ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਿਨਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤੇੋਂ ਦਬਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਗਲੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਾਂਦਰ ਦੀ ਗੰਢ ਪਈ। ਮੁੜ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੰਦ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੋੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜਿਆ ਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ। ਪਿਛਲੇ ਆਚਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਯਾਦ ਆਈ। ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ, ਰੂਪ, ਮਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਪਿਛਲੇ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਜਾਂ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿਵਾਕੀਰਤੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਸਥ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿਵਾਕੀਰਤੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰ। ਉਹ ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਰਾਰੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ, ਚਲੇ ਗਏ। ਅਤੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਚਰਣ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਗਿਆਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਚਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਉੱਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਨਾਰਾਇਣ—ਮਧੁ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਹਨ—ਉਸ ਦਾ ਮਨਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਯਜਨਾ-ਸਥਲ ਵੱਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ। ਘੋੜਾ-ਯਜਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਸਮ ਹੈ, ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਦਾਨ ਲਈ ਪਾਤ੍ਰ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਯਜਨਾ-ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਦੱਸੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦਵਾਂ, ਹੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ?” ਭਰਦਵਾਜ ਵੱਲ ਹੱਸਦਿਆਂ ਤੇ ਚਿਰ ਤੱਕ ਤੱਕਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗ, ਜਾਤਵੇਦਸ, ਨਹੀਂ ਜਗਾਉਂਦਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਤੋਲੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿਓ।” ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਣਾ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਕੌਣ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਹੈ? ਉਹ ਵੱਡਾ ਧਨ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਦਾਤਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਅੱਜ ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਜ਼ਮੀਨ, ਦਾਸੀਆਂ, ਸੋਨਾ—ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਮੰਗੋ। ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਮੰਗਣ ਵਿੱਚ ਦਾਤਾ ਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਵਾਂ? ਪੁੱਛ, ਹੇ ਵਾਮਨ।” ਵਾਮਨ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਜਮੀਨ ਦਿਓ।” ਬਲੀ ਨੇ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੱਸੀ। ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਆਪ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਤਪ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਮੇਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਸੀ। ਇੱਛਾ ਉਸਦੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਤੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਯਜਨ। ਵਾਸੂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ‘ਤੇ ਸਨ; ਉਸਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸੀ, ਤੇ ਵਜ੍ਰ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਆਪਣੇ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼੍ਰਧਾ ਤੇ ਉਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।