ—ਜੇ ਇਹ ਰੂਪ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?
ਯੋ ਮਾਮਸਿਤਕੇਸ਼ਾਂ ਤਾਂ ਯੋਜਯੇਨ੍ ਮृਗਲੋਚਨਾਮ੍
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਕਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਿਰਗ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦੇਵੇ—
ਪਿਧਾਯ ਕਰ੍ਣੋ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਰਃਕਮ੍ਪਂ ਵਚੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ:
ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯੋਯਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਭਵਤਃ ਪਰਦਾਰੋਯਂ ਮਾ ਨਿਮਜ੍ਜ ਰਸਾਤਲੇ
ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਨਾ ਡੁੱਬੋ!
ਸ਼ਤ੍ਰਵਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਪਰਦਾਰਾਵਗਾਹਨਮ੍
ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪਾਪ ਕਰਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਧੇਨੁਪ੍ਰਸਕ੍ਤਂ ਤਥ੍ਯਂ ਪਥ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇ ਹਿਤਂ ਚ
ਜਦ ਉਹ ਫੌਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਸੱਚੀ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ—