ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਜੈਅਤਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਨਾ ਜਾਣ ਦੀ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਸਦਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਅਟਲ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗੁਣਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?" ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ—ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ—ਵਿੱਚ ਭਲੇ ਲਈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਵੀਰ! ਜੋ ਚੀਜ਼ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਿਸ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਡਿਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹੀ ਰਾਹ ਸੱਚਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਗਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਹੈ। ਇਥਿਕਸ ਦੇ ਗੰਥਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਭਗਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਅਟਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਧਰਮ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਭਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਹُنਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣਾ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਰਥ ਦਾ ਧਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਆਸਾਨੀ, ਦਇਆ, ਅਹਿੰਸਾ, ਮਾਫੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਯਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੰਕਰ, ਭਾਸਕਰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਭਗਤੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਪਿਸਾਚਾਂ ਲਈ ਮਾਸ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਉੱਨਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਕਟ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਹੋਈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਗੁੱਝ ਵਾਂਗ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪਲੱਖਸ਼ਾ ਖੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਤੋਂ ਦੋਗੁਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਖੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਦੋਗੁਣਾ ਹੈ। ਘੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕੁਸ਼ਾਦਵੀਪ ਤੋਂ ਦੋਗੁਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦਹੀਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਘੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਦੋਗੁਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਖੰਡ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਦੋਗੁਣੇ, ਲੜੀਵਾਰ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤ ਦੇ ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਇਹ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚਾਲੀ ਕਰੋੜ ਪਚਪੰਜ ਲੱਖ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇਹ 'ਲੱਖ-ਮੰਡ-ਕਟਾਹ' ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਨਾਲ ਥੱਲ ਤੱਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। "ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਸੁਣ, ਹੇ ਰਾਤ ਨਿਵਾਸੀ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ, ਉੱਤਰਾਂ, ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।