ਯੇਨਾਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪਸੇ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਨ ਮਤਿਮਾਨਸਿ
ਤੂੰ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਤਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਂ ਗृਹਃ ਪ੍ਰਾਹ ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਯੁਦ੍ਧ੍ਯਸ੍ਵ ਬਲਵਾਨ੍ ਯਦਿ
ਉਸ ਘਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆ, ਆ! ਜੇ ਤੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈਂ ਤਾਂ ਲੜ!'
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਰਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਮੇਵ ਹਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰੇ—
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਾਦਚਾਰੀ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁ ਤੂਰ੍ਣਤਰੋ ऽਬ੍ਯਗਾਤ੍
ਜੋ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਕੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਥੌਗੁਹੋ ऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਮੂਢਙ੍ਕਿਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਭਵਾਨ੍
ਇਹ ਕਰ ਕੇ ਗੁਹਾ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਖੜਾ ਹੈਂ?'
ਕृਤੋ ऽਸ੍ਯ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰਃ ਸ਼ਕ੍ਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਇਸ ਲਈ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੋਚਤੁਰ੍ਮਹੇਸ਼ਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਮਾਧਵਾਯ ਚ
ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਮਹੇਸ਼, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਰਿਮਿਦਂ ਕੇਨ ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ?'
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਰਿਮਿਦਂ ਕੇਨ ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ?'
ਚਕਾਰ ਗੋਤ੍ਰਭਿਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤ੍ਵਾਯਾ ਕृਤਮਥੋ ਗੁਹ
ਜਦ ਤੂੰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਗੁਹਾ ਨੇ ਪਿੱਛੋਂ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਗੋਤ੍ਰਭਿਤ।
ਬਿਭੇਦ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੌਟਿਲ੍ਯੋ ਮਹਿषੇਣ ਸਮਂ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਟੇਢਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਰਛੀ ਨਾਲ, ਮਹਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਵਿਵਸੁਪ੍ਰਧਾਨਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦਿਵਂ ਮਹਿषਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਤਂ ਗੁਹੇਨ
ਗੁਹਾ ਵਲੋਂ ਮਹਿਸ਼ ਮਾਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਿਵਾਰਿਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰਧਰੇਣ ਵੇਗਾਦਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾ ਗੁਰੁਰਿਤ੍ਯੁਦੀਰ੍ਯ
ਚਕਰਧਾਰੀ ਵਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਜਫ਼ੀ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਗੁਰੂ!'
ਹਰਿਃ ਕੁਮਾਰਂ ਸਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਂ ਨਯਦ੍ਵੇਗਾਦ੍ਦਿਵਂ ਪਨ੍ਨਗਸ਼ਤ੍ਰੁਪਤ੍ਰਃ
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਰੀ ਨੇ, ਕਮਾਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨ ਸਮੇਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਲੈ ਗਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਯਾ ਮਾਤੁਲਜੋ ਨਿਰਸ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਰਿष੍ਯੇ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਸ਼ੋषਮ੍
ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੁਕਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵੌਘਵਤ੍ਯਾਂ ਹਰਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਸੇ ਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਾਵਃ
ਅਘਵਤੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਰ੍ਚ੍ਯ ਦੇਵਾਨ੍ ਸ ਰਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਜਗਾਮ ਸ਼ੈਲਂ ਸਦਨਂ ਹਰਸ੍ਯ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਉਹ ਹਰਾ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਘਰ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਆਰਾਧਯਾਨੋ ਵृषਭਧ੍ਵਜਂ ਤਦਾ ਹਰੋ ऽਸ੍ਯ ਤੁष੍ਟੋ ਵਰਦੋ ਬਭੂਵ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਰਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਛਿਨ੍ਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਪ੍ਰਤਿਮਂ ਕਰੇਣ ਬਾਣਸ੍ਯ ਤਨ੍ਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਦਦਾਤੁ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਬਾਣਾ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਵੇ।
ਬਾਣਸ੍ਯ ਤਦ੍ਬਾਹੁਬਲਂ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਂ ਸਂਛੇਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰਣਾਸ੍ਤਿ
ਬਾਣਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਹੁਣ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨਿਪਤ੍ਯ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਤਿਵਨ੍ਦ੍ਯ ਹृष੍ਟੋ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਹਰਪ੍ਰਸਾਦਮ੍
ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਦੱਸਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਰ੍ਥਂ ਪਾਪਾਪਹਂ ਪੁਣ੍ਯਵਿਵਰ੍ਧਨਂ ਚ
ਕ੍ਰਉਂਚ ਦੀ ਮੌਤ ਆਸਰੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ خاطر ਹੋਈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਨੇਕੀਆਂ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ ਕੇਨ ਵਦ ਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਃ ਸ਼ਰੇਣ ਦਿਤਿਜੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਦੱਸੋ, ਦਿਤੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕੌਣ ਵਿੱਧਿਆ ਸੀ?
ਸੂਰੋ ऽਸੈਨ੍ਯਦਮਨੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਸੁਹृਤ੍ਸੁ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਧਦੀਨਕृਪਣੇषੁ ਸਮਾਨਭਾਵਃ
ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ, ਤਾਕਤਵਰ, ਦੋਸਤਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ ਤੇ ਦੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਾਤਾਲਕੇਤੁਂ ਨਿਜਘਾਨ ਪृष੍ਠੇ ਬਾਣੇਨ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਧਨਿਭੇਨ ਵੇਗਾਤ੍
ਪਾਤਾਲਕੇਤੂ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਾਲ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਵਿੱਧਿਆ ਗਿਆ।
ਯੇਨਾਸੌ ਪਤ੍ਰਿਣਾ ਦੈਤ੍ਯਂ ਨਿਜਘਾਨ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਃ
ਕਿਸ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਓਸ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ?
ਪਪਾਤਾਲਕੇਤੁਸ੍ਤਪਸੋ ऽਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਂ ਕਰੋਤਿ ਮੌਢ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਸਮਾਧਿਭਙ੍ਗਮ੍
ਪਾਤਾਲਕੇਤੂ ਨੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਈ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਭੰਗ ਕੀਤਾ।
ਆਕਾਸ਼ਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਸ ਦੀਰ੍ਘਮੁष੍ਣਂ ਮੁਮੋਚ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਮਨੁਤ੍ਤਮਂ ਹਿ
ਫਿਰ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਲੰਮਾ, ਗਰਮ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
ਅਸੌ ਤੁਰਙ੍ਗੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਕ੍ਰਮੇਤ ਅਹ੍ਨਾ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੁ ਯੋਜਨਾਨਾਮ੍
ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਘੋੜਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੌੜ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਪਸ੍ਯੇਵ ਤਤੋ ਮਹਰ੍षਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਂ ਸਮੇਤ੍ਯ ਵਿਸ਼ਿਖੈਰ੍ਨृਪਜੋ ਬਿਭੇਦ
ਫਿਰ, ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ।