ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੈਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕੁਜੰਭਾ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਬਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਚਿੱਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਧਕਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫੰਦਾ ਸੁੱਟਿਆ, ਗਦਾ ਫੜੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਅੰਧਕਾ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਚਿਰ-ਚਿਰ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵ ਮਾਇਆ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ੰਭਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਗਲੇ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜ ਲਿਆ। ਮਾਇਆ ਜਗਮਗਾ ਉਠਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਭਰਾ ਦੇ ਗਲੇ 'ਚ ਜਿੱਥੇ ਭਾਲਾ ਫਸਿਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਵੇਂ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਹਮਲਾ ਕਰੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਦਰਦ ਨਾਲ ਚੀਕ ਪਾਏ। ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਅਹੋ! ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਸ਼ੰਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, "ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ! ਜੰਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਅੰਧਕਾ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਗਦਾ ਉਠਾਈ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਵੱਲ ਵੱਜਿਆ, ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ, "ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!" ਉਸ ਨੇ ਗਦਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੁੱਟੀ। ਫਿਰ ਅੰਧਕਾ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਜਦ ਅੱਗੀ ਨੇ ਵਾਰ ਸਹਿਣਾ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਅੰਧਕਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਧਕਾ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਸੁੱਟਿਆ? ਜਿਵੇਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੈਯਤਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾ ਮਰਨ ਦੀ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਰਾਤ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਧਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦੇ?" ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਆਤਮ-ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਗਤੀ—ਇਹੀ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹਨ।" ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਭਗਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਤਮ-ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਅਡੋਲਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਅਟੱਲ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਧਰਮ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਭਵਾਨੀ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਭਗਤੀ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਧਰਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਅਰਥ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਕੰਜੂਸੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਆਸਾਨੀ, ਦਇਆ, ਅਹਿੰਸਾ, ਮਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਯਮ—ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ, ਭਾਸਕਰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾ ਧਰਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।