ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਥ ਤਤਃ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਗਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਅਕਾਰ੍ਯਕਾਰਕੇਤ੍ਯੇਵਂ ਭृਯੋ ਮਾਲਵਟਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਲਵਟ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸਮਂ ਜਗਾਮ ਤਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਕ੍ਸ਼ਮਣ੍ਡਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਗਿਆ।
ਅਜੀਜਨਤ੍ ਸੁਤਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਮਹਿषਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਮਹਿਸ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਸਾ ਚਾਭ੍ਯਗਾਦ੍ ਦਿਤਿਵਰਂ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀ ਸ਼ੀਲਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਦਿਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ।
ਖਙ੍ਗ ਨਿष੍ਕृष੍ਯ ਤਰਸਾ ਮਹਿषਂ ਸਮੁਪਾਦ੍ਰਵਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਮਹਿਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਗੁਹ੍ਯਕੈਃ ਸਾਧ੍ਵੀ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਮਹਿषਂ ਤਤਃ
ਉਹ ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਚਾਈ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਨਿਪਪਾਤ ਸਰੋ ਦਿਵ੍ਯਂ ਤਤੋ ਦੈਤ੍ਯੈऽਭਵਨ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੈਤ ਮਰ ਗਿਆ।
ਯਕ੍ਸ਼ਾਨਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਸ ਕਾਲਯਨ੍ ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਨ੍ ਮੁਨ੍
ਉਹ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚਿਤਾਮਾਰੋਪਿਤਃ ਸਾ ਚ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਤਂ ਚਾਰੁਹਤ੍ ਪਤਿਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਆਮ ਔਰਤ ਚਿਤਾ ਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਵ੍ਯਦ੍ਰਾਵਯਤ੍ ਸ ਤਾਨ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਖਙ੍ਗਪਾਣਿਰ੍ਭਯਙ੍ਕਰਃ
ਉਹ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ऋਤੇ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰਂ ਹਿ ਮਹਿषਂ ਰਮ੍ਭਨਨ੍ਦਨਮ੍
ਸਿਰਫ ਰੰਭਾ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਮਹਿਸ਼, ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਬਚ ਗਿਆ।
ਯੋ ऽਜਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦੇਵਾਨ੍ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਰੁਦ੍ਰਾਰ੍ਕਮਾਰੁਤਾਨ੍
ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਮਾਰੁਤ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਰਾਜ੍ਯੇ ऽਭਿषਿਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤੈਃ ਸ਼ਮ੍ਬਰਤਾਰਕਾਦ੍ਯੈਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ, ਤਾਰਕ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰਭਾਸ੍ਕਰੈਰ੍ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਦੂਰੇ ਪ੍ਰਤਿਯੋਜਿਤਸ਼੍ਚ
ਚੰਦ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਗ੍ਮੁਃ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਰਿਚਾਮਹਂ ਤੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਦਾ ਚਕ੍ਰਧਰਂ ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਮ੍
ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਿਕ ਦੀ ਪਾਠੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਕਰਧਾਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ।
ਦृष੍ਟਾਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੈਵ ਚ ਸਿਦ੍ਦਿਸਾਧਕੌ ਨ੍ਯਵੇਦਯਂਸ੍ਤਨ੍ਮਹਿषਾਦਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਹਿਸ਼ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੇ।
ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਾਕਾਤ੍ਤੁ ਨਿਰਾਕृਤਾ ਵਯਂ ਕृਤਾਵਨਿਸ੍ਥਾ ਮਹਿषਾਸੁਰੇਣ
ਅਸੀਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਮਹਿਸ਼ ਅਸੁਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚੇਦ੍ ਵ੍ਰਜਾਮੋ ऽਦ੍ਯ ਰਸਾਤਲਂ ਹਿ ਸਂਕਾਲ੍ਯਮਾਨਾ ਯੁਧਿ ਦਾਨਵੇਨ
ਜੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਪਾਤਾਲ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਤਾਂ ਦਾਨਵ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਥ ਚਕ੍ਰੇ ਸਹਸੈਵ ਕੋਪਂ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪੋ ਹਰਿਰਵ੍ਯਯਾਤ੍ਮਾ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ ਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਥੈਵ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਿषੁ ਦੈਵਤੇषੁ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਿ ਤੇਜੋ ਵਦਨਾਦ੍ ਵਿਨਿਃਸੁਤਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਿਕਲ ਆਈ।
ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਮਸ੍ਯ ਤੇਨ ਮਹਰ੍षਿਣਾ ਤੇਜ ਉਪਾਕृਤਂ ਚ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਤਿਆਯਨ, ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਜਾਤਾ ਤਰਲਾਯਤਾਕ੍ਸ਼ੀ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀ ਯੋਗਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਜਨਮੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਯੋਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਯਾਮ੍ਯੇਨ ਕੇਸ਼ਾ ਹਰਿਤੇਜਸਾ ਚ ਭੁਜਾਸ੍ਤਥਾष੍ਟਾਦਸ਼ ਸਂਪ੍ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਯਮਾ ਤੋਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਹਰੀ ਦੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਊਰਬ ਚਜਙ੍ਘੇ ਚ ਨਿਤਮ੍ਬਸਂਯੁਤੇ ਜਾਤੇ ਜਲੇਸ਼ਸ੍ਯ ਤੁ ਤੇਜਸਾ ਹਿ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡੀਆਂ, ਜੋ ਨਿਤੰਬ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ, ਜਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ।
ਦਿਵਾਕਰਾਣਮਪਿ ਤੇਜਸਾਙ੍ਗੁਲੀਃ ਕਰਾਙ੍ਗੁਲੀਸ਼੍ਚ ਵਸੁਤੇਜਸੈਵ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਤੋਂ, ਤੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ।
ਸਾਧ੍ਯੇਨ ਚ ਭ੍ਰਯੁਗਲਂ ਸੁਕਾਨ੍ਤਿਮਤ੍ ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਬਾਣਾਸਨਸਨ੍ਨਿਭਂ ਬਭੌ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੰਵਾਂ ਸਾਧਿਆਂ ਤੋਂ, ਜੋ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ।
ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀਤ੍ਯੇਵ ਤਦਾ ਬਭੌ ਸਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਤੇਨੈਵ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ
ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ 'ਕਾਤਿਆਯਨੀ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਹੁਤਾਸ਼ਃ ਸ਼੍ਵਸਨਸ਼੍ਚ ਚਾਪਂ ਤੂਣੌ ਤਥਾਕ੍ਸ਼੍ਯ੍ਯਸ਼ਰੌ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍
ਅੱਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ, ਹਵਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਅਖੂਤ ਤੀਰ-ਕਟਾਰਾ ਤੇ ਤੀਰ ਦਿੱਤੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮऽਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਸਕਮਣ੍ਡਲੁਂ ਚ ਕਾਲੋ ऽਸਿਮੁਗ੍ਰਂ ਸਹ ਚਰ੍ਮਣਾ ਚ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਾਲਾ ਤੇ ਕਮੰਡਲੁ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕਾਲ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਡਾਲੀ ਦਿੱਤੀ।