ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ, ਉਹੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏਆਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਇਕੋ ਇਕ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰ ਹੈ—ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਚਰਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਾਤ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸੂਰਜ ਖੁਦ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਹੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ, ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਦਇਆ, ਧੀਰਜ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਚੰਗਾ ਆਚਰਣ ਹੀ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡੇ, ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਤੇਰਾਂ ਧਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਨਾ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਤਾਰੇ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ। ਦਿਨ ਨੂੰ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉਜਲਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖਿੜ ਪਏ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਾਂਵੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੌਸ਼ਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਸਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਦਿਨ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਦਿਨ ਭਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ। ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਾਲੀਪਨ ਵਿੱਚ, ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਨਾਲ, ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਕਦੇ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ। ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਲਈ, ਕੁਝ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਲਈ, ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਰਾ ਲਈ ਕਰਦੇ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਰਾਤ ਚੰਦਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਸੁਹਾਵਣੀ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਅਖਾਲੀ ਖਟਿਆ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਖਾਲੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਚੋਟੀ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਤੀਬਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦੋ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੂਰਜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਕਮਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਹਨ—ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਸੰਸਾਰ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਹਰ ਪਾਸੇ, ਸੰਸਾਰ—ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ—ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਘੇਰ ਲਏ ਗਏ ਸਨ।