ਦृष੍ਟ੍ਵਾਦ੍ਰਵਦ੍ਗਦਾਪਾਣਿਰ੍ਮਕਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਗਦਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਮਕਰਾਕਸ਼ ਭੱਜ ਪਿਆ।
ਸ ਚਾਪਿ ਤੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵ੍ਰੀਡਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਉਹ ਵੀ, ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਸੀ।
ਬਾਣੋ ऽਪਿ ਮਕਾਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਤਾਡਿਤੋ ऽਭੂਤ੍ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਮਕਰ-ਆੱਖ ਵਾਲੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਬਾਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਿਆ।
ਖਡ੍ਗੋਦ੍ਯਤਕਰੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍
ਦੈਤ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਸਮਾਤਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਰਾਜਿਤਾ ਰਣੇ ਸ੍ਕਨ੍ਦਂ ਭਯਾਰ੍ਤ੍ਤਾਃ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ
ਹੋਰ ਦੈਤ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਾਰ ਕੇ ਤੇ ਡਰ ਕੇ ਸਕੰਦ ਦੇ ਪਾਸ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਆ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹृਦਯੇ ਬਿਭੇਦ ਸ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਮਾ ਨ੍ਯਪਤਤ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍
ਸਕੰਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਭਾਲ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਟੁੱਟ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਰੋ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਜਗਾਮ ਸ਼ੈਲਂ ਸ ਦਿਮਾਚਲਾਖ੍ਯਮ੍
ਉਹ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਦਿਮਾਚਲ ਨਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭਯਾਦ੍ ਵਿਵੇਸ਼ੋਗ੍ਰਮਪਾਂ ਨਿਧਾਨਂ ਗਰ੍ਣੈਰ੍ਬਲੇ ਵਧ੍ਯਤਿ ਸਾਪਰਾਧੇ
ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਿਆ, ਜਦ ਗਣਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਯੂਰਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਮਣ੍ਡਿਤਂ ਯਯੌ ਨਿਹਨ੍ਤੁਂ ਮਹਿषਾਸੁਰਸ੍ਯ
ਪੰਖਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮੋਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜੋ ਸਿਰ ਤੇ ਕਲਗੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਕੈਲਾਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਹਿਮਾਚਲਂ ਤਥਾ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਵ ਗੁਹਂ ਵਿਵੇਸ਼
ਕੈਲਾਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਬਨ੍ਧੁਹਨ੍ਤਾ ਭਵਿਤਾ ਕਥਂ ਤ੍ਵਹਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨੇਵ ਤਤਃ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਭੂਤ੍
ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?' ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਅਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਚੋਚੁਰ੍ਮਹਿषਂ ਸਸ਼ੈਲਂ ਭਿਨ੍ਦਸ੍ਵ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੁਰੁ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਮ੍
ਉਹ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਲ ਨਾਲ ਮਹਿਸਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੱਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ।'
ਕਥਂ ਹਿ ਮਾਤਾਮਹਨਪ੍ਤृਕਂ ਵਧੇ ਸ੍ਵਭ੍ਰਾਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤृਸੁਤਂ ਚ ਮਾਤੁਃ
ਮਾਂ ਦਾ ਨੌਤਾ, ਭਾਣਜਾ, ਭਰਾ ਜਾਂ ਭਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਯਸ੍ਯਾ ਮਤਮੁਤ੍ਤਮਾਯਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਤਿਪਾਪਿਨੋ ऽਪਿ
ਪਰ ਜੇ ਉੱਚੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਾਪਰਾਧਾ ਅਪਿ ਨੈਵ ਵਧ੍ਯਾ ਆਚਾਰ੍ਯਮੁਖ੍ਯਾ ਗੁਰਵਸ੍ਤਥੈਵ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ।
ਯਦਾ ਦੈਤ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਗਾਮਿष੍ਯਦ੍ ਗੁਹਾਨ੍ਤਃ ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਘਾਤਾਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮ੍
ਜਦ ਦੈਤ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਵੇਗਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਭਾਲ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
ਮਤ੍ਤੋ ਭਵਾਨ੍ ਨ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਵਦਸੇ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਹਰਿਣਾ ਗਦਿਤਂ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਝਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ, ਫਿਰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਆਖੀ ਗਈ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਨਿਹਤੋ ਨਮੁਚਿਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸੋਦਰੋ ऽਪਿ ਮਮਾਨੁਜਃ
ਨਮੁਚੀ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਘਾਤਯਸ੍ਵ ਪਰਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਵਕਦਤ੍ਤਯਾ
ਪਾਵਕ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਭਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਖਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।
ਕੁਮਾਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਚਨਂ ਕਮ੍ਪਮਾਨਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੰਬਦਿਆਂ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਯੇਨਾਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪਸੇ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਨ ਮਤਿਮਾਨਸਿ
ਤੂੰ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਤਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਂ ਗृਹਃ ਪ੍ਰਾਹ ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਯੁਦ੍ਧ੍ਯਸ੍ਵ ਬਲਵਾਨ੍ ਯਦਿ
ਉਸ ਘਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆ, ਆ! ਜੇ ਤੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈਂ ਤਾਂ ਲੜ!'
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਰਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਮੇਵ ਹਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰੇ—
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਾਦਚਾਰੀ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁ ਤੂਰ੍ਣਤਰੋ ऽਬ੍ਯਗਾਤ੍
ਜੋ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਕੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਥੌਗੁਹੋ ऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਮੂਢਙ੍ਕਿਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਭਵਾਨ੍
ਇਹ ਕਰ ਕੇ ਗੁਹਾ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਖੜਾ ਹੈਂ?'
ਕृਤੋ ऽਸ੍ਯ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰਃ ਸ਼ਕ੍ਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਇਸ ਲਈ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੋਚਤੁਰ੍ਮਹੇਸ਼ਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਮਾਧਵਾਯ ਚ
ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਮਹੇਸ਼, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਰਿਮਿਦਂ ਕੇਨ ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ?'
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਰਿਮਿਦਂ ਕੇਨ ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ?'
ਚਕਾਰ ਗੋਤ੍ਰਭਿਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤ੍ਵਾਯਾ ਕृਤਮਥੋ ਗੁਹ
ਜਦ ਤੂੰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਗੁਹਾ ਨੇ ਪਿੱਛੋਂ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਗੋਤ੍ਰਭਿਤ।