ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆਪਤੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਦਯੁਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਣਿਤਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗਾਈਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਵਾਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਾਪ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਥਾਵਾਚਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਪੁੱਛੋ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਉੱਥੇ, ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪੁੱਛਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੱਸੋ। ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਪਿਤਾ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" "ਉਸ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਕੀ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ? ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਾਓ।" ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਉਹ ਸਰਪ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਿਤਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਲਈ, ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਬਲੀ ਦੀ ਬਾਂਧਣੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਵੇਂ, ਕਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ?" ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜੋਤਿ-ਰੂਪ ਸੀ। ਓਸੇ ਉਚਾਈ ਦੇ, ਅਜਨਮਾ ਨੇ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮੁਰਾਰੀ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਓਸੇ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਵਿਦਯਾਧਰ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸੁ swਰਗ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲ ਲਿਆ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ, ਵਾਮਨ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਦਾਨਵ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਵਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਏ। ਉੱਥੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਵੈਰੋਚਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਾਤਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਹੋਵੇ। "ਇਹ ਕੀ ਹੈ?"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਧਰਮਣਿਸ਼ਠਾ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਪੇਟੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ, ਯਗਨ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ— "ਹਜ਼ਾਰ ਰੇਖਾਵਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਤੇਜਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪਵਿੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਰਵ ਹੈ, ਗੁੱਚੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ, ਜਲ, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਬਾਲਖਿਲਿਆ ਆਦਿਕ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ, ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਮਨ ਤੋਂ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ, ਮਾਂ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ, ਉਹ ਸਭ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ।" "ਪੁੰਡਰੀਕਾਖਸ਼, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਯਾਨ ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।