ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ 'ਚ ਅਦਿਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਸੰਬੰਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰੀਸ਼ਵਾਨ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੋੜ-ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਮਰੁਤਗਣ ਵਿਆਪਕ ਸਨ। ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਣ ਗਏ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਤਿਕਾ ਆਦਿ ਤਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮ-ਕੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮ ਬਣ ਗਏ। ਵਾਮਨ-ਰੂਪਿ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਨੇ ਇੱਕੋ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚਲਤ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਭੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਸ ਗਏ। ਆਧੇ ਕਦਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਮੱਧਲੇ ਕਦਮ ਨਾਲ ਸਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਘੇਰੀ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰੂਕਡ (ਵਿਕਰਿਤ) ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਵਿਕਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੀਜਾ ਕਦਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਬੋਲੇ, "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ!" ਇਸ 'ਤੇ ਬਲੀ ਨੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਭਰੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪ ਪਹਿਲਾਂ ਵਧਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ? ਜਿੰਨਾ ਤੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਉਹ ਤਾਂ ਉਦੇ ਪਿਓ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਅੱਜ ਸਿਰਫ਼ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸੰਮਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ; ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਾ ਦੇ। ਹੇ ਚਕਰਧਾਰੀ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੇਠ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਚੰਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕੁੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਰਚਿਯਤਾ ਹੈਂ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਉਸ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ? ਤੂੰ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਉੱਤੇ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈਂ; ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਥ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੂੰ ਬਲੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਕਦੇ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈਂ; ਪ੍ਰਭੂ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼्वर ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਆਦਿ ਰਚਿਯਤਾ ਹਨ, ਬੋਲੇ, "ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਉੱਤਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਤਰਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਓਹੀ ਦੇ, ਜਿੰਨੀ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਪੈਰ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਬਲੀ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਲੈਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਜਿੰਨੀ ਉਮਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਸਾਵਰਣਿ ਮਨਵੰਤ੍ਰ ਆਵੇਗਾ, ਬਲੀ ਇੰਦਰ ਬਣੇਗਾ।" ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਬਲੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਤੂੰ ਸੁਤਲ ਲੋਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪ ਵੀ ਉਥੇ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵ ਰਹਾਂਗਾ। ਉਥੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਹੋਣਗੇ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਣਗੇ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੁਆਰ-ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਨਾਂਕਾ ਤਿਉਹਾਰ ਆਵੇਗਾ। ਲੋਕ ਫੁੱਲ ਤੇ ਦੀਵੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌਮੁਦੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਫੂਲ-ਫਲਿਆ ਕਰੇਗਾ।" ਫਿਰ, ਯਜਨਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਪਰਮੇਸ਼्वर, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ ਹਨ, ਮੁਰਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਬਲੀ ਨੇ ਸੋਭਾ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਗਰੀ ਬਣਾਈ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।