ਚੂਡਾਮਣਿਂ ਕੁਣ੍ਡਲਮਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਕੁਠਾਰਂ ਵਸੁਸ਼ਿਲ੍ਪਕਰ੍ਤ੍ਤਾ
ਵਸੁਆਂ ਦੇ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਚੂੜਾਮਣੀ, ਕੁੰਡਲ, ਅਰਧ ਚੰਦ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਦਿੱਤੀ।
ਭੁਜਙ੍ਗਹਾਰਂ ਭੁਜਗੇਸ਼੍ਵਰੋ ऽਪਿ ਅਮ੍ਲਾਨਪੁष੍ਪਾਮृਤਵਃ ਸ੍ਰਜਂ ਚ
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਤਾਂ ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਦੇਵਵਰਾਃ ਸਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਵਨਿਲਾਗ੍ਨਿਭਾਸ੍ਕਰਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੰਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਾਯੁ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਦ੍ਰਾਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਮਹੀਂ ਵਿਤਤ੍ਯ ਤृष੍ਣਾ ਤ੍ਰਪਾ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ ਭਯਦਾਥ ਕਾਨ੍ਤਿਃ
ਨੀਂਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਰ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫੈਲ ਗਈ; ਪਿਆਸ, ਲਾਜ, ਭੁੱਖ, ਡਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੀ।
ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਦਯਾ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿ ਰਥੇਹ ਮਾਯਾ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਦੈਵ੍ਯੈ ਭਵਰੂਪਿਕਾਯੈ
ਜੀਵਨ, ਦਇਆ ਤੇ ਭਟਕਣਾ ਉਸ ਦਾ ਰਥ ਹਨ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਮੁਚ੍ਚਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਚਕਾਰ ਯਂ ਨਿਮ੍ਨਤਰਂ ਤ੍ਵਗਸ੍ਤ੍ਯਃ
ਵਿੰਧਿਆ, ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ, ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਥੋੜਾ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ੍ਮੈ ਕृਤੇ ਕੇਨ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਏਤਦ੍ ਵਦਸ੍ਵਾਮਲਸਤ੍ਤ੍ਵਵृਤ੍ਤੇ
ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ? ਤੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਦੱਸ।
ਰਵਿਸ੍ਤਤਃ ਕੁਮਭਭਵਂ ਸਮੇਤ੍ਯ ਹੋਮਾਵਸਾਨੇ ਵਚਨਂ ਬਭਾषੇ
ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕੁੰਭਭਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਦਦਸ੍ਵ ਦਾਨਂ ਮਮ ਯਨ੍ਮਨੀषਿਨਂ ਚਰਾਮਿ ਯੇਨ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇषੁ ਨਿਰ੍ਵृਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਰਹਾਂ।
ਦਾਨਂ ਦਦਾਮਿ ਤਵ ਯਨ੍ਮਨਸਸ੍ਤ੍ਵਭੀष੍ਟਂ ਨਾਰ੍ਥਿ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਵਿਮੁਖੋ ਮਮ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੇ; ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕੋਈ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਏषੋ ऽਦ੍ਯ ਮੇ ਗਿਰਿਵਰਃ ਪ੍ਰਰੁਣਾਦ੍ਧਿ ਮਾਰ੍ਗਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਮ੍ਨਕਰਣੇ ਭਗਵਨ੍ ਯਤਸ੍ਵ
ਅੱਜ, ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਵਿੰਧਿਆ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ।
ਤਵ ਕਿਰਣਜਿਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤੇ ਮਹੀਧ੍ਰੋ ਮਮ ਚਰਣਸਮ੍ਸ਼੍ਰਿਤਸ੍ਯ ਕਾ ਵ੍ਯਥਾ ਤੇ
ਇਹ ਪਹਾੜ ਤੇਰੇ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰਹੇਗਾ; ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਜਗਾਮ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਿ ਦਣ੍ਡਕਂ ਹਿ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਚਲਂ ਵृਦ੍ਧ੍ਵਪੁਰ੍ਮਹਰ੍षਿਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੰਡਕਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਉਮਰਦراز ਦੇਹ ਨਾਲ ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਵृਦ੍ਧੋਸ੍ਮਯਸ਼ਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਵਾਧਿਰੋਢੁਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਵਾਨ੍ ਨੀਚਤਰੋ ऽਸ੍ਤੁ ਸਦ੍ਯਃ
ਮੈਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੇਠਾਂ ਹੋ ਜਾ।
ਸਮਾਕ੍ਰਮਚ੍ਚਾਪਿ ਮਹਰ੍षਿਮੁਕ੍ਯਃ ਪ੍ਰੋਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਤ੍ਵਿਦਮਾਹ ਸ਼ੈਲਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਵਿੰਧਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਤ੍ਵਯਾ ਨ ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਿਹ ਵਰ੍ਧਿਤਵ੍ਯਂ ਨੋ ਚੇਦ੍ ਵਿਸ਼ਪ੍ਸ੍ਯੇ ऽਹਮਵਜ੍ਞਯਾ ਤੇ
ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤਕ ਵਧ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਵਮਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਸ ਹਿ ਤਾਂ ਤਦਾਸ਼ਾਂ ਕਾਲੇ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਤ੍ਰ ਯਦਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਉਹ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਆਉਣਗੇ।
ਤਤ੍ਰਾਥ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਿਦਰ੍ਭਪੁਤ੍ਰੀਂ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸੌਮ੍ਯਮੁਪਾਜਗਾਮ
ਉਥੇ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਖਦ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ੇषਂ ਚ ਕਾਲਂ ਸ ਹਿ ਦਣ੍ਡਕਸ੍ਥਸ੍ ਤਪਸ਼੍ਚਾਰਾਮਿਤਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਮੁਨਿਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੰਡਕ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਾਸੌ ਨਿਵृਤ੍ਤੇਤਿ ਮਤਿਂ ਵਿਧਾਯ ਸ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਨੀਚਤਰਾਗ੍ਰਸ਼ृਙ੍ਗਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹੇਠਲੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਮੁਨਿਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਸਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦਾਨਵਨਾਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮ੍
ਉਪਰਲੀ ਚੋਟੀ ਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਦੁਰਗਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਖੜੀ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਪ੍ਰਤਿਰਾਮਯਨ੍ਤਃ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀਂ ਤਸ੍ਥੁਰਪੇਤਸ਼ੋਕਾਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਕਾਤਿਆਨੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਉਥੇ ਖੜੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ।
ਅਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਦਾਨਵਸਤ੍ਤਮੌ ਦ੍ਵੌ ਚਣ੍ਡਸ਼੍ ਚ ਮੁਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਂ ਤਾਮ੍
ਜੋ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਦੈਤ, ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੋਚਤੁਸ੍ਤੌ ਮਹਿषਾਸੁਰਸ੍ਯ ਦੂਤਾਵਿਦਂ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਦਿਤੀਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੇ ਦੂਤ ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਦੈਤੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਦੇਵੀ ਸੁਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਕਨ੍ਯਾ ਸੁਰੂਪਾ ਸੁਰਸੁਨ੍ਦਰੀਣਾਮ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਾਨਿ ਜਿਤਾਨਿ ਕਣ੍ਠੇਨ ਜਿਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਖਃ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵਜੋਤਾਰਮਿਤਿ ਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯ ਕੁਚੌ ਸ੍ਮਰੇਣੈਵ ਕृਤੌ ਸੁਦੁਰ੍ਗੌ
ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਨਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰੀਰ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲੇ ਬਣ ਗਏ।
ਪਰਾਕ੍ਰਮਂ ਵੈ ਭਵਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਨ ਯਨ੍ਤ੍ਰਾ ਇਵ ਤੇ ਕृਤਾਸ੍ਤੁ
ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੰਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਭਯਾਤੁਰਾਰੋਹਣਕਾਤਰਸ੍ਯ ਕਾਮਸ੍ਯ ਸੋਪਾਨਮਿਵ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮ੍
ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਪਿਆਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਰੋਹਣੇ ਤ੍ਵਦ੍ਭਯਕਾਤਰਸ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਪ੍ਰਵਾਹੋ ऽਟਸੁਰ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯ
ਤੇਰੇ ਡਰ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਹੇ ਦੈਤ, ਮਨਮਤ ਦਾ ਪਸੀਨਾ ਵਗਦਾ ਹੈ।