ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਰਵਤ-ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਂਧਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰਾ ਪਰਵਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਵਤ ਚੌੜੇ, ਉੱਚੇ, ਸੁੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਢਲਾਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤੰਧਮਾ, ਵਿਦ੍ਯੁਤ, ਮੈਨਾਕਾ ਅਤੇ ਸਰਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉੱਜਾਇਨਾ, ਪੁਸ਼ਪਗਿਰੀ, ਅਰਬੁਦਾ ਅਤੇ ਰੈਵਤ ਪਰਵਤ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਪਰਵਤ, ਕੋਂਗਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਪਰਵਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਵਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਅਗਲੇ-ਅਗਲੇ ਨਦੀਆਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਣੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ: ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ, ਚੰਦਰਿਕਾ, ਨੀਲਾ, ਵਿਤਸਤਾ, ਇਰਾਵਤੀ ਅਤੇ ਕੁਹੁ। ਗੋਮਤੀ, ਧੂਤਪਾਪਾ, ਬਾਹੁਦਾ ਅਤੇ ਸਦ੍ਰਸ਼ਦਵਤੀ; ਸਾਰੁ ਅਤੇ ਲੌਹਿਤਯਾ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਣਾਸ਼ਾ, ਨੰਦਿਨੀ, ਪਾਵਨੀ ਅਤੇ ਮਹੀ; ਸਿਪਰਾ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ, ਜੋ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਦਸ਼ਾਰਣਾ ਅਤੇ ਉਹ ਨਦੀ ਜੋ ਚਿਤਰਕੂਟ ਤੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਪਿੱਪਲਸ਼੍ਰੋਣੀ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵੰਜੁਲਾਵਤੀ; ਅਤੇ ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਜੋ ਕਸ਼ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਲਵਾਹਿਨੀ। ਵੇਣਾ, ਵੈਤਰਨੀ, ਸਿਨੀਵਾਹੁ ਅਤੇ ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁੰਗਭਦਰਾ, ਸੁਪ੍ਰਯੋਗਾ, ਵਾਹਿਆ ਅਤੇ ਕਾਵੇਰੀ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਹਿਆ ਪਰਵਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਨੀ ਅਤੇ ਸੁਦਾਮਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸੀਪੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਖੇਤਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ, ਕੁਸੱਟਾ, ਕੁਣਿਕੁੰਡਲਾ, ਪਾਂਜਾਲਕ ਅਤੇ ਕੋਸਲਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਮਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਅਪਰਾਂਤ, ਸ਼ੂਦਰ, ਪਹਲਵ ਅਤੇ ਖੇਟਕ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਤਦ੍ਰਵ, ਲਲਿੱਥਾ, ਪਾਰਾਵਤ ਅਤੇ ਸਮੂਸ਼ਕ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਤ੍ਰੀਆ, ਪ੍ਰਤਿਵੈਸ਼ਯ, ਵੈਸ਼ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਤੁਸ਼ਾਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਪਕ, ਤਾਵਕਾਰਾਮ, ਸ਼ੂਲਿਕ ਅਤੇ ਤੰਗਣ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਤਾਮਸਾ, ਕ੍ਰਮਮਾਸਾ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਪੁੰਡ੍ਰਕ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਾਂਡਵਯ, ਮਾਲਵੀਯ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਵੰਗ, ਵਾਂਗੇਯ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਲਦੰਤਿਕ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਗਜੋਤਿਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ, ਵਿਦੇਹ ਅਤੇ ਤਾਮਰਲਿੱਟ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਪੁੰਡ੍ਰ, ਕੇਰਲ, ਚੌੜਾ, ਕੁਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਹਨ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਮਾਹਿਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਵਲਿੰਧਿਆ, ਵਿਂਧਯਮੌਲੇਯ, ਵੈਦਰਭ ਅਤੇ ਦੰਡਕ ਵੀ ਦੱਖਣ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਕਟੰਕਟਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਆ, ਨੀਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ, ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਤਾਮਸੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਭਰਕਚ, ਸਮਹੇਯ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉੱਤਮਰਨ, ਦਸ਼ਾਰਣ ਅਤੇ ਭੋਜ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਿੰਕਵਰ ਵੀ ਹਨ। ਤੁਰੁਸ, ਤੁੰਬਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਨੈਸ਼ਧ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਰਵਤਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ, ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੰਗੀਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।