ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਸ਼ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਯਙ੍ਕਰੇ ਜਾਤੋ ऋषੀਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਹਿ ਸਾਧ੍ਵਸਃ
ਜੋ ਨਾਸ਼ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਡਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਥਾਨਾਦਪਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਓਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਟਿੜ੍ਹੇ ਆਮ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਸਾ ਤੁ ਜਾਤਾ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਸਰਸਵਤੀ ਹੋਇਆ।
ਕਾਨ੍ਦਿਸ਼ੀਕਾ ਲਯਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯੈਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍
ਕਾਂਦਿਸ਼ਿਕਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ,
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯਰੁਹ੍ਯ ਗਗਨਂ ਸ੍ਵਮਧਿष੍ਠਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਉੱਡ ਕੇ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵੱਸ ਗਿਆ।
ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਮੁਨੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਨਮ ਹੋ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਸ਼ਕ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਸੁਰੇਸ਼ਾਨਾਂ ਕृਪਣਂ ਵਿਲਲਾਪ ਹ
ਉਹ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜਾਂ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਈ।
ਤਲਪ੍ਰਹਾਰੈਰਮਰਾ ਬਹਵੋ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਾਃ
ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਡਿੱਗ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਯਗ੍ਨਿਨਾ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੇ ਦੇਵਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਲਯੀਕृਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ, ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ ਬਾਹੂ ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯਥ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਕਰੇਣੈਕੇਨ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਸ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।
ਕਰਾਙ੍ਗੁਲਿਭ੍ਯੋ ਨਿਸ਼੍ਚੇਰੁਰਸृਗ੍ਧਾਰਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹਿ ਗਈਆਂ।
ਭ੍ਰਾਮਯਾਮਾਸ ਸਤਤਂ ਸਿਂਹੋ ਮृਗਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਨੌਜਵਾਨ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੁਜੌ ਹਸ੍ਵਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੌ ਤ੍ਰੁਟਿਤਸ੍ਨਾਯੁਬਨ੍ਧਨੌ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸਨੈਯੂ ਤੇ ਜੋੜ ਟੁੱਟ ਗਏ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚੈਹ੍ਯੇਹਿ ਕਾਪਾਲਿਨ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰਥੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਇੱਥੇ ਆ, ਕਪਾਲੀ', ਰਥ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ।
ਮੁष੍ਟਿਨਾਹਤ੍ਯ ਦਸ਼ਨਾਃ ਪਾਤਿਤਾ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਮੁੱਕੇ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਨਿਃਸਂਜ੍ਞੋ ਵਜ੍ਰਾਹਤ ਇਵਾਚਲਃ
ਉਹ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਘੋਰਰੂਪਾਭ੍ਯਾਂ ਵृषਧ੍ਵਜਮਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਨਿਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੁਵਿ ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹਿਲ ਗਏ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਸ੍ਥੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦਗ੍ਧੁਂ ਕੋਪੇਨ ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਰਾਮੁਰਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤੱਕਿਆ।
ਭਯਾਦਨ੍ਯੇ ਹਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਹਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੇਣ ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਾਭਵਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੀਜੇ ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਤੱਕੇ ਗਏ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ।
ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਵਿਕ੍ਲਵਗਤਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸਹਿਤੋ ऽਮ੍ਬਰੇ
ਉਹ ਡਰ ਕੇ, ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਸ਼ਰਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਲਰੂਪੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪਾਸੁਪਤ ਬਾਣ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕਾਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਗਗਨੇ ਸ਼ਰ੍ਵਃ ਕਾਲਰੂਪੀ ਚ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਆਧਾ ਰੂਪ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਤੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
ਯੇਨਾਮ੍ਬਰਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਲੋਕਹਿਤੇਪ੍ਸੁਨਾ
ਕਿਹੜਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ, ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ?
ਮੇषੋ ਰਾਸ਼ਿਃ ਕੁਜਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤਚ੍ਛਿਰਃ ਕਾਲਰੂਪਿਣਃ
ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ, ਜੋ ਮੰਗਲ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ-ਰੂਪ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।